మధ్యలో ఉన్న మనిషి

1526 నుండి 1529 వరకు, జ్వింగ్లీ మరియు అతని మిత్రులు విందు యొక్క ఈ ప్రతీకాత్మక అవగాహనను సమర్థిస్తూ మరియు విమర్శిస్తూ నిరంతరాయంగా గ్రంథాలను ప్రచురించారు.

క్రీస్తు యొక్క నిజమైన ఉనికి గురించి లూథర్ యొక్క సిద్ధాంతం.

40 లూథర్ మరియు విట్టెన్‌బర్గ్ వేదాంతవేత్తలు తీవ్రంగా ప్రతిస్పందిస్తూ, జ్వింగ్లియన్లు గర్వంతో, అవిశ్వాస హృదయాలను కలిగి ఉన్నారని, లేఖనాల స్పష్టమైన బోధనకు లోబడటానికి ఇష్టపడటం లేదని ఆరోపించారు. లూథర్ దృష్టిలో, జ్వింగ్లీ ఇప్పుడు "అతను పాపిస్ట్‌గా ఉన్నప్పటి కంటే ఏడు రెట్లు ఎక్కువ ప్రమాదకరం."

ఇరు పక్షాలు ఒకరిపై ఒకరు తీవ్రంగా విరుచుకుపడటంతో, జర్మన్ మాట్లాడే సువార్తికుల మధ్య ఐక్యతపై ఆశలు అడుగంటినట్లు కనిపించాయి. ఈ ప్రమాదకరమైన చీలికను పూడ్చే ప్రయత్నంలో, హెస్సేకు చెందిన లాండ్‌గ్రేవ్ ఫిలిప్ I, ఏకాభిప్రాయం సాధించడం కోసం, జ్వింగ్లీ, బ్యూసర్, మరియు ఓకోలాంపాడియస్‌లతో కూడిన స్విట్జర్లాండ్ మరియు దక్షిణ జర్మనీ ప్రతినిధి బృందంతో సమావేశం కావడానికి, అక్టోబర్ 1529లో లూథర్ మరియు మెలాంక్టన్‌లను తన మార్బర్గ్‌లోని కోటకు పిలిపించారు. నాలుగు రోజుల పాటు జరిగిన ఈ చర్చలలో, చర్చి నాయకులు ప్రధాన వేదాంతపరమైన అంశాలపై చర్చించి, పదిహేను ముఖ్యమైన అంశాలలో పద్నాలుగింటిపై ఏకాభిప్రాయం సాధించారు. అయితే, ప్రభువు విందులో క్రీస్తు భౌతిక ఉనికికి సంబంధించిన పదిహేనవ అంశంపై మాత్రం, ఇరు పక్షాలు ఏకాభిప్రాయానికి రాలేకపోయాయి. జ్వింగ్లీకి మరియు దక్షిణ జర్మనీ వేదాంతులకు క్రైస్తవ సహవాస హస్తాన్ని అందించడానికి నిరాకరిస్తూ, లూథర్ దృఢంగా మరియు రాజీపడకుండా ఉండటంతో మార్బర్గ్ సమావేశం ముగిసింది. లూథర్ తిరస్కరించినందుకు ప్రతిస్పందనగా, జ్వింగ్లీ ఇలా గర్జించినట్లు చెబుతారు: "భూమి మీద విట్టెన్‌బర్గర్‌లతో తప్ప మరెవరితోనూ నేను ఏకం కావాలనుకోను!"

ఆ సంభాషణ జరిగిన తర్వాతి నెలల్లో, జ్వింగ్లీ కేవలం స్మారక దృక్పథం నుండి వైదొలగి, విశ్వాసంతో ధ్యానించినప్పుడు క్రీస్తు శరీరం ప్రభువు విందులో సంస్కారపూర్వకంగా ఉంటుందని ధృవీకరించినట్లు కనిపిస్తుంది.

43 ఈ మార్పు జరిగినప్పటికీ, రెండవ కాపెల్ యుద్ధం (1531)లో జ్యూరిచ్ సంస్కర్త యుద్ధంలో మరణించినప్పుడు జ్వింగ్లీ లూథర్‌కు దూరంగానే ఉన్నాడు.

జర్మన్ లూథరన్‌లకు మరియు స్విస్ సంస్కరణవాదులకు మధ్య ఏర్పడిన చీలిక పూడ్చలేనిదిగా నిరూపించబడింది. గ్రాస్‌మన్‌స్టర్‌లో జ్వింగ్లీ తర్వాత ప్రధాన బోధకుడిగా బాధ్యతలు స్వీకరించిన హెన్రిచ్ బుల్లింగర్ (1504–74), జ్వింగ్లీ మరియు జ్యూరిచ్ చర్చిపై లూథర్ చేసిన కఠినమైన దాడుల వల్ల తీవ్రంగా గాయపడ్డాడు.

44 అదే సమయంలో, బుల్లింగర్ మరియు అతని సహచరులు బ్యూసర్ మరియు దక్షిణ జర్మన్లను పూర్తిగా విశ్వసించలేదు, అలాగే వారు 1536లో విట్టెన్‌బర్గ్ ఒప్పందంపై సంతకం చేయడానికి కూడా ఇష్టపడలేదు. తత్ఫలితంగా, జూరిచ్ మరియు ఆమె

స్విస్ మిత్రదేశాలు విస్తృత ప్రొటెస్టంట్ ప్రపంచం నుండి క్రమంగా ఏకాకి అయ్యాయి. లూథర్ 'ది షార్ట్'ను ప్రచురించినప్పుడు ఈ విద్వేషపూరిత మతపరమైన వాతావరణం మరింత తీవ్రమైంది.

పవిత్ర సంస్కార ఒప్పుకోలు (1544), ఇది జ్వింగ్లీ, కార్ల్‌స్టాడ్, ఓకోలాంపేడియస్ మరియు కాస్పార్ ష్వెన్‌క్‌ఫెల్డ్‌లను మతవిరోధులుగా మరియు మతోన్మాదులుగా ఖండించింది. "లూథర్ మమ్మల్ని మతవిరోధులుగా శపించాడు," అని బుల్లింగర్ వాపోయాడు, "మరియు గౌరవనీయమైన క్రైస్తవ పురుషులైన మా విశ్వాసపాత్రులైన పూర్వీకుల విశ్వాసాన్ని, గౌరవాన్ని మరియు మా చర్చిలను అవమానించాడు."

అటువంటి దాడులకు ప్రతిస్పందనగా, బుల్లింగర్ మరియు ఇతర స్విస్ వేదాంతవేత్తలు లూథరన్‌లు మరియు కాథలిక్‌లకు వ్యతిరేకంగా ఒక ఉమ్మడి వేదాంత మరియు రాజకీయ కూటమిని ఏర్పాటు చేయడానికి ప్రయత్నించారు. 1549లో, బుల్లింగర్, కాల్విన్ మరియు వారి వారి నగరాలు 'కన్సెన్సస్ టిగురినస్'పై సంతకం చేశాయి, అందులో ప్రభువు యొక్క దైవశాస్త్రంపై ఒక రాజీ ప్రకటన ఉంది.

46 అదే విధంగా, రెండవ హెల్వెటిక్ కన్ఫెషన్ (1566) అని పిలువబడే బుల్లింగర్ యొక్క సంస్కరణవాద సిద్ధాంత సారాంశం స్విట్జర్లాండ్, ఫ్రాన్స్, హంగరీలలోని సంస్కరణవాద చర్చిలకు విశ్వాస ప్రమాణంగా మారింది.

పోలాండ్ మరియు స్కాట్లాండ్.

47 సర్వవ్యాపకత్వం, అనర్హుల సంస్కార భోజనం (మండూకేషియో ఇండిగ్నోరమ్), మరియు విందులో క్రీస్తు యొక్క శారీరక ఉనికి వంటి లూథరన్ సిద్ధాంతాలను తిరస్కరిస్తూనే, బుల్లింగర్ యొక్క ఒప్పుకోలు ప్రభువు యొక్క

రాత్రి భోజనం అనేది క్రీస్తు విమోచన జ్ఞాపకార్థం మరియు ఒక ఆధ్యాత్మిక విందు. ఈ విందులో క్రీస్తు తన సొంత మాంసం మరియు రక్తం ద్వారా విశ్వాసులకు నిత్యజీవం కొరకు ఆధ్యాత్మిక పోషణను అందిస్తాడు.

48 బుల్లింగర్ చివరి వరకు లూథర్ మరియు అతని వేదాంత శిష్యులపై బహిరంగ విమర్శకుడిగా మిగిలిపోయాడు. తన మరణానికి కొన్ని నెలల ముందు రాసిన ఒక లేఖలో, బుల్లింగర్ ప్రొటెస్టంట్ అనైక్యతకు పూర్తి బాధ్యతను లూథర్‌పై మోపాడు: ఆ జర్మన్ సంస్కర్త యొక్క మూడీతనం, మొరటుతనం, మొండితనం మరియు తన ప్రత్యర్థులపై చేసిన అహేతుకమైన దాడుల కారణంగా సామరస్యం మరియు ఐక్యతపై ఉన్న ఆశలన్నీ "ముక్కలు ముక్కలుగా నరికివేయబడి, పొగలో కలిసిపోయాయి".

లూథర్ మరియు జెనీవా వేదాంతవేత్తలు: ఇప్పటివరకు పరిశీలించిన చాలా మంది అధికారిక సంస్కర్తలకు భిన్నంగా, జెనీవా చర్చి అధికారి జాన్ కాల్విన్ (1509–64) మార్టిన్ కంటే తరువాతి తరానికి చెందినవాడు.

లూథర్‌కు జర్మన్ సంస్కర్తతో ఎప్పుడూ ప్రత్యక్ష సంబంధం లేదు.

50 ఫ్రాన్స్‌లోని నోయోన్‌లో ఒక బిషప్ గుమస్తా ఇంట్లో పెరిగిన కాల్విన్, 1528లో పారిస్ విశ్వవిద్యాలయంలో ఆర్ట్స్ డిగ్రీని పొంది, ఆ తర్వాత ఓర్లియాన్స్ మరియు బూర్జెస్ విశ్వవిద్యాలయాలలో సివిల్ లాలో లైసెన్స్ అభ్యసించారు. తన న్యాయశాస్త్ర అధ్యయనాల సమయంలో, కాల్విన్‌కు ఫ్రెంచ్ మానవతావాదం పరిచయమైంది మరియు అతను ప్రాచీన సాహిత్యం మరియు బైబిల్ భాషలను ఆసక్తిగా అధ్యయనం చేసేవాడు. 1531లో, తన న్యాయశాస్త్ర పట్టాను చేతిలో పట్టుకుని,

కాల్విన్ పారిస్‌కు తిరిగి వచ్చి, ఎరాస్మస్ మరియు లూథర్ రచనలను చదువుతూ, చర్చిస్తున్న సంస్కరణవాద చర్చి నాయకుల బృందంతో కలిసిపోయాడు. తాను "పోప్ పదవి యొక్క చీకటి" నుండి బయటపడటం ప్రారంభించిన సమయంలో లూథర్ రచనలను చదువుతున్నానని కాల్విన్ తరువాత తెలిపాడు.

51 సువార్త విశ్వాసంలోకి కాల్విన్ యొక్క "ఆకస్మిక మార్పు" యొక్క కచ్చితమైన క్షణం తెలియకపోయినప్పటికీ, 1534 చివరి నాటికి అతను కాథలిక్ చర్చికి తీవ్ర విమర్శకుడిగా మారి, మత సంస్కరణ ఆశయానికి కట్టుబడి ఉన్నాడు. రెండు సంవత్సరాల తరువాత, కాల్విన్ తన ప్రసిద్ధ 'ఇన్‌స్టిట్యూట్స్ ఆఫ్ ది క్రిస్టియన్ రెలిజియన్' యొక్క మొదటి ఎడిషన్‌ను ప్రచురించాడు. ఇది ప్రొటెస్టంట్ సిద్ధాంతం యొక్క సంక్షిప్త సారాంశం మరియు సమర్థన. ఇది లూథర్, మెలాంక్టన్, బ్యూసర్ మరియు (కొంతవరకు) జ్వింగ్లీల వేదాంత అంతర్దృష్టుల నుండి విస్తృతంగా స్వీకరించబడింది.

1536 వేసవిలో, జెనీవాలో కొద్దికాలం ఆగినప్పుడు, కాల్విన్‌ను ఉద్వేగభరితమైన బోధకుడు విలియం ఫారెల్ కలుసుకున్నాడు. అతను కాల్విన్‌ను ఆ నగరంలోనే ఉండి, కొత్త ప్రొటెస్టంట్ చర్చి వ్యవస్థను నిర్మించడంలో సహాయపడమని ఒప్పించాడు. తత్ఫలితంగా, తరువాతి ఇరవై ఎనిమిది సంవత్సరాలలో—స్ట్రాస్‌బర్గ్‌లో మూడు సంవత్సరాల "ప్రవాసం" మినహా—

(1538–41)—కాల్విన్ జెనీవా చర్చికి ప్రధాన బోధకుడిగా, పాస్టర్‌గా మరియు వేదాంతిగా సేవ చేశారు. ఆయన ఆ నగరాన్ని ఫ్రెంచ్ ప్రొటెస్టంటిజంకు కేంద్ర బిందువుగాను, ఐరోపాలోని ఇతర ప్రాంతాలలో హింస నుండి పారిపోతున్న సంస్కరించబడిన క్రైస్తవులకు ఒక సురక్షిత ఆశ్రయంగాను మార్చారు. కాల్విన్ యొక్క వేదాంత దృష్టి మరియు మత సంస్కరణ కొరకు ఆచరణాత్మక ప్రణాళిక 'ఇన్‌స్టిట్యూట్స్' యొక్క వరుస సంచికలలో, అనేక డజన్ల వాదనాత్మక గ్రంథాలలో, ఆయన పాండిత్యంతో కూడిన బైబిల్ వ్యాఖ్యానాలలో, మరియు 'ఎక్లెసియాస్టికల్ ఆర్డినెన్సెస్' (1541) మరియు 'జెనీవన్ కేటకిజం' (1542) లలో వివరించబడ్డాయి. ఈ విస్తృతమైన రచనలలో, కాల్విన్ యొక్క సంస్కరించబడిన వేదాంతశాస్త్రం యొక్క ముఖ్య సిద్ధాంతాలైన లేఖనాల సర్వోన్నత అధికారం, కేవలం విశ్వాసం ద్వారా కృపచేత నీతిమంతులుగా తీర్చబడటం, క్రైస్తవ జీవితంలో పరిశుద్ధాత్మ పాత్ర, దైవ సంరక్షణ మరియు పూర్వనిర్ణయం, సంఘసంబంధమైన క్రమశిక్షణ, ధర్మశాస్త్రం యొక్క మూడవ ఉపయోగం అని పిలవబడేది, మరియు అలంకారాలు లేని వాక్య-కేంద్రీకృత ఆరాధన వంటివి కనిపిస్తాయి.

జెనీవాలో ఉన్న కాలంలో, కాల్విన్ స్ట్రాస్‌బర్గ్‌లోని బూసర్, జూరిచ్‌లోని బుల్లింగర్ వంటి ఇతర ప్రొటెస్టంట్ నాయకులతో స్నేహపూర్వక సంబంధాలను ఏర్పరచుకున్నాడు.

విట్టెన్‌బర్గ్‌లో మెలాంక్టన్ మరియు బెర్న్‌లో మస్క్యులస్. అయితే, మార్బర్గ్ చర్చ తర్వాత స్విస్ వేదాంతవేత్తలపై జర్మన్ సంస్కర్త పదేపదే దాడి చేయడం వల్ల లూథర్ పట్ల కాల్విన్ వైఖరి మరింత అస్పష్టంగా ఉండేది. 1538లో బ్యూసర్‌కు రాసిన ఒక లేఖలో, లూథర్ దైవభక్తి గల వ్యక్తి అని కాల్విన్ అంగీకరించాడు, కానీ తన వేదాంతపరమైన దృక్కోణాలను సమర్థించుకోవడంలో అతను చాలా మొండిగా మరియు దూషణాత్మకంగా ఉన్నాడని విమర్శించాడు.

అంతేకాకుండా, చర్చనీయాంశమైన అనేక సిద్ధాంతాల విషయంలో లూథర్ అజ్ఞానానికి, తీవ్రమైన భ్రమలకు లోనయ్యాడని కాల్విన్ విశ్వసించాడు.

53 మూడు సంవత్సరాల తరువాత, క్యాథలిక్ కార్డినల్ జాకబ్ సడోలెటోకు వ్యతిరేకంగా తాను రాసిన గ్రంథాన్ని లూథర్ చదివి ఆమోదించాడని విట్టెన్‌బర్గ్ నుండి వార్త అందినప్పుడు, లూథర్ పట్ల కాల్విన్ అభిప్రాయం కొంత మెత్తబడింది.

1540ల ప్రారంభంలో జరిగిన మతపరమైన సమావేశాలలో మెలాంక్టన్ మరియు ఇతర లూథరన్ వేదాంతవేత్తలతో ముఖాముఖిగా సంభాషించినప్పుడు, కాల్విన్ లూథర్ మరియు విట్టెన్‌బర్గ్ సంస్కర్తల పట్ల మరింత అనుకూలమైన అభిప్రాయాన్ని పొందాడు. రాటిస్‌బాన్ సమావేశానికి (1541) ప్రతినిధిగా ఉన్నప్పుడు కాల్విన్ ఆగ్స్‌బర్గ్ ఒప్పుకోలు (వరియాటా ఎడిషన్)పై కూడా సంతకం చేశాడు. తత్ఫలితంగా, కాలక్రమేణా, కాల్విన్ తన వ్యక్తిగత ఉత్తర ప్రత్యుత్తరాలలో లూథర్‌ను "ప్రతిభావంతుడు," "దేవుని యొక్క ప్రసిద్ధ సేవకుడు," "చర్చి యొక్క నమ్మకమైన పండితుడు," మరియు తన "అత్యంత గౌరవనీయమైన తండ్రి" అని పిలుస్తూ, అతని గురించి మరింత సానుకూల అంచనాను అందించాడు.

54 ఒక సందర్భంలో, కాల్విన్ లూథర్‌ను "క్రీస్తు యొక్క ఒక విశేషమైన అపోస్తలుడు, అతని పని మరియు పరిచర్య ద్వారా... మన కాలంలో సువార్త యొక్క స్వచ్ఛత పునరుద్ధరించబడింది" అని కూడా వర్ణించాడు.

55 కాల్విన్ లూథర్ యొక్క లోపాలను గుర్తించినప్పటికీ, బుల్లింగర్ మరియు జూరిచ్ వేదాంతవేత్తల వలె అతను ఆ సంస్కర్తను అంత విమర్శనాత్మకంగా అంచనా వేయలేదు.

అంతమాత్రాన విట్టెన్‌బర్గ్‌లోని చర్చి నాయకులు కాల్విన్‌ను పూర్తిగా విశ్వసించారని కాదు.

లూథర్ మరియు అతని మరింత సంప్రదాయవాద శిష్యులకు, కాల్విన్ యొక్క "నిజమైన ఆధ్యాత్మిక ఉనికి" సిద్ధాంతం—అంటే, ప్రభువు విందులో, పరిశుద్ధాత్మ విశ్వాసులను పరలోకంలో ఉన్న క్రీస్తు శరీరం యొక్క నిజమైన సారాన్ని భుజించడానికి వీలు కల్పిస్తుంది—జ్వింగ్లీ అభిప్రాయానికి ప్రమాదకరంగా దగ్గరగా ఉన్నట్లు కనిపించింది. లూథర్ మరణించిన తర్వాతి సంవత్సరాలలో, గ్నేసియో-లూథరన్‌లతో కాల్విన్ సంబంధం వేగంగా క్షీణించింది. కన్సెన్సస్ టిగురినస్ ముసాయిదాను రూపొందించడంలో అతని పాత్ర, అతని సంస్కార వేదాంతంపై లూథరన్‌ల అనుమానాలను దాదాపుగా ధృవీకరించింది. 1552 నుండి, సంప్రదాయవాద లూథరన్ మతగురువు జోచిమ్

వెస్ట్‌ఫాల్, కాల్విన్ మరియు కన్సెన్సస్‌కు వ్యతిరేకంగా ఒక తీవ్రమైన కరపత్ర యుద్ధాన్ని ప్రారంభించాడు, అది లూథరన్‌లు మరియు స్విస్‌ల మధ్య అప్పటికే రగులుతున్న శత్రుత్వాన్ని తిరిగి ప్రజ్వలింపజేయడమే కాకుండా, దానిని మరింత తీవ్రతరం చేసింది.

సంస్కరణలు తీసుకువచ్చినప్పటికీ, అవి మెలాంక్టన్ మిత్రులకు మరియు జర్మనీలోని మరింత సంప్రదాయవాద లూథరన్‌లకు మధ్య ఉన్న విభేదాలను మరింత తీవ్రతరం చేశాయి. వెస్ట్‌ఫాల్‌కు అతను ఇచ్చిన పదునైన సమాధానాలలో,

క్రీస్తు సర్వవ్యాపకత్వం మరియు అనర్హులు పవిత్ర భోజనం చేయడం (manducatio indignorum) వంటి విషయాలలో గ్నేసియో-లూథరన్ అభిప్రాయాల పట్ల కాల్విన్ తన తీవ్ర వ్యతిరేకతను వ్యక్తం చేశాడు. కాల్విన్ దృక్కోణం నుండి, వెస్ట్‌ఫాల్ మరియు ఇతర లూథరన్

"కోతులు" లూథర్ యొక్క తీవ్రతను అనుకరించడానికి ఉత్సాహంగా ఉన్నప్పటికీ, లూథర్ యొక్క మరింత మితవాద వేదాంత స్థానాలను విడిచిపెట్టాయి. ఈ వివాదం వేడెక్కిన తరుణంలో,

కాల్విన్ ఇలా వాపోయాడు: "అయ్యో, లూథర్ ఇంకా బతికే ఉంటే ఎంత బాగుండేది!"

1564లో కాల్విన్ మరణం తర్వాత, జెనీవా చర్చిని ఈ ప్రమాదకరమైన విశ్వాసపరమైన పరిస్థితుల నుండి బయటపడేసే బాధ్యత థియోడర్ బెజా (1519–1605)కు అప్పగించబడింది.

మొత్తమ్మీద, బేజా లూథర్‌ను ఎంతో గౌరవించాడు. ఆ విట్టెన్‌బర్గ్ సంస్కర్త "దేవుని యొక్క ఒక అద్భుతమైన సాధనం" మరియు పోప్ యొక్క మూఢనమ్మకాల నుండి చర్చిని రక్షించడానికి దేవుడు పంపిన ఒక క్రైస్తవ యోధుడు.

58 తన ఐకోనెస్ (1580)లో, లూథర్ తన రోమన్ ప్రత్యర్థులకు వ్యతిరేకంగా క్రైస్తవ మతాన్ని రక్షించిన ధైర్యం, భక్తి మరియు ఉత్సాహాన్ని కీర్తిస్తూ బెజా ఒక కవితను రాశాడు. అయినప్పటికీ, లూథర్ యొక్క సహజ పాప స్వభావం మరియు అతని శిష్యుల "కల్లోల స్ఫూర్తి" వల్ల అతని సరైన వేదాంత ప్రవృత్తులు కొన్నిసార్లు మసకబారాయి.

59 లూథర్ స్మృతిని ప్రశంసిస్తున్నప్పటికీ, బెజా అతని మరింత సంప్రదాయవాద శిష్యులను భరించలేకపోయాడు. తన సుదీర్ఘ వృత్తి జీవితంలో చాలా కాలం పాటు,

బెజా, జోచిమ్ వెస్ట్‌ఫాల్, టైల్‌మాన్ హెస్షస్, నికోలస్ సెల్నెకర్ మరియు జాకబ్ వంటి లూథరన్ "యుబిక్విటేరియన్ల"తో పుస్తకాల విషయంలో తీవ్రమైన పోరాటాలు చేశాడు.

ప్రభువు విందులో క్రీస్తు సన్నిధి యొక్క స్వభావం, మతపరమైన చిత్రాలు, పూర్వనిర్ణయం, మరియు క్రీస్తు యొక్క రెండు స్వభావాల ప్రసారం గురించి ఆండ్రియా చర్చించారు. తన ఉత్తర ప్రత్యుత్తరాలలో, లూథరన్ నగరాలలో కాల్విన్ దిష్టిబొమ్మలను తగలబెడుతున్నారని, మరియు మెలాంక్టన్ శిష్యులను ("క్రిప్టో-కాల్వినిస్టులు" అని ఆరోపించి) లూథరన్ భూభాగాల నుండి ఖైదు చేస్తున్నారని లేదా బహిష్కరిస్తున్నారని వచ్చిన నివేదికలను చూసి బెజా తీవ్ర దిగ్భ్రాంతిని వ్యక్తం చేశారు. 1577లో లూథరన్ రాకుమారులు ఫార్ములా ఆఫ్ కాంకర్డ్‌ను ఆమోదించినప్పుడు

సంస్కరణవాద చర్చిలను నిశ్చయంగా ఖండించిన ఆ ఒప్పందాన్ని, ప్రొటెస్టంట్ ప్రపంచంపై దుఃఖాన్ని విప్పిన పాండొరా పెట్టెతో బేజా పోల్చారు.

1580లో హెస్సే లాండ్‌గ్రేవ్‌కు రాసిన లేఖలో, బెజా లూథరన్‌లను సంస్కరణ ఉద్యమం యొక్క "తొలి సంతానం"గా అభివర్ణించాడు, కానీ ఈ వ్యంగ్యమైన మలుపుతో: అబ్రహాము, ఇస్సాకు, యాకోబుల తొలి సంతానాన్ని వారి దుష్టత్వం కారణంగా దేవుడు ఎలాగైతే తిరస్కరించాడో, అలాగే ఇప్పుడు దేవుడు లూథరన్‌లను తిరస్కరించి, సంస్కరణ ఉద్యమం యొక్క "తొలి సంతానం" అయిన సంస్కరించబడిన క్రైస్తవులకు తన ఆశీర్వాదాన్ని ఇస్తున్నాడు.

లూథర్ మరియు ఆంగ్ల వేదాంతవేత్తలు: ఆంగ్ల సంస్కరణ ప్రధానంగా పైనుంచి ప్రారంభమైందా లేక కిందినుంచి ప్రారంభమైందా అనే విషయంలో చరిత్రకారుల మధ్య భిన్నాభిప్రాయాలు ఉన్నాయి—అంటే, 1530లు మరియు 1540లలో ఆంగ్ల చర్చి సంస్కరణ ప్రధానంగా రాజ శాసనం ద్వారా జరిగిందా లేక మతగురువుల వ్యతిరేకత, బైబిల్ మానవతావాదం వంటి వివిధ చారిత్రక కారకాల వల్ల జరిగిందా అనే విషయంలో భిన్నాభిప్రాయాలు ఉన్నాయి.

లూథరన్ సాహిత్యం, ప్రజా అశాంతి, మరియు లోలార్డ్ అసమ్మతి సంప్రదాయం.

61 రాజరిక విధానం నిస్సందేహంగా నిర్ణయాత్మకమైనప్పటికీ, చర్చి సంస్కరణకు అనుకూలమైన వాతావరణాన్ని సృష్టించడంలో సామాజిక మరియు మతపరమైన పరిస్థితులు కూడా ముఖ్యమైన పాత్ర పోషించాయి. 1519 నాటికే, వ్యాపారులు మరియు ప్రయాణికులు లూథర్ రచనలను మరియు ఇతర సువార్త పుస్తకాలను ఇంగ్లాండ్‌లోకి రహస్యంగా తరలించేవారు, అక్కడ కేంబ్రిడ్జ్, ఆక్స్‌ఫర్డ్ మరియు లండన్‌లలోని పండితులు మరియు చర్చి పెద్దలు వాటిని ఆసక్తిగా చదివేవారు. దీనికి ప్రతిస్పందనగా, 1520 మే 12న, కార్డినల్

థామస్ వోల్సీ మరియు ఆంగ్ల బిషప్‌ల సభ లూథర్ బోధనలను ఖండించి, అతని రచనలను బహిష్కరించి, ఒక బహిరంగ వేడుకలో అతని పుస్తకాలను తగలబెట్టారు.

62 మరుసటి సంవత్సరం, లూథర్‌కు వ్యతిరేకంగా "ఏడు సంస్కారాల వాదన" అనే పేరుతో రాసిన కరపత్రానికి గాను, కింగ్ హెన్రీ VIII పోప్ లియో X నుండి "విశ్వాస రక్షకుడు" అనే బిరుదును అందుకున్నాడు.

1520వ దశకంలో, రాబర్ట్ బార్న్స్, థామస్ బిల్నీ మరియు హ్యూ లాటిమర్ వంటి సంస్కరణవాద పండితులు మరియు మానవతావాదులు వైట్ హార్స్ టావెర్న్‌లో గ్రంథాన్ని అధ్యయనం చేయడానికి, చర్చించడానికి సమావేశమవ్వడంతో కేంబ్రిడ్జ్ సువార్త ఉద్యమానికి కేంద్రంగా ఆవిర్భవించింది.

లూథర్ రచనలు, మరియు మత వ్యవస్థపై విమర్శల గళం. ఇదే కాలంలో, విలియం టిండేల్ (సుమారు 1494–1536) అనే ఆక్స్‌ఫర్డ్ పట్టభద్రుడు, విట్టెన్‌బర్గ్‌లో లూథర్ వద్ద చదువుకోవడానికి ఇంగ్లాండ్‌ను విడిచిపెట్టి, ఆంట్‌వెర్ప్‌లో స్థిరపడ్డాడు. అక్కడ అతను గ్రీకు కొత్త నిబంధనను ఆంగ్లంలోకి అనువదించాడు (1525లో పూర్తిచేశాడు) మరియు సంస్కరణకు మద్దతుగా మతపరమైన సాహిత్యాన్ని నిరంతరం రచించాడు. అయినప్పటికీ

కాథలిక్ అధికారులు టైండేల్ యొక్క ప్రసిద్ధ కొత్త నిబంధన యొక్క విస్తృత వ్యాప్తిని నిరోధించలేకపోయినప్పటికీ, వారు చివరకు 1535 మే నెలలో బ్రస్సెల్స్ సమీపంలో అతని ఆచూకీ కనుగొని అరెస్టు చేయడంలో విజయం సాధించారు. పదహారు నెలల తరువాత, టైండేల్‌పై మతవిశ్వాస వ్యతిరేకత నేరం మోపి, ఉరితీసి, అతని శరీరాన్ని మంటల్లో కాల్చివేశారు. అతని చివరి మాటలు, "ప్రభూ, ఇంగ్లాండ్ రాజు కళ్ళు తెరువు" అని చెప్పబడ్డాయి.

అయితే, హెన్రీ దృష్టి సువార్త సంస్కరణల కంటే తన వైవాహిక సమస్యలపైనే ఎక్కువగా కేంద్రీకృతమై ఉంది. మగ వారసుడిని పొందాలనే ఆశతో, హెన్రీ 1527లో అరగోన్‌కు చెందిన కేథరీన్‌తో తన వివాహాన్ని రద్దు చేయించుకోవడానికి మరియు పునర్వివాహం చేసుకోవడానికి అనుమతి పొందడం కోసం పోప్‌తో తీవ్రమైన చర్చలు ప్రారంభించాడు. పోప్ నిరాకరించడంతో ఇంగ్లాండ్‌లో సుదీర్ఘమైన రాజకీయ మరియు మతపరమైన సంక్షోభం చెలరేగింది. ఇది 1533లో కేథరీన్ నుండి హెన్రీ విడాకులు తీసుకోవడం, ఆ తర్వాత ఆన్ బోలిన్‌ను వివాహం చేసుకోవడం; ఇంగ్లీష్ చర్చికి మరియు రోమ్ చర్చికి మధ్య సంబంధాలు తెగిపోవడం; మరియు 1534లో 'యాక్ట్ ఆఫ్ సుప్రీమసీ'ని ప్రకటించడంతో పరాకాష్టకు చేరింది. ఈ చట్టం హెన్రీని మరియు అతని వారసులను "భూమిపై చర్చ్ ఆఫ్ ఇంగ్లాండ్‌కు ఏకైక సర్వోన్నత అధిపతి"గా గుర్తించింది.

ఈ సంక్షోభం కొత్త తరం చర్చి నాయకులను అధికారంలోకి తీసుకువచ్చింది. వీరు క్యాథలిక్ రాజుకు, అతని విధానాలకు మద్దతుదారులు అయినప్పటికీ, ఇంగ్లీష్ చర్చిని ప్రొటెస్టంట్ వర్గం వైపు మళ్లించడంలో కీలక పాత్ర పోషించారు.

ఈ అత్యంత కీలకమైన నాటకంలోని ముఖ్య పాత్రధారులలో ఒకరు థామస్ క్రాన్మర్ (66). కేంబ్రిడ్జ్‌లో విద్యాభ్యాసం చేసిన క్రాన్మర్, క్యాథలిక్ మతగురువుగా దీక్ష పొంది, ఆ తర్వాత 1520ల ప్రారంభంలో తన మాతృసంస్థలోనే వేదాంత బోధకుడిగా పనిచేశారు. క్రాన్మర్ మానవతావాద ఆదర్శాలచే ప్రభావితమైనప్పటికీ, అతను ఎన్నడూ వైట్ హార్స్ టావెర్న్ బృందంలో చేరలేదు. అలాగే, అతను లూథర్‌కు కూడా మద్దతుదారుడు కాదు. లూథర్ క్రైస్తవ ఆత్మలను తప్పుదోవ పట్టిస్తున్నాడని, దైవజనులను అపహాస్యం చేస్తున్నాడని అతను ఒకప్పుడు ఆరోపించాడు. "ఓ, ఈ అత్యంత దుర్మార్గుడి అహంకారం!" అని అతను వ్యాఖ్యానించాడు.

జర్మన్ సామ్రాజ్యం అంతటా మరియు రోమ్‌లో రాజు యొక్క వివాహ రద్దుకు మద్దతు కూడగట్టే బాధ్యత గల దౌత్యవేత్తగా పనిచేయడానికి కార్డినల్ వోల్సీ క్రాన్‌మర్‌ను నియమించుకున్నారు. నూరెంబర్గ్‌లో, క్రాన్‌మర్‌కు లూథరన్ మతగురువు ఆండ్రియాస్ ఓసియాండర్ రూపంలో ఒక సిద్ధమైన మిత్రుడు దొరికాడు, అతనితో అతను "క్రైస్తవ విశ్వాసం మరియు నిజమైన మతం గురించి" సుదీర్ఘమైన మరియు నిష్కపటమైన సంభాషణలు జరిపాడు.

68 1532లో, క్రాన్మర్ ఓసియాండర్ మేనకోడలైన మార్గరెట్‌ను రహస్యంగా వివాహం చేసుకున్నాడు—ఇది చర్చి చట్టాన్ని బహిరంగంగా ఉల్లంఘించడం.

ఈ కాలంలో, క్రాన్మర్ పోప్ ఆధిపత్యానికి వ్యతిరేకంగా వాదనను నిర్మించే ప్రయత్నంలో, పవిత్ర గ్రంథాలను మరియు తొలి చర్చి పితరులను కూడా అధ్యయనం చేశాడు. రాజు పక్షాన క్రాన్మర్ చేసిన అవిశ్రాంత ప్రయత్నాలకు ప్రతిఫలంగా, హెన్రీ అతన్ని ఆర్చ్‌బిషప్‌గా నియమించాడు. అతని రహస్య వివాహం మరియు పోప్ అధికారాన్ని తీవ్రంగా వ్యతిరేకించినప్పటికీ,

ఆర్చ్‌బిషప్ క్రాన్మర్ ఒక ప్రొటెస్టెంట్ కాదు—కనీసం 1530ల ప్రారంభంలోనైనా. తరువాతి దశాబ్దంలో, జ్వింగ్లీ మరియు ఓకోలాంపాడియస్‌తో సహా ప్రొటెస్టెంట్ సంస్కర్తల రచనలను ఆయన క్షుణ్ణంగా అధ్యయనం చేయడంతో, ఆయన దృక్కోణం సూక్ష్మంగా మారింది. 1537 నాటి ఒక లేఖలో, పోప్‌ పదవిపైనా మరియు స్కాలస్టిక్ వేదాంతంపైనా, ట్రాన్స్‌సబ్‌స్టాన్షియేషన్ సిద్ధాంతంతో సహా, సంస్కర్తలు చేసిన దాడులను తాను ఆమోదిస్తున్నట్లు క్రాన్మర్ పేర్కొన్నాడు, కానీ అతను తిరస్కరించాడు.

జ్వింగ్లీ యొక్క సంస్కార వేదాంతం. ప్రభువు విందులో క్రీస్తు యొక్క నిజమైన ఉనికి అనే సిద్ధాంతం అపొస్తలులు మరియు తొలి సంఘం ద్వారా "బాగా పాతుకుపోయి, సమర్థించబడింది" అని అతను విశ్వసించాడు.

69 మూడు సంవత్సరాల తరువాత, క్రాన్మర్ తన సంస్కరణవాది అయిన సహోద్యోగి, రాజు యొక్క ప్రధానమంత్రి థామస్ క్రోమ్‌వెల్ (సుమారు 1485–1540)తో కలిసి గ్రేట్ బైబిల్ ప్రచురణను సాధించడంలో పాలుపంచుకున్నాడు. ఈ బైబిల్‌కు రాసిన తన ముందుమాటలో, క్రాన్మర్ ఇలా వ్రాశాడు: "ఈ పుస్తకం... దేవుని వాక్యం, అత్యంత విలువైన ఆభరణం, మరియు భూమిపై మిగిలి ఉన్న అత్యంత పవిత్రమైన అవశేషం."

70 ప్రొటెస్టంట్ విశ్వాసం వైపు ఈ క్రమమైన మలుపు ఉన్నప్పటికీ, క్రాన్మర్ హెన్రీ యొక్క మత విధానానికి అచంచలమైన బహిరంగ మద్దతును కొనసాగించాడు; అందువల్ల అతను రాజు యొక్క ఆరు నిబంధనల శాసనాన్ని (1539) ఎటువంటి నిరసన లేకుండా ప్రచురించాడు, ఇది ట్రాన్స్‌సబ్‌స్టాన్షియేషన్, మతగురువుల బ్రహ్మచర్యం మరియు చెవిలో ఒప్పుకోలు వంటి సాంప్రదాయ కాథలిక్ సిద్ధాంతాలకు కట్టుబడి ఉండటాన్ని తప్పనిసరి చేసింది, దీనిని ఉల్లంఘించిన వారికి సజీవ దహనం ద్వారా మరణశిక్ష విధించబడుతుంది.

71 1540లో క్రామ్‌వెల్‌ను దేశద్రోహం మరియు మతవిశ్వాస వ్యతిరేకత ఆరోపణలతో అరెస్టు చేసినప్పుడు, తన స్నేహితుడిని మరణశిక్ష నుండి కాపాడటానికి క్రాన్మర్ ఏమీ చేయలేకపోయాడు.

1547లో హెన్రీ VIII మరణం మరియు "బాలరాజు" ఎడ్వర్డ్ VI సింహాసనాన్ని అధిష్టించడంతో, క్రాన్మర్ రాజ్యంలో మత సంస్కరణకు ప్రధాన రూపశిల్పి అయ్యాడు. అతను తన ఆర్చ్‌డయోసిస్‌లో మతపరమైన చిత్రాలు మరియు కళాఖండాలను జప్తు చేసి, నాశనం చేయడాన్ని పర్యవేక్షించాడు. అతను ఖండం నుండి వచ్చిన ప్రొటెస్టంట్ శరణార్థులను స్వాగతించాడు, వారిలో మార్టిన్ బ్యూసర్ మరియు పీటర్ మార్టిర్ వెర్మిగ్లి కూడా ఉన్నారు, వీరికి వరుసగా కేంబ్రిడ్జ్ మరియు ఆక్స్‌ఫర్డ్‌లలో ప్రొఫెసర్‌షిప్‌లు ఇవ్వబడ్డాయి. 1550ల ప్రారంభంలో,

ట్రెంట్ సభకు సువార్త ప్రతిస్పందనగా ఇంగ్లాండ్‌లో ఒక విశ్వసభను సమావేశపరచాలనే ఆశతో క్రాన్మర్, కాల్విన్, బుల్లింగర్ మరియు మెలాంక్టన్‌లతో కూడా సంబంధాలు ఏర్పరచుకున్నాడు.

72 క్రాన్మర్ యొక్క ప్రభువు విందు సిద్ధాంతం కూడా మారింది.

1552లో క్రాన్మర్ ప్రచురించిన 'ది బుక్ ఆఫ్ కామన్ ప్రేయర్' (రెండవ కూర్పు) ప్రకారం, యూకరిస్ట్‌లో క్రీస్తు ఆధ్యాత్మికంగా ఉంటాడని మరియు విశ్వాసంతో పాలుపంచుకునే వారికి మాత్రమే ఆయన అందుబాటులో ఉంటాడని తెలుస్తుంది. స్పష్టంగా, ఆర్చ్‌బిషప్ యొక్క వేదాంతపరమైన వైఖరి, లూథర్ యొక్క నిజమైన శారీరక ఉనికి సిద్ధాంతం నుండి దక్షిణం వైపుకు మళ్లింది.

ప్రభువు విందును జర్మన్లు ​​క్రీస్తు యొక్క నిజమైన మాంసం మరియు రక్తంతో ఆత్మీయ సహవాసంగా అర్థం చేసుకున్నారు.

1553లో ఎడ్వర్డ్ VI మరణంతో, ఇంగ్లీష్ చర్చిని సంస్కరించడానికి క్రాన్మర్ చేసిన ప్రయత్నాలు ఆకస్మికంగా ముగిసిపోయాయి. ఆ సంవత్సరం ముగియక ముందే, క్యాథలిక్ రాణి

దేశద్రోహం ఆరోపణపై క్రాన్మర్‌ను అరెస్టు చేయాలని మేరీ ఆదేశించింది. తరువాతి రెండు సంవత్సరాలలో, ఆర్చ్‌బిషప్ యొక్క మతపరమైన అభిప్రాయాలపై విచారణ జరిగింది మరియు ఒత్తిడికి లోనై, అతను ప్రొటెస్టంట్ విశ్వాసాన్ని విడిచిపెట్టాడు. 1556 మార్చి 21న క్రాన్మర్‌కు సజీవ దహనం ద్వారా మరణశిక్ష విధించబడింది. ఉరితీతకు కొన్ని నిమిషాల ముందు, ఆ ఖైదీ తన తిరస్కరణను ఉపసంహరించుకుని, పోప్ క్రీస్తుకు శత్రువు అని మరియు తప్పుడు సిద్ధాంత బోధకుడని గట్టిగా అరిచాడు. మంటలు ఎగసిపడుతుండగా, క్రాన్మర్ తన అసలు తిరస్కరణ పత్రంపై సంతకం చేసిన "అనర్హమైన కుడి చేతిని" మొదట దహనం కావాలనే ఉద్దేశ్యంతో మంటల్లోకి చాచాడు; తన చివరి క్షణాలలో, అతను సెయింట్ స్టీఫెన్ మాటలను బిగ్గరగా పలికాడు.

ప్రభువైన యేసూ, నా ఆత్మను స్వీకరించుము… ఆకాశము తెరవబడియుండుటయు, యేసు దేవుని కుడిచేతి వైపున నిలిచియుండుటయు నేను చూచుచున్నాను.

ప్రొటెస్టంట్ సంస్కరణ చరిత్రలో మార్టిన్ లూథర్ పాత్రకు గొప్ప స్థానం ఉంది. అందుకే, కేరల్ అల్లార్డ్ తన చెక్కడాలలో లూథర్‌ను కొవ్వొత్తి చుట్టూ చేరిన సంస్కర్తల సమూహానికి మధ్యలో ఉంచడం సమంజసమే. కానీ మరో కోణం నుండి చూస్తే, అల్లార్డ్ చిత్రపటంలోని కేంద్ర వ్యక్తి ఒక మనిషి కాదు, అదొక సందేశం—మానవ హృదయపు చీకటిలోకి రక్షణ వెలుగును తీసుకురాగలది దేవుని సువార్త మాత్రమే అనే సందేశం. మనం అధ్యయనం చేసిన ఆ మహత్తర సంస్కర్తలు—దక్షిణ విట్టెన్‌బర్గ్‌లో నివసించేవారు—

జర్మనీ, జూరిచ్, జెనీవా మరియు ఇంగ్లాండ్—ఈ విషయాన్ని చక్కగా అర్థం చేసుకుని, తమ ప్రసంగ వేదికల నుండి, వ్యక్తిగత సంభాషణలలో మరియు ముద్రణ మాధ్యమాలలో ఈ కృప మరియు క్షమాపణ సువార్తను ప్రకటించడానికి తమ జీవితాలను అంకితం చేశారు. మతపరమైన ఐక్యత తరచుగా అంతుచిక్కనిదిగా ఉన్నప్పటికీ, ఈ చర్చి నాయకులు తమ కాలంలో బైబిల్ క్రైస్తవ్యాన్ని పునరుద్ధరించడానికి మరియు క్రీస్తు సంఘాన్ని పునరుజ్జీవింపజేయడానికి కట్టుబడి ఉన్నారు. సంస్కరణ ఉద్యమం అంతిమంగా దేవుని పని—వారిది కాదు. మార్టిన్ లూథర్ 1545లో ఇచ్చిన తన చివరి ఉపన్యాసాలలో ఒకదానిలో ఈ దృక్కోణాన్ని స్పష్టంగా తెలియజేశారు: "అంతిమ దినాన, 'డాక్టర్ మార్టిన్ నాకు అది బోధించారు' అని చెప్పవద్దు. దానికి బదులుగా [ఇలా చెప్పండి], 'నా పాస్టర్ నోటి ద్వారా యేసు క్రీస్తు నాకు ఇది బోధించారు. నేను డాక్టర్ మార్టిన్‌ను నమ్మను, కానీ అపొస్తలులు మరియు బోధకుల ద్వారా మాట్లాడే తండ్రి, కుమారుడు మరియు పరిశుద్ధాత్మను నమ్ముతాను.'"

1. అల్లార్డ్ రచనల చర్చల కోసం, ఎమిలే డౌమెర్గ్యు, ఐకానోగ్రఫీ కాల్వినియెన్ (లౌసన్నే, స్విట్జర్లాండ్: జార్జెస్ బ్రైడెల్, 1909), 197–99; మరియు కార్లా అప్పెర్లూ-బోయర్స్మా మరియు హెర్మన్ J. సెల్డెర్‌హూయిస్, eds., పవర్ ఆఫ్ ఫెయిత్. 450 సంవత్సరాల హైడెల్‌బర్గ్ కాటేచిజం (గోట్టింగెన్, జర్మనీ: వాండెన్‌హోక్ &

Ruprecht, 2013), 239. డచ్ పదబంధం 't Licht is op den kandelaer gestalt.

2. మేజిస్టీరియల్ సంస్కర్తలు అనే పదం, మేజిస్ట్రేట్‌లు మరియు ప్రాంతీయ రాకుమారులచే స్థాపించబడి, మద్దతు పొందిన సంస్కరణ ప్రయత్నాలు చేసిన చర్చి నాయకులను సూచిస్తుంది.

3. లూథరన్, కాల్వినిస్ట్, లేదా జ్వింగ్లియన్ వంటి పదాలు వాడుకలోకి రాకముందు, పదహారవ శతాబ్దంలో సంస్కరణ ఉద్యమం యొక్క తొలి ప్రతిపాదకులు తమను తాము ఇలా పిలుచుకునేవారు: గ్రీకు పదం 'యువాంజెలియన్' (శుభవార్త) నుండి గ్రహించిన 'ఇవాంజెలికల్' అనే పదం.

4. లూయిస్ స్పిట్జ్, ది ప్రొటెస్టంట్ రిఫార్మేషన్, 1517–1559 (న్యూయార్క్: హార్పర్ & రో, 1985), 94. స్కాట్ హెచ్. హెండ్రిక్స్, రీకల్టివేటింగ్ ది వైన్యార్డ్: ది రిఫార్మేషన్ ఎజెండాస్ ఆఫ్ క్రిస్టియానైజేషన్ కూడా చూడండి.

(లూయిస్‌విల్, కెంటకీ: వెస్ట్‌మిన్‌స్టర్ జాన్ నాక్స్, 2004), 53–56.

5. కార్టర్ లిండ్‌బర్గ్, ది యూరోపియన్ రిఫార్మేషన్స్ (ఆక్స్‌ఫర్డ్, ఇంగ్లాండ్: బ్లాక్‌వెల్, 1996), 66.

6. ఆక్స్‌ఫర్డ్ ఎన్‌సైక్లోపీడియా ఆఫ్ ది రిఫార్మేషన్, సం. హన్స్ హిల్లర్‌బ్రాండ్ (న్యూయార్క్: ఆక్స్‌ఫర్డ్ యూనివర్సిటీ ప్రెస్, 1996), 1:27–28; డేవిడ్ స్టెయిన్‌మెట్జ్, రిఫార్మర్స్ ఇన్ ది వింగ్స్: ఫ్రమ్ గైలర్ వాన్ కైసర్‌బర్గ్ టు థియోడర్ బేజా, 2వ కూర్పు. (న్యూయార్క్: ఆక్స్‌ఫర్డ్ యూనివర్సిటీ ప్రెస్, 2001), 100–108.

7. ఆక్స్‌ఫర్డ్ ఎన్‌సైక్లోపీడియా ఆఫ్ ది రిఫార్మేషన్, 2:352–53.

8. స్టెయిన్‌మెట్జ్, రిఫార్మర్స్ ఇన్ ది వింగ్స్, 58–63; ఆక్స్‌ఫర్డ్ ఎన్‌సైక్లోపీడియా ఆఫ్ ది రిఫార్మేషన్, 1:226–27.

9. స్పిట్జ్, ది ప్రొటెస్టంట్ రిఫార్మేషన్, 94.

10. స్పిట్జ్, ది ప్రొటెస్టంట్ రిఫార్మేషన్, 94; లిండ్‌బర్గ్, ది యూరోపియన్ రిఫార్మేషన్స్, 122–23.

11. రాబర్ట్ కోల్బ్, మార్టిన్ లూథర్ ప్రవక్తగా, గురువుగా & హీరోగా: సంస్కర్త యొక్క చిత్రాలు, 1520–1620 (గ్రాండ్ రాపిడ్స్, మిచిగన్: బేకర్, 1999), 35.

12. మాన్‌ష్రెక్, మెలాంక్టన్; స్టెయిన్‌మెట్జ్, రిఫార్మర్స్ ఇన్ ది వింగ్స్, 49–57; కార్టర్ లిండ్‌బర్గ్, సం., ది రిఫార్మేషన్ థియాలజియన్స్ (ఆక్స్‌ఫర్డ్, ఇంగ్లాండ్: బ్లాక్‌వెల్, 2002), 67–82. తిమోతి రచనను కూడా చూడండి.

వెంగర్ట్, హ్యూమన్ ఫ్రీడమ్, క్రిస్టియన్ రైటియస్‌నెస్: ఫిలిప్ మెలాంక్టన్'స్ ఎక్సెజెటికల్ డిస్ప్యూట్ విత్ ఎరాస్మస్ ఆఫ్ రోటర్‌డామ్ (న్యూయార్క్: ఆక్స్‌ఫర్డ్ యూనివర్సిటీ ప్రెస్, 1998), మరియు లా అండ్ గాస్పెల్: ఫిలిప్ మెలాంక్టన్'స్ డిబేట్ విత్ జాన్ అగ్రికోలా ఆఫ్ ఐస్లెబెన్ ఓవర్ పోయెనిటెంటియా (గ్రాండ్ రాపిడ్స్,

మిచ్.: బేకర్ అకాడెమిక్, 1997).

13. మాన్‌స్చ్రేక్, మెలాంచ్‌థాన్, 44–45.

14. విల్హెల్మ్ పాక్, ed., మెలాంచ్‌థాన్ మరియు బుసెర్ (ఫిలడెల్ఫియా: వెస్ట్‌మిన్‌స్టర్, 1969), 17.

15. స్టెయిన్‌మెట్జ్, రిఫార్మర్స్ ఇన్ ది వింగ్స్, 51–57.

16. మాన్‌స్చ్రేక్, మెలాంచ్‌థాన్, 54.

17. లిండ్‌బర్గ్, ది యూరోపియన్ రిఫార్మేషన్స్, 259; మాన్‌స్చ్రేక్, మెలాంచ్‌థాన్, 240–42.

18. మాన్‌స్చ్రేక్, మెలాంచ్‌థాన్, 275.

19. "నగర సంస్కరణ" పై విస్తృతమైన సాహిత్యం యొక్క పరిచయం కోసం, బెర్ండ్ మోల్లర్, ఇంపీరియల్ సిటీస్ అండ్ ది రిఫార్మేషన్, సంపాదకులు హెచ్.సి. ఎరిక్ మిడెల్‌ఫోర్ట్ మరియు మార్క్ యు. ఎడ్వర్డ్స్ జూనియర్ (డర్హామ్,

N.C.: లాబ్రింత్, 1982); స్టీవెన్ ఓజ్మెంట్, నగరాలలో సంస్కరణ: 16వ శతాబ్దపు జర్మనీ మరియు స్విట్జర్లాండ్‌కు ప్రొటెస్టాంటిజం యొక్క ఆకర్షణ (న్యూ హెవెన్, కాన్.: యేల్ యూనివర్సిటీ ప్రెస్, 1975); యువాన్

కామెరాన్, ది యూరోపియన్ రిఫార్మేషన్ (ఆక్స్‌ఫర్డ్, ఇంగ్లాండ్: క్లారెండన్, 1991), 210–66.

20. మార్టిన్ గ్రెషాట్, మార్టిన్ బ్యూసర్: ఒక సంస్కర్త మరియు అతని కాలం, అనువాదం. స్టీఫెన్ ఇ. బక్‌వాల్టర్ (లూయిస్‌విల్, కెంటకీ: వెస్ట్‌మిన్‌స్టర్ జాన్ నాక్స్, 2004); స్టెయిన్‌మెట్జ్, రిఫార్మర్స్ ఇన్ ది వింగ్స్, 85–92.

21. కామెరాన్, ది యూరోపియన్ రిఫార్మేషన్, 216–18.

22. గ్రెస్‌చాట్, మార్టిన్ బుసర్, 190.

24. అదే గ్రంథంలో, 136–38; ఆక్స్‌ఫర్డ్ ఎన్‌సైక్లోపీడియా ఆఫ్ ది రిఫార్మేషన్, 4:286–87.

25. గ్రెస్‌చాట్, మార్టిన్ బుసర్, 207–8.

26. రీన్‌హార్డ్ బోడెన్‌మాన్, వోల్ఫ్‌గ్యాంగ్ మస్క్యులస్ (1497–1563): డెస్టిన్ డి'అన్ ఆటోడిడాక్టే లోరైన్ అయు సియెకిల్స్ డెస్ రిఫార్మేస్ (జెనీవా: డ్రోజ్, 2000); ఆక్స్‌ఫర్డ్ ఎన్‌సైక్లోపీడియా ఆఫ్ ది రిఫార్మేషన్, 3:103–4.

27. బోడెన్‌మాన్, వోల్ఫ్‌గ్యాంగ్ మస్క్యులస్, 133–35.

29. క్రెయిగ్ ఫార్మర్, "వుడాల్ఫ్ డెల్స్‌పెర్గర్, వుడాల్ఫ్ ఫ్రూడెన్‌బెర్గర్, మరియు వోల్ఫ్‌గ్యాంగ్‌లో వోల్ఫ్‌గ్యాంగ్ మస్క్యులస్ యొక్క కొత్త నిబంధన వ్యాఖ్యానాలలో యూకారిస్టిక్ ఎగ్జిబిషన్ మరియు సాక్రమెంటల్ ప్రెజెన్స్"

వెబెర్, eds., వోల్ఫ్‌గ్యాంగ్ మస్క్యులస్ (1497–1563) అండ్ డై ఒబెర్‌డ్యూచ్ రిఫార్మేషన్ (బెర్లిన్: అకాడమీ వెర్లాగ్, 1997), 299–310.

30. బోడెన్‌మాన్, వోల్ఫ్‌గ్యాంగ్ మస్క్యులస్, 531.

31. కామెరాన్, ది యూరోపియన్ రిఫార్మేషన్, 219–23, 245–50; లిండ్‌బర్గ్, ది యూరోపియన్ రిఫార్మేషన్స్, 169–98 చూడండి.

32. డబ్ల్యూ.పి. స్టీఫెన్స్, జ్వింగ్లీ: అతని ఆలోచనకు పరిచయం (ఆక్స్‌ఫర్డ్, ఇంగ్లాండ్: క్లారెండన్, 2001); జార్జ్, సంస్కర్తల వేదాంతశాస్త్రం; లిండ్‌బర్గ్, సం., ది రిఫార్మేషన్ థియాలజియన్స్, 157–69.

33. జార్జ్, థియాలజీ ఆఫ్ ది రిఫార్మర్స్, 110.

35. స్టీఫెన్స్, జ్వింగ్లీ, 109.

36. జార్జ్, థియాలజీ ఆఫ్ ది రిఫార్మర్స్, 113.

37. కార్లోస్ ఐర్, విగ్రహాలకు వ్యతిరేకంగా యుద్ధం: ఎరాస్మస్ నుండి కాల్విన్ వరకు ఆరాధన సంస్కరణ (కేంబ్రిడ్జ్, ఇంగ్లాండ్: కేంబ్రిడ్జ్ యూనివర్సిటీ ప్రెస్, 1986), 73–86.

38. జార్జ్, థియాలజీ ఆఫ్ ది రిఫార్మర్స్, 153; స్టీఫెన్స్, జ్వింగ్లీ, 58–59.

39. జార్జ్, థియాలజీ ఆఫ్ ది రిఫార్మర్స్, 134.

40. అమీ నెల్సన్ బర్నెట్, కార్ల్‌స్టాడ్ మరియు యూకారిస్టిక్ వివాదం యొక్క మూలాలు: ఆలోచనల ప్రసరణపై ఒక అధ్యయనం (న్యూయార్క్: ఆక్స్‌ఫర్డ్ యూనివర్సిటీ ప్రెస్, 2011), 91–141.

41. జార్జ్, సంస్కర్తల వేదాంతం, 149.

43. స్టీఫెన్స్, జ్వింగ్లీ, 105–6.

44. బ్రూస్ గోర్డాన్ మరియు ఎమిడియో కాంపి, సంపాదకులు, సంస్కరణ రూపశిల్పి: హెన్రిచ్ బుల్లింగర్ పరిచయం, 1504–1575 (గ్రాండ్ రాపిడ్స్, మిచిగన్: బేకర్ అకాడమిక్, 2004); స్టెయిన్‌మెట్జ్, రిఫార్మర్స్ ఇన్ ది వింగ్స్, 93–99; లిండ్‌బర్గ్, సంపాదకుడు, ది రిఫార్మేషన్ థియాలజియన్స్, 170–83.

45. ఆండ్రియాస్ ముహ్లింగ్, "చర్చి రాజకీయవేత్తగా హెన్రిచ్ బుల్లింగర్," గోర్డాన్ మరియు క్యాంపి, సంపాదకులు, ఆర్కిటెక్ట్ ఆఫ్ రిఫార్మేషన్, 245.

46. ​​ఆక్స్‌ఫర్డ్ ఎన్‌సైక్లోపీడియా ఆఫ్ ది రిఫార్మేషన్, 1:414–15.

47. అదే గ్రంథంలో, 2:219–22. సంస్కరణవాద నగరమైన బాసెల్ చాలా కాలం తర్వాత రెండవ హెల్వెటిక్ ఒప్పుకోలుపై సంతకం చేసింది.

48. జోయెల్ ఆర్. బీకే మరియు సింక్లెయిర్ బి. ఫెర్గూసన్, సంపాదకులు. రిఫార్మ్డ్ కన్ఫెషన్స్ హార్మోనైజ్డ్ (గ్రాండ్ రాపిడ్స్, మిచ్.: బేకర్, 1999), 220–30. ఆక్స్‌ఫర్డ్ ఎన్‌సైక్లోపీడియా ఆఫ్ ది రిఫార్మేషన్, 2:219–22 కూడా చూడండి.

49. బుల్లింగర్ టు బెజా, 1575, కరెస్పాండెన్స్ డి థియోడోర్ డి బెజ్, సం. 16, eds. అలైన్ డుఫోర్, బీట్రిస్ నికోలియర్, మరియు రీన్‌హార్డ్ బోడెన్‌మాన్ (జెనీవా: డ్రోజ్, 1993), 25–26.

50. బ్రూస్ గోర్డాన్, కాల్విన్ (న్యూ హెవెన్, కాన్.: యేల్ యూనివర్శిటీ ప్రెస్, 2009); బి.ఎ. గెర్రిష్, ది ఓల్డ్ ప్రొటెస్టంటిజం అండ్ ది న్యూ: ఎస్సేస్ ఆన్ ది రిఫార్మేషన్ హెరిటేజ్ (చికాగో: యూనివర్శిటీ ఆఫ్ చికాగో)

ప్రెస్, 1982), 27–48. కాల్విన్ 1544లో మెలాంక్టన్ ద్వారా లూథర్‌కు ఒక లేఖ పంపాడు. కాల్విన్ లేఖ లూథర్‌కు కోపం తెప్పిస్తుందని భయపడి, మెలాంక్టన్ ఆ లేఖను దాని అసలు గ్రహీతకు ఎప్పుడూ అందజేయలేదు.

51. జాన్ కాల్విన్, ఐయోనిస్ కాల్విని ఒపెరా ఓమ్నియా క్వే సూపర్‌సంట్, eds. G. బామ్, E. కునిట్జ్, మరియు E. రియస్ (బ్రాన్స్చ్వేగ్, జర్మనీ: C.A. ష్వెట్ష్కే, 1863–1900), 9:51.

52. అలెగ్జాండర్ గనోజీ, ది యంగ్ కాల్విన్, అనువాదం: డేవిడ్ ఫాక్స్‌గ్రోవర్ మరియు వేడ్ ప్రోవో (ఫిలడెల్ఫియా:

వెస్ట్‌మిన్‌స్టర్, 1987), 137–68.

53. ఐయోనిస్ కాల్విని ఒపెరా ఓమ్నియా క్వే సూపర్‌సెంట్, 10.2:138–39.

54. అదే గ్రంథంలో, 10.2:432; 11:774–75; 15:212–13; 12:8.

57. పాల్-ఎఫ్. గీసెండోర్ఫ్, థియోడోర్ డి బెజ్ (జెనీవా: అలెగ్జాండ్రే జులియన్, 1949); లిండ్‌బర్గ్, ed., ది రిఫార్మేషన్ థియాలజియన్స్, 213–24; రాబర్ట్ లిండర్, "ది ఎర్లీ కాల్వినిస్ట్స్ అండ్ మార్టిన్ లూథర్: ఎ స్టడీ ఇన్ ఎవాంజెలికల్ సాలిడారిటీ," ఇన్ రెగ్నమ్, రిలిజియో, ఎట్ రేషియో, ఎడిషన్. జెరోమ్ ఫ్రైడ్‌మాన్ (కిర్క్స్‌విల్లే, మో.:

సిక్స్టీన్త్ సెంచరీ జర్నల్ పబ్లిషర్స్, 1987).

58. కరస్పాండెన్స్ డి థియోడోర్ డి బెజ్, 8:239; ibid., 16:93.

59. థియోడర్ బెజా, లెస్ వ్రైస్ పోర్ట్రెయిట్స్ డెస్ హోమ్స్ ఇల్లస్ట్రెస్ [లాటిన్: ఐకాన్స్] (జెనీవా: స్లాట్‌కిన్ రీప్రింట్స్, 1986), 26–27.

60. కరస్పాండెన్స్ డి థియోడోర్ డి బెజ్, 21:184–85. స్కాట్ M. మానెట్ష్, థియోడర్ బెజా అండ్ ది క్వెస్ట్ ఫర్ పీస్ ఇన్ ఫ్రాన్స్, 1572–1598 (లైడెన్, నెదర్లాండ్స్: బ్రిల్, 2000), 134–38, 178.

61. లిండ్‌బర్గ్, ది యూరోపియన్ రిఫార్మేషన్స్, 309–10.

62. ఐబిడ్., 311; స్పిట్జ్, ది ప్రొటెస్టంట్ రిఫార్మేషన్, 245–46.

63. లిండ్‌బర్గ్, ది యూరోపియన్ రిఫార్మేషన్స్, 316.

64. ఆక్స్‌ఫర్డ్ ఎన్‌సైక్లోపీడియా ఆఫ్ ది రిఫార్మేషన్, 4:189–90; స్పిట్జ్, ది ప్రొటెస్టంట్ రిఫార్మేషన్, 247–48.

65. లిండ్‌బర్గ్, ది యూరోపియన్ రిఫార్మేషన్స్, 316–17.

66. డియార్మైడ్ మాక్‌కల్లోచ్, థామస్ క్రాన్‌మర్ (న్యూ హెవెన్, కాన్.: యేల్ యూనివర్శిటీ ప్రెస్, 1996); లిండ్‌బర్గ్, సం., ది రిఫార్మేషన్ థియాలజియన్స్, 239–52.

67. మాక్‌కల్లోచ్, థామస్ క్రాన్‌మర్, 27–29.

68. లిండ్‌బర్గ్, సం., ది రిఫార్మేషన్ థియాలజియన్స్, 242.

69. మాక్‌కల్లోచ్, థామస్ క్రాన్మర్, 180.

70. లిండ్‌బర్గ్, సం., ది రిఫార్మేషన్ థియాలజియన్స్, 245.

71. లిండ్‌బర్గ్, ది యూరోపియన్ రిఫార్మేషన్స్, 317–19.

72. మాక్‌కల్లోచ్, థామస్ క్రాన్‌మర్, 501–2.

73. మాక్‌కల్లోచ్, థామస్ క్రాన్‌మర్, 603–4.

74. ఎపిఫనీ తర్వాత రెండవ ఆదివారం నాడు లూథర్ చేసిన ప్రసంగం నుండి, WA, 49:684. నేను శ్రీవారికి కృతజ్ఞతలు తెలుపుకుంటున్నాను.