అధ్యాయము VIII. ఆశ్చర్యకరమైన మారుమనస్సుల కథనము. పునరుజ్జీవనములపై అతని అభిప్రాయములు. ఐదు ప్రసంగములు. శ్రీ బెల్లామీ, అతని కుటుంబములో నివసించినవాడు. శ్రీ ఎడ్వర్డ్స్ యొక్క పరిష్ వెలుపలి సేవలు. ఎన్‌ఫీల్డ్‌లో ప్రసంగము. రెవ. డబ్ల్యూ. విలియమ్స్ అంత్యక్రియా ప్రసంగము

దేవుడు లోకమును పరిపాలించుట, తన స్వేచ్ఛానుసారముగా సమస్తమును క్రమపరచుట యుక్తమును తగినదియునై యుండెను; మరియు దేవుడు రాజ్యపరిపాలన చేయుచున్నాడనియు, ఆయన చిత్తము నెరవేరుచున్నదనియు నేను దానియందు ఆనందించితిని.”

1735వ సంవత్సరము మే నెల 30వ తేదీన, ఎడ్వర్డ్స్ గారు బోస్టనుకు చెందిన రెవరెండ్ డాక్టర్ కోల్మన్ గారి యుత్తరమునకు జవాబుగా, నార్తాంప్టనులో జరిగిన దైవకృపా కార్యమును గూర్చి సంక్షిప్తముగా వ్రాసిరి; ఆయన దానిని ప్రచురించి, లండనులోని రెవరెండ్ డాక్టర్ వాట్స్ గారికిని రెవరెండ్ డాక్టర్ గైస్ గారికిని పంపగా, ఆ పెద్దమనుష్యులు తెలుపబడిన సంగతులయందు మిక్కిలి ఆసక్తి కనుపరచి, అనేక సందర్భములలో గొప్ప సభలయెదుట వాటిని వివరముగా తెలియజేసిరి; అందుచేత గ్రంథకర్త, తన ఉత్తర ప్రత్యుత్తరదారుని కోరిక మేరకు, 1736వ సంవత్సరము నవంబరు 6వ తేదీగల మరియొక పత్రికలో అదే వ్యక్తికి మరింత సంపూర్ణమైన వివరణ వ్రాయుటకు పురికొల్పబడిరి. ఇది లండనులో “ఆశ్చర్యకరమైన మారుమనస్సుల కథనము” అను శీర్షికతో, డాక్టర్ వాట్స్ మరియు డాక్టర్ గైస్ గార్ల పీఠికతో ప్రచురింపబడెను; మరియు ఇంగ్లండులోని క్రైస్తవులచే మిక్కిలి విస్తారముగాను, మిక్కిలి తీవ్రమైన భావోద్వేగములతోను చదువబడెను. అక్కడ, ఈ దైవకృపా చిహ్నము మిక్కిలి లోతైన ఆసక్తితో మాత్రమే గాక, ఆశ్చర్యముతోను విస్మయముతోను చూడబడెను: దాని విస్తృతిని బట్టియు శక్తిని బట్టియు అటువంటిది మునుపు అనేక సంవత్సరములుగా ఆ దేశములో కనబడలేదు. ఆ శ్రేష్ఠులైన మనుష్యులు ఇట్లు చెప్పుదురు, “ఈ కథనము యొక్క సత్యమును గూర్చి మేము గ్రంథకర్త స్వభావమును బట్టి మాత్రమే గాక, న్యూ ఇంగ్లండులోని అనేకమంది యితరుల ఏకీభవించిన సాక్ష్యమును బట్టియు సంపూర్ణముగా నమ్మియున్నాము; ఏలయనగా ఈ సంగతి ఒక మూలను జరుగలేదు. మాకు తెలియజేయబడిన ప్రకారము, కనెక్టికట్ నదీ తీరములకు సమీపముగా, హ్యాంప్‌షైర్ మండలములో ఎక్కువగా ఉన్న పండ్రెండు లేక పదునాలుగు పట్టణములు గ్రామములు గల ఒక భూభాగము ముప్పది మైళ్ల విస్తీర్ణములో కలదు; అందులో దేవుడు రెండు సంవత్సరముల క్రిందట తన సర్వాధికార కృపను చూపుటకు ఇష్టపడి,

కొద్ది కాలములోనే విస్తార జనసమూహముల ఆత్మలను మారుమనస్సు పొందించి, వారిని క్రైస్తవ మతము యొక్క లాంఛనప్రాయమైన, చల్లారిన, అశ్రద్ధగల ప్రకటననుండి ప్రతి క్రైస్తవ కృపను జీవాత్మకముగా అభ్యసించుటకును, మన పరిశుద్ధ మతము యొక్క శక్తివంతమైన ఆచరణకును త్రిప్పెను. మహాదేవుడు గిద్యోను గొఱ్ఱెబొచ్చు అద్భుతమును మరల చేసినట్లు కనబడెను; అది ఆకాశపు మంచుతో సమృద్ధిగా తడుపబడగా, దాని చుట్టునున్న భూమి యంతయు ఎండియుండి అటువంటి విశేష దీవెన పొందలేదు. “పాత ఇంగ్లండులోను క్రొత్త ఇంగ్లండులోను (అక్కడ ఇటీవలి భూకంపము జరిగిన కాలము తప్ప) పరిచారకుల మధ్యను సంఘముల మధ్యను, మారుమనస్సు కార్యము మిక్కిలి మెల్లగా సాగుచున్నదనియు, దేవుని ఆత్మ తన రక్షణకరమైన ప్రభావములలో ఆయన వాక్య పరిచర్యలనుండి బహుగా ఉపసంహరింపబడియున్నదనియు, సువార్త పరిచర్యలను తమ హృదయములయందు ఏ విశేష ఫలముతోను అంగీకరించువారు కొద్దిమందియే యున్నారనియు, అనేక సంవత్సరములుగా గొప్పదియు న్యాయమైనదియునగు ఫిర్యాదు కలదు. అయితే సువార్త అపొస్తలుల దినములలో ఉండినట్లే యిప్పుడును ఆ కృపా సాధనమే గనుక, మన పరలోకారోహణము చేసిన రక్షకుడు అప్పుడప్పుడు తన ఆత్మను సమృద్ధిగా కుమ్మరించుటవలన ఈ సువార్త ప్రకటింపబడు స్థలములలో దాని దైవత్వమును ప్రత్యక్షపరచుటకు ప్రత్యేక సందర్భమును తీసికొనును: అప్పుడు పాపులు గుంపులుగుంపులుగా పరిశుద్ధులుగా మార్చబడుదురు, మరియు ఒక పట్టణముపైనైనను దేశముపైనైనను క్రొత్త రూపము వ్యాపించును. అరణ్యమును ఏకాంతస్థలములును సంతోషించును, ఎడారి ఆనందించి

గులాబీ పువ్వువలె వికసించును; మరియు నిశ్చయముగా ఈ సంఘటననుగూర్చి, వారు అక్కడ ప్రభువు మహిమను, మన దేవుని శ్రేష్ఠతను చూచిరనియు, తమ రాజైన దేవుని పరిశుద్ధస్థలములోని సంచారములను చూచిరనియు మనము చెప్పవచ్చును.”

ఈ గ్రంథము, రక్షణకరమైన మారుమనస్సు యొక్క స్వభావమును ఫలితములను, మరియు ఒక సమాజములో పరిశుద్ధాత్మ యొక్క నిజమైన కార్యము యొక్క స్వభావమును వివరించుటకు ఉద్దేశింపబడిన ఎడ్వర్డ్స్ గారి ప్రచురణల పరంపరలో మొదటిది. మతపరమైన కథనముగా చూచినచో, నేను ఇంతవరకు చూచిన వాటిలో మిక్కిలి ఆసక్తికరమైనవాటిలో ఇది ఒకటి; ఇది జ్ఞాపకమునుండి కాక, తాను వర్ణించు దృశ్యములు గడచుచుండగనే వ్రాయబడినందున, ప్రత్యక్ష సాక్షి కథనమునకు గల వర్ణన కచ్చితత్వమును వర్ణచిత్రముల తేజస్సును కలిగియున్నది. ఇది మిక్కిలి ఉపయోగకరమైనదియు తగిన సమయమునకు వచ్చినదియునైన ప్రచురణగా నిరూపింపబడెను. చాలాకాలము పాటు, గ్రేట్ బ్రిటన్‌లోనూ యూరప్ ఖండములోనూ మతపరమైన పునరుజ్జీవనములు దాదాపు తెలియబడనివిగా ఉండెను. సాధారణముగా సంఘము ఇటువంటి సంఘటనలను అపొస్తలుల కాలమునకును క్రైస్తవమత అంతిమ విజయములకును మాత్రమే పరిమితమైనవిగా భావించి, వాటిని నిరీక్షించుట మానివేసెను; మరియు వాటి కారణములనుగూర్చియు, స్వభావమునుగూర్చియు, వాటిని ఏ రీతిగా చూడవలెననుదానినిగూర్చియు మిక్కిలి అసంపూర్ణమైన అభిప్రాయములు కలిగియుండినట్లు కనబడుచున్నది. ఇంతకుముందు ఏ ప్రచురణలోనూ ఈ ప్రాముఖ్యమైన విషయములు తగినరీతిగా వివరింపబడలేదు. ఎడ్వర్డ్స్ గారు వ్రాయుటకు భాగ్యము పొందిన ఆ ప్రత్యేక సంఘటన, దేవుని కృప యొక్క విశేష కార్యముగా చూడబడినపుడు, నేటివరకు సంఘము యొక్క ఆధునిక చరిత్రలో దాదాపు సాటిలేనిదిగా ఉన్నది. ఈ విషయములనుగూర్చి ఆయన స్వంత అభిప్రాయములు అవిశ్వాసము యొక్క నిర్లిప్తతనుండియు, ఉద్రేకము యొక్క అడవితనమునుండియు సమానముగా దూరమైయుండెను; అవి కేవలము వాస్తవములతో ఆయనకు గల పరిచయమునుండి మాత్రమే కాక, మనుష్యుని బుద్ధి నైతిక శక్తులనుగూర్చిన సరియైన భావనలనుండియు, దేవుని వాక్యమునుగూర్చిన సంపూర్ణ జ్ఞానమునుండియు పుట్టినవి. మరియు “ఆశ్చర్యకరమైన మారుమనస్సుల కథనము” సర్వసాధారణ సంఘమునకు క్రొత్తదియు ఉన్నతమైనదియునగు విశ్వాసమును, నిరీక్షణను, ఆసక్తిని కలిగించుటకు సహాయపడుచుండగా, అది వారి అభిప్రాయములకును ప్రవర్తనకును క్షేమకరమైన మార్గదర్శియు అయ్యెను. కొంతకాలములోనే ఇది ఇంగ్లండులోను స్కాట్లండులోను విస్తారముగా వ్యాపింపజేయబడెను; మరియు మనము శీఘ్రముగా ప్రస్తావించుటకు అవకాశము కలుగబోవుచున్నట్లు, స్కాట్లండులో దీని వ్యాప్తిని శీఘ్రముగా క్షేమకరమైనవియు ప్రాముఖ్యమైనవియునగు ఫలితములు అనుసరించెను.

1737వ సంవత్సరము తొలిభాగములో నార్తాంప్టను ప్రజలకు తటస్థించిన ఆశ్చర్యకరమైనదియు భయకరమైనదియునగు ఒక దైవప్రావిధ్యమునుగూర్చి తెలియజేయు ఎడ్వర్డ్స్ గారి క్రింది ఉత్తరమును ఈ స్థలములో చేర్చుట అనుచితము కాదు.

“గత ప్రభువుదినమున (మార్చి 13వ తేదీన) ఈ పట్టణములోనున్న మేము, బహుశా లోకమునందెన్నడును వినబడని దైవరక్షణ యొక్క మిక్కిలి ఆశ్చర్యకరమైన సంఘటనలలో ఒకదానికి సాక్షులముగాను, మాలో అనేకులము దానికి పాత్రులుగాను ఉంటిమి. మా సమాజమందిరము పాతదియు శిథిలమైనదియు గనుక, మేము కొంతకాలమునుండి క్రొత్తదానిని కట్టుచుంటిమి, అది యింకను పూర్తికాలేదు. ఇంతవరకు మేము కూడుకొను మందిరము క్రిందిభాగమున క్రమముగా వ్యాపించుచున్నట్లు ఇటీవల గమనింపబడెను; పునాదికఱ్ఱలును గోడలును, ముఖ్యముగా ముందుభాగమున, జారిపోవుచుండెను,

పైనున్న కలప బరువు, ఇంటి స్తంభములకును దూలములకును అమర్చబడిన ఆధారకఱ్ఱలపై వత్తిడి చేయుటవలననే యిది సంభవించెను. ఈ వసంతకాలమున ఇది సాధారణముకంటె ఎక్కువగా జరిగెను: గత శీతాకాలపు తీవ్రమైన మంచువలన నేల ఉబ్బి, ఇప్పుడు వసంతపు కరుగుదలవలన సూర్యునికి సమీపముననున్న వైపు మరల క్రుంగుటవలననే ఇది సంభవించినట్లు కనబడుచున్నది. దీనివలన, పునాది గణనీయముగా అస్తవ్యస్తమయ్యెను; గోడలు జారిపోవుటవలన ముందు అరుగును మోయు దూలముల చివరలు వాటిని ఆనుకొనియున్న అడ్డుకఱ్ఱలనుండి వేరైపోవువరకు ప్రజలు దీనిని గ్రహింపలేదు. కాబట్టి ఉదయపు బహిరంగ ఆరాధనమధ్యన, ప్రసంగము ప్రారంభమైన కొద్దికాలములోనే, జనులతో నిండియున్న అరుగు మొత్తము, దానిపైనున్న సీట్లతోను దూలములతోను సహా, ఏ హెచ్చరికయు లేకుండగా అకస్మాత్తుగా క్రుంగి, క్రిందనున్నవారి తలలపై మిక్కిలి భయంకరమైన శబ్దముతో పడిపోయెను, సంఘము వారందరును విస్మయమొందిరి. మందిరము దుఃఖకరమైన కేకలతోను ఏడ్పులతోను నిండిపోయెను; అనేకమంది చనిపోయియుందురనియో ముక్కలైయుందురనియో తప్ప మరేమియు ఊహింపదగియుండలేదు. “అరుగు పడిపోవుచుండగా, అది మొదట మధ్యభాగమున విరిగి క్రుంగినట్లు కనబడెను; కావున దానిపైనున్నవారు ముందు వాకిటి ఎదుట కుప్పలుగా పడవేయబడిరి. అయితే యిదంతయు ఎంత అకస్మాత్తుగా జరిగెనంటే, పడినవారిలో అనేకులకు తమకేమి సంభవించెనో ఆ క్షణమున తెలియనేలేదు. సంఘములోనున్న యితరులు అది గొప్ప పిడుగుపాటని తలంచిరి. పడిపోవు అరుగు క్రిందికి చేరకమునుపే ముక్కలుముక్కలుగా విరిగినట్లు కనబడెను; కావున దానితోపాటు పడినవారును, క్రిందనున్నవారును శిథిలములలో పాతిపెట్టబడి, బరువైన కలప క్రింద అణగియుండి, తమకుతామే సహాయము చేసికొనలేకపోయిరి. “అయితే ఇది మర్మముగాను ఆశ్చర్యకరముగాను జరిగినందున, ప్రతివారి ప్రాణము కాపాడబడెను; మరియు అనేకులు బహుగా గాయపడి వారి దేహము చినుగగా, అయినను నేను గ్రహించినంతవరకు వారిలో ఎవరికిని ఒక్క ఎముకైనను విరుగలేదు, కీలైనను వెళ్ళుటలేదు. మొదట దాదాపు చనిపోయినట్లు తోచినవారు కొందరు బహుగా కోలుకొనుచున్నారు; కేవలము ఒక యువతి మాత్రము తన రొమ్మున కలిగిన లోతట్టు గాయమువలన ఇంకను ప్రమాదకరమైన స్థితిలోనే యున్నట్లు కనబడుచున్నది; అయితే ఇటీవల ఆమె కోలుకొనుటకు ఎక్కువ నిరీక్షణ కనబడుచున్నది. “ఇంత గొప్ప జనసమూహము ఇట్టి తక్షణ ప్రమాదమునకు గురియైనప్పుడు, ప్రజల ప్రాణములును అవయవములును ఏ విధముగా ఇట్లు కాపాడబడెనో ఎవరును వివరింపజాలరు, ఊహింపజాలరు. అనేకమంది తక్షణమే నలిగి చనిపోవుటగాని ముక్కలగుటగాని తప్పదన్నట్లు కనబడెను. ఏ ఒక్కరును తమ్ముతాము కాపాడుకొనుటకు ఏ శక్తియు లేనప్పుడు, ప్రతి కలపముక్క యొక్క చలనమును, ప్రతివాడు కూర్చుండి పడవలసిన కచ్చితమైన సురక్షితస్థలమును నియమించిన దైవప్రావిధ్య శ్రద్ధకు తప్ప మరి దేనికిని దీనిని ఆపాదించుట అసమంజసముగా కనబడుచున్నది. అరుగు క్రింద మధ్య మార్గమునందున్న స్త్రీలకును పిల్లలకును సంబంధించి ఈ కాపుదల మిక్కిలి ఆశ్చర్యకరముగా కనబడుచున్నది,

అది మొదట అక్కడనే పడెను, మిక్కిలి బలముతో పడెను, మరియు పడు బరువు యొక్క వేగమును ఆపుటకు అక్కడ ఏమియును లేకుండెను. “ఇటువంటి సంఘటన మనుష్యుల ప్రాణములపై గల దైవప్రావిధ్యమునకు చాలిన ఆధారము కాగలదు. ఆయన మందిరములో బహిరంగ సేవాకాలమున మాపై వచ్చిన ఇంత ప్రమాదకరమైనదియు ఆశ్చర్యకరమైనదియునగు అపఘాతమువలన కలిగిన దేవుని గద్దింపునకు లోబడి మమ్మును మేము దీనపరచుకొనుటకును, ఇంత అద్భుతమైన, ఒకవిధముగా అద్భుతకరమైన, కాపుదలకుగాను ఆయన నామమును స్తుతించుటకును, దేవుని గంభీరమైన ఆరాధనలో గడుపుటకు ఒక దినమును ప్రత్యేకపరచుకొనవలెనని పిలువబడితిమని తలంచితిమి. గత బుధవారము మేము ఆ ఉద్దేశముతో ఆచరించితిమి; మరియు దేవుని హస్తము ఇంత విశేషముగా వ్యక్తమగు కృప, దానిని వినువారందరి హృదయములను కదిలించుటకు నిజముగా తగియున్నది.”

1738వ సంవత్సరమున, “ఆశ్చర్యకరమైన మారుమనస్సుల కథనము” బోస్టనులో, ఆ పట్టణపు నలుగురు వృద్ధ పరిచారకుల పీఠికతో, మరల ప్రచురింపబడెను.

దానికి క్రింది విషయములపై ఐదు ప్రసంగములు పీఠికగా చేర్చబడెను:

ఈ ప్రసంగములలో మొదటి నాలుగును మతపునరుజ్జీవనం కాలములో బోధింపబడెను, మరియు అవి ప్రసంగింపబడినవారి ఆసక్తికరమైన కోరికమేరకు ప్రచురింపబడెను. సంపుటమును కూర్చుటకు అవసరమైన ప్రత్యేక ప్రసంగములను నిర్ణయించుటలో, ఆయన ప్రజల ఎంపికచేత మార్గదర్శకము పొందిరి. “ఈ ఎంపికలో వారిని నిర్ణయించినది,” అని ఆయన చెప్పుదురు, “ఈ ప్రసంగములవలన వారి ఆత్మలకు కలిగిన ప్రత్యేక ప్రయోజన అనుభవమే. వాటిని ముద్రణనుండి తమ చేతులలో పొందవలెనను వారి కోరిక చాలాకాలమునుండి కనబడుచున్నది, తరచుగా నాకు తెలియజేయబడినది; క్రొత్త సమాజమందిరము కట్టుటవలన కలిగిన వ్యయము కారణముగా వారికిది ఇంతవరకుండిన అతిగొప్ప ఖర్చుగల సంవత్సరమైనప్పటికిని, దానిని మరియొక సంవత్సరము వాయిదా వేయుటకంటె, ఇప్పుడే యీ అదనపు వ్యయమునకు, అది చాలా గణనీయమైనదైనప్పటికిని, గురికావలెనని వారు ఎంపిక చేసికొనిరనుదానిని బట్టి వారి ఆసక్తి స్పష్టమగుచున్నది.” “నీతిమంతీకరణము” అను ప్రసంగమును ప్రచురించుటలో, దానిలో కొంతభాగము ప్రసంగింపబడినపుడు అక్కడనున్న, తన గౌరవమునకు తగినవారైన అభిప్రాయసలహాలుగల అనేకమంది పరిచారకుల ఆగ్రహపూర్వక అభ్యర్థనచేతను ఆయన ప్రభావితులైరి. ఈ ప్రసంగము, మొదట వ్రాయబడినపుడు ముద్రింపబడిన దానికంటె చాలా చిన్నదైనప్పటికిని, 1734వ సంవత్సరము చివరిభాగమున వరుసగా రెండు బహిరంగ ఉపన్యాసములలో ప్రసంగింపబడెను. అది ఆ దేశభాగమంతటిలోని ప్రజల మనస్సులు అదే విషయముపై గల వివాదముచేత మిక్కిలి కల్లోలపరచబడిన కాలము; తమ శైశవమునుండి తామున్న ఒకే మార్గమని బోధింపబడిన దేవునియెదుట అంగీకారము పొందు ఆ మార్గమునుగూర్చి కొందరు సందేహము పొందిన కాలము; మరియు తాము విద్యనేర్చిన సిద్ధాంతముల ఆధారములను మరింత సమగ్రముగా పరిశీలించుటలో అనేకులు నిమగ్నులైయుండిన కాలము; ఈ ప్రసంగము, ఈ సత్యమునందు మనుష్యుల తీర్పులను స్థిరపరచుటలో మాత్రమే గాక, క్రీస్తు నీతియందలి విశ్వాసమువలన నీతిమంతీకరణమును మరింత ఆసక్తిగా వెదకుటకు వారి హృదయములను నిమగ్నపరచుటలోను విశేషముగా ఆశీర్వదింపబడినట్లు కనబడెను. ”ఆ కాలమున,” అని గ్రంథకర్త చెప్పుదురు, “నేను వేదికపై ఈ సిద్ధాంతమును సమర్థించినందుకు బహుగా నిందింపబడుచుండగను, దానికొరకు మిక్కిలి బహిరంగమైన దుర్భాషలు అనుభవించిన వెంటనేను, దేవుని కార్యము మాలో ఆశ్చర్యకరముగా బయలుపడెను, మరియు ఆత్మలు తాము ఎవరి నీతిలో మాత్రమే నీతిమంతులముకావలెనని ఆశించిరో ఆ రక్షకుడైన క్రీస్తువైపు గుంపులుగుంపులుగా రాసాగెను. కావున, దీని ఆరంభమునందు ఈ కార్యము స్థాపింపబడిన సిద్ధాంతము ఇదే, అది స్పష్టముగా

దాని పురోగతి యావత్తునందును అదే విధముగా ఉండెను.” ఈ వాస్తవములను ఆయన, విశ్వాసము మూలముననే నీతిమంతీకరణము కలుగుననెడి సిద్ధాంతమునకు దేవుడు అంగీకారము తెలిపినట్లు ఒక విశేష సాక్ష్యముగా భావించిరి.

వాస్తవమునకు నూరు పేజీలకంటె ఎక్కువగా సాంద్రముగా ముద్రింపబడిన ఒక గ్రంథమైన ఈ ప్రసంగము, ఆ విషయమును ఇంత క్రొత్తదియు స్పష్టమైనదియు ఒప్పింపజేయునదియునగు వెలుగులో ప్రదర్శించి, అంతవరకు దానితో పాటున్నట్లు భావింపబడిన కష్టములను ఇంత సమర్థవంతముగా తొలగించెను గనుక, అది మొదట ప్రచురింపబడినపుడు మిక్కిలి ఆహ్వానకరమైన స్వాగతమును పొందెను, మరియు అప్పటినుండి నేటివరకును వేదాంతశాస్త్ర విద్యార్థులకు సాధారణ పాఠ్యగ్రంథముగా భావింపబడుచున్నది. అదే విషయముపై దీనితో సమానముగా సమర్థమైనదియు నిర్ణాయకమైనదియునగు మరియొక గ్రంథమును కనుగొనుట సులభము కాదు.

కొందరు వ్యక్తులు, ఒక నిర్దిష్ట వర్గపు వేదాంతుల మిక్కిలి కఠినమైన శాఖనుండి తమ వేదాంతాభిప్రాయములను పొంది, “దేవుని రాజ్యములోనికి పోటుపడుట” అను ప్రసంగమును, “చిత్తస్వాతంత్ర్యము” అను గ్రంథమునందు స్థాపింపబడిన నైతిక కర్తృత్వ సూత్రములకు విరుద్ధముగా భావించి, దయాపూర్వకముగా ఆ దోషమును ఆ కాలమునాటి గ్రంథకర్త అసంపూర్ణాభిప్రాయములకు ఆపాదించుదురు. అయితే, కళాశాలలో విద్యార్థిగానున్నపుడు, ఎడ్వర్డ్స్ గారు లాక్ యొక్క వ్యాసమును చదువుచు, శక్తి అను విషయమును పరిశోధించుచు, భౌతికార్థములో మనుష్యులకు మారుమనస్సు పొంది దేవునివైపు తిరుగు శక్తి కలదను స్థిరమైన నిర్ణయమునకు వచ్చిరి. మరింత పరిశీలన బహుశా, ప్రశ్నార్థకమైన ఈ అంశములు, “చిత్తస్వాతంత్ర్యము” గ్రంథమునుండి తార్కికముగా నిష్పన్నమగు దేనికంటెను, మరింత ఆధునికకాలపు కొన్ని విశేష వేదాంతాభిప్రాయములకే తక్కువ సంగతమైనవని రుజువుచేయవచ్చును. ఈ ప్రసంగము, తక్కినవాటివలెనే, అసాధారణమైన ఆసక్తిని, అభిషేకమును, గాంభీర్యమును కలిగియుండెను, మరియు ఆయన బోధించిన వాటిలో మిక్కిలి ఉపయోగకరమైనవాటిలో ఒకటిగా ఉండెను.

“పాపుల శిక్షావిధిలో దేవుని న్యాయము” అను ప్రసంగము, ఆ లేఖనభాగపు మాటలలోనే, ప్రతి పాఠకుని నోటిని అక్షరార్థముగా మూయించి, తన న్యాయాధిపతియెదుట నిలువగా, తన తీర్పు యొక్క న్యాయమును తాను భావింపకపోయినను, అంగీకరించుటకు అతనిని బలవంతము చేయును. మారుమనస్సు పొందని పాపిని ప్రతి సాకునుండి తొలగించుటకును, అతనికి తన అపరాధమును తెలియజేయుటకును, దేవుని న్యాయమునకును పరిశుద్ధతకును ఎదుట అతనిని క్రిందికి దించుటకును ఇంత చక్కగా అమర్చబడిన ప్రసంగమును నేను ఏ భాషలోను కనుగొనలేను. ఎడ్వర్డ్స్ గారి అంచనా ప్రకారము, ఇది ఆయన ప్రసంగములలో అత్యంత శక్తివంతమైనదియు సమర్థవంతమైనదియునై యుండెను; మరియు దీనితో సమానమైన ఫలితమును పొందిన మరియొక ప్రసంగమును మేమెరుగము.

“క్రీస్తు శ్రేష్ఠత” అను ప్రసంగము ఎడ్వర్డ్స్ గారిచేతనే ఎంపిక చేయబడెను, కొంతవరకు అది అప్పుడప్పుడు వినిన మరియొక పట్టణపు వ్యక్తులు దానిని ప్రచురింపవలెనని ఆయనను బలవంతము చేసినందుకు; మరియు కొంతవరకు, ఇటువంటి సువార్తపరమైన విషయముపై ఒక ప్రసంగము, ప్రధానముగా మేల్కొల్పు ప్రసంగముల తరువాత తగినరీతిగా వచ్చుననియు, రక్షణ ఆవశ్యకతను చూపు వాటి తరువాత రక్షకుని శ్రేష్ఠతనుగూర్చిన కొంత విషయము తగియుండుననియు ఆయన తలంచినందుకు. దీనిని చదువువారెవరును ఇది మిక్కిలి సముచితముగా ఎంపిక చేయబడెననుటలో సందేహింపరు. ఒక పాపి తన మారుమనస్సు ఆరంభమున, క్రీస్తు నీతిని తప్ప నమ్మకమునకు మరి ఏ ఇతర వస్తువును త్యజించు స్థితికి ఇంత అద్భుతముగా అమర్చబడిన ప్రసంగమును నేనింతవరకు కనుగొనలేదు. ఈ విధముగా ముద్రింపబడిన సంపుటమును, అనగా కథనమును ఐదు ప్రసంగములను, మొత్తముగా తీసికొనినచో, ఇంతవరకు ముద్రణనుండి వెలువడిన వాటిలో రక్షణకార్యమును వృద్ధిపరచుటలో మిక్కిలి సమర్థవంతమైనవాటిలో ఇది ఒకటిగా ఉండెనని మేము భావించుచున్నాము.

ఎడ్వర్డ్స్ దంపతుల ఆరవ సంతానమును, జ్యేష్ఠ కుమారుడును, 1738వ సంవత్సరము జూలై 25వ తేదీన జన్మించెను, మరియు తన తండ్రి పేరుమీదుగా తిమోతి అను నామముతో బాప్తిస్మము పొందెను.

ఈ కాలములో, తరువాత కనెక్టికట్ లోని బెత్లెహెమ్ కు చెందిన రెవరెండ్ డాక్టర్ బెల్లమీ అయిన శ్రీ జోసెఫ్ బెల్లమీ, ఎడ్వర్డ్స్ గారి క్రింద తన వేదాంతశాస్త్ర విద్యాభ్యాసము కొనసాగించుటకు నార్తాంప్టనుకు వెళ్లి, ఆయన కుటుంబములో గణనీయమైన కాలము నివసించెను. ఎడ్వర్డ్స్ గారి విశేష ప్రజ్ఞాశక్తులయెడలను భక్తియెడలను తనకు గల మిక్కిలి ఉన్నత గౌరవము, అతనిని నార్తాంప్టనుకు ఆకర్షించిన ఆ గౌరవము, ఎడ్వర్డ్స్ గారిచేత ప్రతిఫలింపబడెను; మరియు వారిరువురిమధ్య జీవితాంతమువరకు మాత్రమే ముగిసిన స్నేహము ఆరంభమయ్యెను 19 .

1739వ సంవత్సరము మార్చి నెల ఆరంభమున, ఎడ్వర్డ్స్ గారు యెషయా 51:8 నుండి ప్రసంగముల పరంపరను ఆరంభించిరి. “పురుగు వస్త్రమును తినినట్లు వారిని తినివేయును, చిమ్మెట గొఱ్ఱెబొచ్చును తినినట్లు వారిని తినివేయును; అయితే నా నీతి యెన్నటికిని నిలుచును, నా రక్షణ తరతరములకును నిలుచును.” మొదటి ఎనిమిది ఆ నెలలోనే ప్రసంగింపబడెను, తరువాతి ఎనిమిది తరువాతి రెండు నెలలలోను, మరియు మొత్తముగా ముప్పది ప్రసంగముల యావత్తు పరంపర ఆగస్టు నెలాఖరుకు ముందే పూర్తియయ్యెను. లేఖనభాగమును వివరించిన తరువాత, దానినుండి ఆయన ఈ సిద్ధాంతమును తీసికొనిరి: “విమోచన కార్యము మనుష్యుని పతనమునుండి లోకాంతమువరకు కొనసాగు కార్యము.” ఈ విషయమునందు ఎడ్వర్డ్స్ గారికి మిక్కిలి లోతైన ఆసక్తి కలిగియుండెను; అయితే ఆయన తన ప్రజలకు ఈ ప్రసంగముల పరంపరను ఎన్నడును పునరావృతము చేసినట్లు కనబడదు. ఆయన అంతిమోద్దేశములేవో అయితే, అనేక సంవత్సరముల తరువాత ఆయన వ్రాసిన ఒక ఉత్తరపు క్రింది భాగమునుండి మనము తెలిసికొనవచ్చును: “నేను నా మనస్సునందును హృదయమునందును (దీనిని నేను చాలాకాలము క్రిందటనే, ప్రచురణ దృష్టితో కాకుండగనే ఆరంభించితిని) ఒక గొప్ప గ్రంథమును ఉంచుకొనియున్నాను, దానిని నేను విమోచన కార్యచరిత్ర అని పిలుచుదును, ఇది సంపూర్ణముగా క్రొత్త పద్ధతిలో వేదాంతశాస్త్రసారము, చరిత్ర రూపములోనికి తేబడినది, క్రైస్తవ వేదాంతశాస్త్ర విషయమును, దాని ప్రతి భాగమునందును యావత్తునందును, యేసుక్రీస్తు ద్వారా జరుగు విమోచన మహాకార్యమునకు సంబంధించి ఎట్లు నిలుచునో పరిగణించుచు; ఈ మహాకార్యము దేవుని సమస్త ఉద్దేశములలో ప్రధానోద్దేశమనియు, దేవుని సమస్త కార్యములకును నిర్ణయములకును summum మరియు ultimum అనియు నేను భావించుచున్నాను, ప్రత్యేకముగా ఈ మహాయోజన యొక్క సమస్త భాగములను వాటి చారిత్రిక క్రమములో పరిగణించుచు;—వాటి ఉనికి క్రమము, అనగా దైవవిధానముల గమనములో అవి దృష్టికి తేబడిన క్రమము, లేక వరుసగా జరిగిన కార్యముల సంఘటనల ఆశ్చర్యకరమైన పరంపర; నిత్యత్వమునుండి ఆరంభించి, అక్కడనుండి కాలములో అనంతజ్ఞానముగల దేవుని మహాకార్యమునకును వరుస విధానములకును దిగివచ్చుచు, దేవుని సంఘమునందు జరుగు ముఖ్య సంఘటనలను, మరియు సంఘస్థితిని విమోచన విషయమును ప్రభావితము చేయు మానవలోకములో జరుగు మార్పులను పరిగణించుచు, వీటినిగూర్చి చరిత్రలోగాని ప్రవచనములోగాని మనకు వివరణ కలదు, చివరకు మనము సార్వత్రిక పునరుత్థానమునకును, అంత్యతీర్పునకును, సమస్తముల పరిసమాప్తికిని వచ్చువరకు, అప్పుడు, ఇది సమాప్తమాయెను, నేను అల్ఫాయు ఓమెగాయు, ఆదియు అంతమును అని పలుకబడును; నిత్యత్వమువరకు నిలుచుటకు అంతిమముగా స్థిరపరచబడు ఆ పరిపూర్ణ స్థితిని పరిగణించుటతో నా గ్రంథమును ముగించుచున్నాను.—ఈ చరిత్ర పరలోకము, భూలోకము, నరకము అను మూడు లోకములనుగూర్చియు కొనసాగింపబడును; లేఖనములు ఎంతవరకు వెలుగునిచ్చునో అంతవరకు, ప్రతిదానియందును పరస్పర సంబంధముగల వరుస సంఘటనలను మార్పులను పరిగణించుచు; వేదాంతశాస్త్రపు సమస్త భాగములను, మిక్కిలి లేఖనానుసారమైనదియు మిక్కిలి సహజమైనదియునగు ఆ క్రమములో ప్రవేశపెట్టుచు; ఈ పద్ధతి నాకు మిక్కిలి సుందరమైనదిగాను ఆసక్తికరమైనదిగాను కనబడుచున్నది, దీనియందు ప్రతి సిద్ధాంతమును అత్యంత ప్రయోజనకరముగా, అత్యంత ప్రకాశవంతమైన వెలుగులో, అత్యంత ఆకర్షణీయమైన రీతిగా కనబడి, యావత్తు యొక్క అద్భుతమైన అల్లికను సామరస్యమును చూపును.”

గమనికలు