రెండవ భాగం — స్వేచ్ఛ మరియు ఆవశ్యకత

డాక్టర్ విట్బీ స్వయంగా చెప్పినట్లుగా, స్వేచ్ఛ అంటే ఒక వ్యక్తి తాను కోరుకున్నది చేయడం అయితే; మరియు ఒక వ్యక్తి ఈ స్వేచ్ఛను కేవలం బాహ్య చర్యలలోనే కాకుండా, స్వయంగా సంకల్ప క్రియలలో కూడా వినియోగిస్తే; అప్పుడు, ఆ సంకల్ప క్రియలలో స్వేచ్ఛను వినియోగించినంత వరకు, అది తాను కోరుకున్నది కోరుకోవడంలోనే ఉంటుంది: మరియు ఎవరైనా అలా చెబితే, ఈ రెండు విషయాలలో ఒకటి ఉద్దేశించబడి ఉండాలి, అవి: 1. ఒక వ్యక్తి తాను కోరుకున్నట్లుగా కోరుకోవడానికి శక్తిని కలిగి ఉంటాడు; ఎందుకంటే అతను కోరుకున్నది కోరుకుంటాడు; కాబట్టి తాను కోరుకున్నది కోరుకునే శక్తిని కలిగి ఉంటాడు. వారి ఉద్దేశ్యం ఇదే అయితే, సంకల్ప స్వేచ్ఛ మరియు స్వీయ-నిర్ణయాధికారం గురించిన ఈ గొప్ప వివాదమంతా పూర్తిగా వ్యర్థమైపోతుంది; వాదించబడుతున్నదంతా ఇంతకంటే ఎక్కువ ఏమీ కాదు, అదేమిటంటే, మనిషి మనస్సు తాను చేసేది చేస్తుంది, మరియు అది దేనికి లోబడి ఉందో దానికి లోబడి ఉంటుంది, లేదా ఉన్నది ఉన్నట్లుగా ఉంటుంది; ఈ విషయంలో వారితో ఎవరికీ ఎలాంటి వివాదం లేదు. లేదా, 2. దాని అర్థం, ఒక వ్యక్తి తాను కోరుకున్నట్లుగా కోరుకోవడానికి శక్తిని కలిగి ఉంటాడు: అంటే, ఒక ఎంపిక చర్య ద్వారా మరొకదాన్ని ఎంచుకునే శక్తి అతనికి ఉంటుంది; ఒక పూర్వ సంకల్ప చర్య ద్వారా తదుపరి చర్యను ఎంచుకోవడం; మరియు దానిలో తన స్వంత ఎంపికను అమలు చేయడం. ఒకవేళ ఇదే వారి ఉద్దేశ్యమైతే, అది వారు వాదించే వారితో వాదించడం, వారి స్వంత తర్కాన్ని వారే వక్రీకరింపజేసుకోవడం తప్ప మరేమీ కాదు. ఎందుకంటే, తదుపరి చర్యను ఎంచుకున్న ఆ పూర్వ సంకల్ప చర్యలో మానవుని స్వేచ్ఛ ఎక్కడ ఉంది అనే ప్రశ్న మళ్ళీ మళ్ళీ తలెత్తుతుంది. అవే సూత్రాల ప్రకారం సమాధానం ఏమిటంటే, ఇందులో కూడా అతని స్వేచ్ఛ, అతను కోరుకున్నట్లుగా లేదా అతను ఎంచుకున్నట్లుగా సంకల్పించడంలో, లేదా దానికి ముందున్న మరొక ఎంపిక చర్యకు అనుగుణంగా ఉండటంలోనే ఉంది. అందువల్ల ఆ ప్రశ్న అనంతంగా పునరావృతమవుతుంది, మరియు అదే విధమైన సమాధానం అనంతంగా ఇవ్వబడాలి: వారి అభిప్రాయాన్ని సమర్థించడానికి, దానికి ఆది ఉండకూడదు, కానీ ప్రతి మనిషి ఆత్మలో అంతకు ముందున్న స్వేచ్ఛా సంకల్ప చర్యల ద్వారా, ఆది లేకుండా స్వేచ్ఛా సంకల్ప చర్యలు ఎంపిక చేయబడి ఉండాలి.

విభాగం VI. సంపూర్ణంగా ఉన్న విషయాలలో సంకల్పం నిర్ణయించడం గురించి… విభాగం VI.

మనస్సు దృష్టిలో పూర్తిగా తటస్థంగా ఉండే విషయాలలో సంకల్పం నిర్ణయించడం గురించి.

స్వీయ-నిర్ణయాధికారానికి ఒక గొప్ప వాదన ఏమిటంటే, ఎటువంటి ప్రబలమైన ప్రేరణ లేని సందర్భాలలో కూడా మన సంకల్పాలను నిర్ధారించుకోగల సామర్థ్యం మనకు ఉందని విశ్వవ్యాప్తంగా మనం అనుభవించే భావన. మనస్సు దృష్టిలో పూర్తిగా సమానంగా ఉండే రెండు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ విషయాల మధ్య సంకల్పం ఒక ఎంపిక చేసుకోవలసి ఉంటుందని భావిస్తారు; మరియు సంకల్పం పైకి పూర్తిగా తటస్థంగా కనిపిస్తుంది; అయినప్పటికీ, ఒక ఎంపికకు రావడంలో మనకు ఎటువంటి ఇబ్బంది ఉండదు; ఎటువంటి ప్రబలమైన ప్రేరణకు లోనుకాకుండా, తనపై తనకు ఉన్న సార్వభౌమ శక్తి ద్వారా సంకల్పం తక్షణమే ఒకదానిని నిర్ణయించుకోగలదు.

అందువల్ల, "సంకల్ప స్వేచ్ఛపై ఒక వ్యాసం" (పుటలు 25, 26, 27) రచయిత ఇలా ఊహిస్తాడు, "అనేక సందర్భాలు ఉన్నాయి, వాటిలో సంకల్పం అనేది ప్రస్తుత అశాంతి వల్ల గానీ, కనిపించే గొప్ప మేలు వల్ల గానీ, బుద్ధి యొక్క చివరి ఆదేశం వల్ల గానీ, లేదా మరే ఇతర విషయం వల్ల గానీ కాకుండా, కేవలం ఆత్మ యొక్క సార్వభౌమ స్వీయ-నిర్ణయాధికార శక్తిగా తనంతట తానుగా నిర్ణయించబడుతుంది; మరియు కొన్ని సందర్భాలలో, ఆత్మ ఈ చర్యను గానీ ఆ చర్యను గానీ మరే ఇతర ప్రభావం వల్ల కాకుండా, కేవలం తనంతట తానుగా సంకల్పిస్తుంది. ఉదాహరణకు, నేను నా ముఖాన్ని దక్షిణం వైపు గానీ, ఉత్తరం వైపు గానీ తిప్పగలను; నా వేలితో పైకి గానీ, కిందికి గానీ చూపగలను.— మరియు ఈ విధంగా, కొన్ని సందర్భాలలో, సంకల్పం బుద్ధి నుండి గ్రహించిన ఏ కారణం లేకుండా, కేవలం తనంతట తానుగా సంకల్పిస్తుంది కాబట్టి, చాలా సార్వభౌమ పద్ధతిలో తనను తాను నిర్ణయించుకుంటుంది: మరియు దీని ద్వారా అది తనలో నుండే ఉద్భవించి, ఎలాంటి ప్రభావం లేదా నిరోధం నుండి విముక్తి పొందిన తన పరిపూర్ణ ఎంపిక శక్తిని వెల్లడిస్తుంది." మరియు (పుట 66, 70, 73, 74.) ఈ రచయిత చాలా సందర్భాలలో సంకల్పం ఎటువంటి ప్రేరణ లేకుండానే నిర్ణయించబడుతుందని, మరియు ఎటువంటి ప్రేరణ లేదా ప్రాధాన్యత కారణం లేకుండానే పూర్తిగా పనిచేస్తుందని చాలా స్పష్టంగా భావిస్తాడు.— ఇక్కడ నేను గమనించదగ్గ విషయం:

1. ఇక్కడ చేయబడిన ఊహే, దానికి అదే నేరుగా విరుద్ధంగా ఉండి, దానిని తానే తిరస్కరిస్తుంది.

ఎందుకంటే, ఈ గొప్ప వాదన ఇమిడి ఉన్న ఊహ ఏమిటంటే, అనేక విషయాలలో సంకల్పం సంపూర్ణంగా ఉదాసీనంగా ఉన్న అదే సమయంలో, వాస్తవానికి ఒకదానిని మరొకదాని కంటే ఎక్కువగా ఎంచుకుంటుంది; అంటే, మనస్సుకు ఏ ప్రాధాన్యతా లేని అదే సమయంలో, దానికి ఒక ప్రాధాన్యత ఉందని చెప్పడం లాంటిదే ఇది. ఇక్కడ ఉద్దేశించినది, మనస్సుకు ఒక ఎంపిక చేసుకునే ముందు లేదా ఒక ప్రాధాన్యత ఏర్పడే వరకు ఉదాసీనంగా ఉంటుందని కాదు; ఎందుకంటే నిశ్చయంగా, ఈ ఊహలో తనకు ఏ వ్యక్తితోనైనా వివాదం ఉందని ఈ రచయిత భావించలేదు. అంతేకాకుండా, వాస్తవానికి అతను ఊహించే విషయం ఏమిటంటే — సంకల్పం ఎంచుకోవడానికి ముందు ఉదాసీనంగా ఉండి, ఒకదానిని మరొకదాని కంటే ఎక్కువగా ఎంచుకుంటుందని కాదు, కానీ అది ఎంచుకున్నప్పుడు సంకల్పం ఉదాసీనంగా ఉంటుందని; మరియు అది ఉదాసీనంగా ఉండకపోవడం అనేది దాని ఎంపిక ఫలితంగా ఆ తర్వాతే జరుగుతుందని; ఎంచుకున్న విషయం మరొకదాని కంటే శ్రేష్ఠమైనదిగా, మరింత ఆహ్లాదకరమైనదిగా కనిపించడం అనేది, అది అప్పటికే చేసుకున్న ఎంపిక నుండే ఉత్పన్నమవుతుందని స్పష్టమవుతోంది. అతని మాటలు, (పే. 30.) "ప్రతిపాదించబడిన వస్తువులు సమానంగా తగినవిగా లేదా మంచివిగా కనిపించినప్పుడు, సంకల్పానికి మార్గదర్శి లేదా నిర్దేశకుడు లేకుండా పోతుంది; అందువల్ల అది తన స్వంత నిర్ణయం ద్వారా తన స్వంత ఎంపికను చేసుకోవాలి; ఎందుకంటే అది వాస్తవానికి స్వీయ-నిర్ణయాధికార శక్తి. మరియు అటువంటి సందర్భాలలో సంకల్పం తన స్వంత ఎంపిక ద్వారా తనకు తానే మేలు చేసుకున్నట్లుగా ఉంటుంది, అనగా, తాను ఎంచుకున్న ఈ మేలులో తన స్వంత ఆనందాన్ని లేదా సంతోషాన్ని సృష్టించుకుంటుంది. సరిగ్గా ఒక వ్యక్తి, జనావాసాలు లేని దేశంలో, ఖాళీగా ఉన్న ఒక స్థలాన్ని స్వాధీనం చేసుకుని, దానిని తన స్వంత ఆస్తిగా చేసుకుని, ఆ విధంగా దానిలో ఆనందించినట్లే. అంతకుముందు ఉదాసీనంగా ఉన్న విషయాలను కేవలం వాటికవే పరిగణించినప్పుడు, తన స్వంత ఎంపిక మరియు దానిలో తన పట్టుదల నుండి ఉత్పన్నమయ్యే ఆనందం తప్ప, వాటిని మరింత ఆమోదయోగ్యంగా మార్చడానికి సంకల్పానికి ఏమీ కనిపించదు. మనం ఎంచుకున్న అనేక విషయాలను ప్రేమిస్తాము, మరియు కేవలం వాటిని ఎంచుకున్నందువల్లనే ప్రేమిస్తాము."

దీనర్థం ఏమిటంటే, మనం ఇంతకుముందు ఇష్టపడి, ఎంచుకున్నందువల్లనే అనేక విషయాలను మొదటగా ఇష్టపడటం ప్రారంభిస్తాము. — ఈ విషయాలను ఈ రచయిత తప్పనిసరిగా ఆలోచనా రహితంగానే చెబుతున్నారు. కాలక్రమంలో గానీ, ప్రకృతి క్రమంలో గానీ, ఎంపిక లేదా ఇష్టం అనేది ఒకే సందర్భంలో దానికి అదే ముందుగా ఉండజాలదు: అది తనకు తాను పునాదిగా గానీ, లేదా తన పర్యవసానంగా గానీ ఉండజాలదు.

ఒకదాని కంటే మరొకదాన్ని ఎంచుకోవడమే ఆ వస్తువును ఇష్టపడటం, అంటే దానికి అధిక విలువ ఇవ్వడం. కానీ మనసు ఒకదాని కంటే మరొకదానికి అధిక విలువ ఇవ్వడం అనేది, అసలు ఆ వస్తువుకు అధిక విలువ ఇవ్వడం వల్ల కలిగే ఫలం కాదు.

ఈ రచయిత ఇలా అంటారు, (పుట 36.) "సంకల్పం పూర్తిగా తటస్థంగా ఉండవచ్చు, అయినప్పటికీ అది రెండింటిలో ఒకదానిని ఎంచుకోవాలని నిర్ణయించుకోవచ్చు." మరియు మళ్ళీ, అదే పుటలో, "నేను రెండింటిలో దేనిపట్ల అయినా పూర్తిగా తటస్థంగా ఉన్నాను; అయినప్పటికీ నా సంకల్పం ఎంచుకోవాలని నిర్ణయించుకోవచ్చు." మరియు మళ్ళీ, "నేను దేనిని ఎంచుకోవాలో కేవలం నా సంకల్ప చర్య ద్వారానే నిర్ణయించబడాలి." ఒకవేళ ఎంపిక కేవలం సంకల్ప చర్య ద్వారానే నిర్ణయించబడితే, అప్పుడు ఆ ఎంపిక కేవలం ఎంపిక చేసుకునే చర్య ద్వారానే నిర్ణయించబడుతుంది. మరియు ఈ విషయం గురించి, అనగా సంకల్ప చర్య స్వయంగా ఎంపిక చేసుకునే చర్య ద్వారానే నిర్ణయించబడుతుంది అనే దాని గురించి, ఈ రచయిత స్పష్టంగా చెప్పారు. (పుట 72.) సమర్పించబడిన వస్తువులలో ఏదీ ఉన్నతమైన యోగ్యత లేని సందర్భం గురించి మాట్లాడుతూ, ఆయన ఈ మాటలు అన్నారు: "అక్కడ అది తన స్వంత ఎంపిక ద్వారానే పనిచేయాలి, మరియు తనకు నచ్చినట్లుగా నిర్ణయించుకోవాలి."

సంకల్పం యొక్క చర్యకు ఆధారం మరియు మూలమైన ఆ నిర్ణయమే, ఒక ఎంపిక మరియు ఆనందంతో కూడిన చర్య అని భావించబడినప్పుడు, అందులో ఒక చర్య మరొకదాని కంటే ఎక్కువ ఆమోదయోగ్యంగా ఉంటుంది: మరియు ఈ ప్రాధాన్యత మరియు ఉన్నతమైన ఆనందమే ఆ సందర్భంలో అది చేసే ప్రతిదానికీ ఆధారం. అలాగైతే, మనస్సు తనను తాను నిర్ధారించుకునేటప్పుడు ఉదాసీనంగా ఉండదు, కానీ ఒక మార్గం కంటే మరొక మార్గంలోనే తనను తాను నిర్ధారించుకుంటుంది. అందువల్ల సంకల్పం అస్సలు ఉదాసీనంగా పనిచేయదు; కనీసం అది వేసే మొదటి అడుగులో కూడా కాదు. గ్రహణశక్తి ఉదాసీనంగా పనిచేయడం సాధ్యమైనప్పటికీ, సంకల్పం మాత్రం నిశ్చయంగా ఎప్పటికీ అలా చేయదు; ఎందుకంటే సంకల్పం పనిచేయడం ప్రారంభించడమంటే, అది ఎంచుకోవడం లేదా ప్రాధాన్యత ఇవ్వడం ప్రారంభించడం ఒకటే. మరియు సంకల్పం యొక్క మొట్టమొదటి చర్యలోనే మనస్సు దేనికైనా ప్రాధాన్యత ఇస్తే, అప్పుడు ప్రాధాన్యత ఇవ్వబడిన ఆ విషయం యొక్క ఆలోచన ఆ సమయంలో మనస్సులో ఆధిపత్యం చెలాయిస్తుంది, లేదా ప్రబలంగా ఉంటుంది: లేదా, అదే విధంగా చెప్పాలంటే, దాని ఆలోచన సంకల్పంపై ప్రబలమైన ప్రభావాన్ని కలిగి ఉంటుంది. తద్వారా ఇది ఊహించబడిన విషయాన్ని, అనగా, పూర్తిగా నాశనం చేస్తుంది. మనస్సు తన సార్వభౌమ శక్తితో, తన దృష్టిలో అన్ని విధాలా సంపూర్ణంగా సమానమైన రెండు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ విషయాలలో ఒకదానిని ఎంచుకోగలదు; వాటిలో ఒకటి మరొకదానిపై ఏమాత్రం ఆధిపత్యం చెలాయించదు, లేదా మనస్సుపై ఎటువంటి ప్రబలమైన ప్రభావాన్ని చూపదు.

కాబట్టి ఈ రచయిత, రెండు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ విషయాల పట్ల తనకు ఏమాత్రం పట్టింపు లేనప్పటికీ, వాటిలో ఒకదానిని ఎంచుకునే సంకల్ప శక్తి యొక్క సామర్థ్యం గురించిన తన గొప్ప వాదనలో, అదే సమయంలో, తాను ఊహించిన విషయాన్నే పరోక్షంగా ఖండిస్తున్నాడు; అదేమిటంటే, ఎంచుకునేటప్పుడు సంకల్పం, తాను ఎంచుకున్న విషయం గురించిన దృక్కోణం యొక్క ఏ ప్రబలమైన ప్రభావానికీ లోనుకాదు. మరియు నిజానికి ఈ వాదనను ప్రతిపాదించడం అసాధ్యం.

విభాగం VI. సంకల్పం దానిని పడగొట్టకుండా, పరిపూర్ణంగా ఉన్న విషయాలలో నిర్ణయించడం గురించి; దానిలో ఊహించబడిన విషయం ఏమిటంటే, అది తనను తాను తిరస్కరించుకుంటుంది. సంకల్పం సంపూర్ణ ఉదాసీనత స్థితిలో పనిచేస్తుందని భావించడం అంటే, మనస్సు ఎంపిక చేసుకోకుండానే ఎంచుకుంటుందని చెప్పడమే. అది ఉదాసీనంగా ఉన్నప్పుడు, అది తనకు నచ్చినట్లు చేయగలదని చెప్పడం అంటే, దానికి అనుసరించడానికి ఆనందం ఏమీ లేనప్పుడు కూడా అది తన ఆనందాన్ని అనుసరించగలదని చెప్పడమే. అందువల్ల, సరిగ్గా ఒకేలా ఉండే రెండు కేకులు, లేదా రెండు గుడ్లు మొదలైన వాటి విషయంలో ఏదైనా కష్టం ఉంటే, ఒకటి మరొకదానిలాగే రుచిగా ఉన్నప్పుడు; ఈ రచయిత మనస్సుకు వాస్తవానికి ఒక ఎంపిక ఉందని భావిస్తాడు, తద్వారా దానికి ఒక ప్రాధాన్యత ఉందని పరోక్షంగా ఊహిస్తాడు; అది తాను వ్యతిరేకించే వారి గురించి ఎంత శ్రద్ధ వహిస్తుందో, ఆ కష్టాన్ని పరిష్కరించడానికి తన గురించి కూడా అంతే శ్రద్ధ వహిస్తుంది. ఎందుకంటే ఈ ఉదాహరణలు అతని ఉద్దేశానికి ఏమైనా రుజువు చేస్తే, అవి మనిషి ఎంపిక లేకుండానే ఎంచుకుంటాడని రుజువు చేస్తాయి. అయినప్పటికీ ఇది అతని ఉద్దేశానికి సంబంధించినది కాదు; ఎందుకంటే అతను చెప్పేది ఇదే అయితే, అతను ఎవరితో వాదిస్తున్నాడో వారి మాటలు ఎంతగా అతనికి వ్యతిరేకంగా ఉంటాయో, మరియు అతన్ని ఎంతగా ఖండిస్తాయో, అతని సొంత మాటలు కూడా అంతేగా అతనికి వ్యతిరేకంగా ఉంటాయి.

2. చెప్పబడినటువంటి సందర్భాలలో, మనస్సు తన ఎంపికలో ఏదో ఒక దానిచేత ప్రబలమైన ప్రభావాన్ని పొందవలసి ఉంటుందని మాత్రమే కాకుండా, అది ఎలా జరుగుతుందో కూడా చూపించడంలో పెద్ద కష్టమేమీ లేదు. అటువంటి సందర్భాలలో మన స్వంత అనుభవాన్ని కొద్దిగా పరిశీలించడం, మరియు మన మనస్సు యొక్క చర్యలను స్పష్టంగా విశ్లేషించడం ఈ విషయాన్ని స్పష్టం చేయడానికి సరిపోతుంది.

కాబట్టి, నా ముందు ఒక చదరంగం బల్ల ఉందని అనుకుందాం; మరియు ఒక పై అధికారి ఆజ్ఞాపించడం వల్లనో, ఒక స్నేహితుని కోరిక వల్లనో, లేదా మరేదైనా ఇతర కారణం వల్లనో, నేను ఆ బల్లపై ఉన్న గడులలో ఏదో ఒకదానిని నా వేలితో తాకాలని నిశ్చయించుకున్నాను. మొదటి ప్రతిపాదనలో, ప్రత్యేకంగా దేనికీ పరిమితం కాకుండా; మరియు ఆ అరవై నాలుగు గడులలో దేనినీ మరొకదాని కంటే ఎక్కువగా సిఫార్సు చేసేది ఏదీ ఆ గడులలో స్వయంగా పరిగణించబడనప్పుడు; ఈ సందర్భంలో, నా మనస్సు యాదృచ్ఛికంగా జరిగే ఒక ప్రక్రియకు లొంగిపోతుంది. అంటే, ఆ క్షణంలో నా కన్ను ప్రత్యేకంగా దేనిపై ఉందో, లేదా నా మనస్సులో ఏది ఎక్కువగా మెదులుతుందో, లేదా అలాంటి మరేదైనా యాదృచ్ఛిక సంఘటన వల్ల నేను దేని వైపు మళ్ళించబడతానో, ఆ గడిని తాకాలని నిర్ణయించుకుంటుంది. మనస్సు ముందుకు సాగే అనేక దశలు ఇక్కడ ఉన్నాయి.

(అదంతా ఒక క్షణంలో జరిగిపోవచ్చు అన్నట్లు). మొదటి దశ, ఆ గడులలో ఒకదానిని తాకాలని అది సాధారణంగా నిశ్చయించుకోవడం. తర్వాతి దశ, ఏదో ఒక నిర్దిష్టమైన రీతిలో యాదృచ్ఛికతకు లొంగిపోవాలనే మరో సాధారణ నిశ్చయం; అంటే, ఆ సమయంలో కంటికి లేదా మనసుకు ఎక్కువగా కనిపించే దానిని తాకడం, లేదా అలాంటి మరేదైనా యాదృచ్ఛికతకు లొంగిపోవడం. మూడవ మరియు చివరి దశ, ఒక నిర్దిష్టమైన ప్రదేశాన్ని, అంటే మనసు ఎంచుకున్న యాదృచ్ఛికత వలన ఇతరుల కంటే వాస్తవానికి తనకు లభించిన ఆ గడిని తాకాలనే ప్రత్యేక నిశ్చయం. ఇప్పుడు, ఈ అనేక దశలలో దేనిలోనూ మనసు సంపూర్ణ ఉదాసీనతతో ముందుకు సాగదని, కానీ వాటిలో ప్రతిదానిలోనూ ఒక ప్రబలమైన ప్రేరణచే ప్రభావితమవుతుందని స్పష్టమవుతుంది. అరవై నాలుగు ప్రదేశాలలో ఒకదానిని తాకాలని మనసు సాధారణంగా నిశ్చయించుకునే మొదటి దశలో కూడా అంతే: అలా చేసినా చేయకపోయినా మనసు సంపూర్ణంగా ఉదాసీనంగా ఉండదు; ఏదో ఒక ప్రయోగం చేయడం కోసం, లేదా ఒక స్నేహితుని కోరిక వలన, లేదా ప్రబలంగా ఉన్న మరేదైనా ఇతర ఉద్దేశ్యం వలన అది అలా చేయడానికి ప్రేరేపించబడుతుంది. కాబట్టి రెండవ దశలో, కంటికి బాగా కనిపించేదాన్ని తాకడం ద్వారా గానీ, లేదా మనసులో ఎక్కువగా మెదిలే ఆలోచన మొదలైన వాటి ద్వారా గానీ, మనసు యాదృచ్ఛికతకు లొంగిపోవాలని నిర్ణయించుకుంటుంది. మనసు

విభాగం VI. సంపూర్ణంగా ఉన్న విషయాలలో సంకల్పం నిర్ణయించడం గురించి… అది ఈ నియమం ప్రకారం నడుస్తుందా లేదా అనే విషయంలో పూర్తిగా ఉదాసీనంగా ఉండదు; కానీ దానిని ఎంచుకుంటుంది, ఎందుకంటే సాధారణ ప్రయోజనాన్ని నెరవేర్చడానికి ఆ సమయంలో అది ఒక అనుకూలమైన మరియు అవసరమైన ఉపాయంగా కనిపిస్తుంది. మరియు మూడవ మరియు చివరి దశలో కూడా అలాగే ఉంటుంది, అది మనస్సు దృష్టిలో వాస్తవంగా ప్రబలంగా ఉన్న ఆ నిర్దిష్ట స్థానాన్ని తాకాలని నిర్ణయించడం. ఈ విషయంలో మనస్సు ఉదాసీనంగా ఉండదు; కానీ ఒక ప్రబలమైన ప్రేరణ మరియు హేతువుచే ప్రభావితమవుతుంది; అదేమిటంటే, ఇది రెండవ దశలో అవసరమని భావించి, ముందే నిర్ధారించిన మునుపటి నిర్ణయం యొక్క కొనసాగింపు.

అటువంటి సందర్భంలో, యాదృచ్ఛిక సంఘటన మనిషికి ఒక్క క్షణం కూడా ఆటంకం కలిగించకుండా ఎల్లప్పుడూ ఉపయోగపడుతుంది. దృష్టిలో ఉన్న అనేక వస్తువులలో, ఒకటి ఇతరుల కంటే ఎక్కువగా కంటిలో లేదా ఆలోచనలో ఆధిపత్యం చెలాయిస్తుంది. మనం నిర్మలమైన సూర్యరశ్మిలో కళ్ళు తెరిచి ఉన్నప్పుడు, అనేక వస్తువులు ఒకేసారి కంటిని తాకుతాయి, మరియు కాంతి కిరణాల ద్వారా లెక్కలేనన్ని చిత్రాలు ఒకేసారి అందులో చిత్రించబడవచ్చు; కానీ మనస్సు యొక్క శ్రద్ధ వాటిలో చాలావాటిపై ఒకేసారి కేంద్రీకరించలేదు; ఒకవేళ కేంద్రీకరించినా, అది ఎక్కువసేపు అలా కొనసాగదు. సాధారణంగా మనస్సు యొక్క ఆలోచనల విషయంలో కూడా ఇది ఇలాగే ఉంటుంది: అనేక ఆలోచనలు ఒకేసారి మనస్సు యొక్క దృష్టిలో మరియు గమనికలో సమాన బలంతో ఉండవు; లేదా కనీసం, గుర్తించదగినంత సేపు అలా కొనసాగవు. మనస్సు యొక్క ఆలోచనల కంటే నిరంతరం మారుతూ ఉండేది ప్రపంచంలో మరొకటి లేదు; అవి అతి తక్కువ గుర్తించదగిన కాల వ్యవధిలో కూడా ఖచ్చితంగా ఒకే స్థితిలో ఉండవు; ఇది ఈ క్రింది విధంగా స్పష్టమవుతుంది: — సమయమంతా మనస్సు తన సొంత ఆలోచనల యొక్క వరుస మార్పుల ద్వారా మాత్రమే గ్రహించబడుతుంది. అందువల్ల మనస్సు యొక్క అవగాహనలు ఖచ్చితంగా అదే స్థితిలో ఉన్నంత కాలం, గ్రహించదగిన కాల వ్యవధి ఉండదు, ఎందుకంటే ఇంద్రియగోచరమైన అనుక్రమం అస్సలు ఉండదు.

పైన పేర్కొన్న ప్రక్రియలోని ప్రతి దశలోనూ సంకల్పం యొక్క చర్యలు ఒక నిర్దిష్ట కారణం లేకుండా జరగనట్లే, ప్రతి చర్య కూడా ఒక ప్రబలమైన ప్రేరణ వలనే జరుగుతుంది; అలాగే నేను పిలిచినట్లుగా, యాదృచ్ఛికం, లేదా అంతుచిక్కని గతిలో జరిగేది, దానికి మనస్సు లొంగిపోయి, దాని ద్వారా మార్గనిర్దేశం చేయబడుతుంది, అది కూడా కారణం లేకుండా జరిగేది కాదు. దాని ద్వారా మార్గనిర్దేశం చేయబడాలని మనస్సు నిశ్చయించుకోవడం అనేది, కారణం లేని దానిచే నిర్దేశించబడదు; అది చీటీ ద్వారా గానీ, పాచిక వేయడం ద్వారా గానీ మార్గనిర్దేశం చేయబడాలని నిశ్చయించుకున్నట్లు కాదు. ఎందుకంటే, పాచిక వేసిన వ్యక్తికి అది ఆ విధంగా పడటం యాదృచ్ఛికమే అయినప్పటికీ, అది అలా పడటానికి కారణం లేదని ఎవరూ అనుకోరు. మన ఆలోచనల క్రమంలో జరిగే అనిచ్ఛాపూర్వక మార్పులకు, వాటి కారణం గమనించబడకపోయినప్పటికీ, గాలిలో తేలియాడే ధూళి కణాల మార్పు చెందే చలనాలకు, లేదా నీటి ఉపరితలంపై ఉండే ఎగుడుదిగుడులలో నిరంతరం, అనంతంగా విభిన్నమైన, వరుస మార్పులకు ఉన్నంత కారణమే ఉంటుంది.

పైన పేర్కొన్న సందర్భాలలో వీలునామా తన నిర్ణయాలను సరైన ఉదాసీనతతో, ఎటువంటి ప్రేరణకు లోనుకాకుండా తీసుకుంటుందని పట్టుబట్టే వారి మనస్సులలో బహుశా గందరగోళానికి కారణమయ్యే రెండు ముఖ్యమైన విషయాలు ఉన్నాయి.

1. వారు ఆ విషయాన్ని తప్పుగా అర్థం చేసుకున్నట్లుగా లేదా కనీసం దానిని స్పష్టంగా దృష్టిలో ఉంచుకోనట్లుగా అనిపిస్తుంది.

వారు వాదించుకునే ప్రశ్న ఏమిటంటే, సమానంగా బాగున్నట్లు కనిపించే రెండు గుడ్లు, రెండు కేకుల వంటి, చేతిలోకి తీసుకోవడానికి, తాకడానికి, చూపించడానికి మొదలైన వాటికి సంబంధించిన వస్తువుల పట్ల మనస్సు ఉదాసీనంగా ఉంటుందా లేదా అనేది. అయితే, పరిగణించవలసిన ప్రశ్న ఏమిటంటే, ఆ వ్యక్తి తన సొంత చర్యల పట్ల ఉదాసీనంగా ఉంటాడా; మరేదైనా కారణం చేత, ఈ వస్తువులకు సంబంధించి ఒక చర్య కన్నా మరొక చర్యకు ప్రాధాన్యత ఇవ్వడా లేదా అనేది. ఈ సందర్భాలలో, మనస్సు తన నిర్ధారణ మరియు ఎంపికలో, అత్యంత తక్షణంగా మరియు ప్రత్యక్షంగా ప్రదర్శించబడిన వస్తువుల గురించి కాకుండా, ఆ వస్తువులకు సంబంధించి చేయవలసిన చర్యల గురించి ఆలోచిస్తుంది. ఆ వస్తువులు సమానంగా కనిపించవచ్చు, మరియు మనస్సు వాటి మధ్య ఎన్నడూ సరిగ్గా ఎంపిక చేసుకోకపోవచ్చు; కానీ సంకల్పం యొక్క తదుపరి చర్య, చేయడం, తాకడం మొదలైన బాహ్య చర్యలకు సంబంధించినది కాబట్టి, అవి సమానంగా కనిపించకపోవచ్చు, మరియు ఒక చర్య కన్నా మరొక చర్యను సరిగ్గా ఎంచుకోవచ్చు. మనస్సు యొక్క పురోగతిలోని ప్రతి దశలో, సంకల్పం అనేది, పరోక్షంగా మరియు అనుచితంగా తప్ప, వస్తువుల గురించి కాదు; అది వస్తువుల పట్ల ఏ విధమైన ప్రాధాన్యతా భావం కాకుండా, మరియు వస్తువుల నుండి ఏమాత్రం తీసుకోని ఇతర కారణాల వల్ల ఎంచుకునే క్రియల గురించే ఉంటుంది.

మనస్సు ఒక వస్తువును మరొకదాని కంటే ముందుగా ఎప్పటికైనా సరిగ్గా ఎంచుకుంటుందని, అది తీసుకునే ముందు గానీ, లేదా తీసుకున్న తర్వాత గానీ, ఊహించాల్సిన అవసరం లేదు. నిజానికి, మనిషి ఒకదాని కంటే మరొకదాన్ని తీసుకోవడానికి లేదా తాకడానికి ఎంచుకుంటాడు; కానీ అది తీసుకున్న లేదా తాకిన వస్తువును ఎంచుకోవడం వల్ల కాదు, బాహ్య కారణాల వల్ల. రెండు విషయాలు అందించబడినప్పుడు, ఒక వ్యక్తి కొన్ని కారణాల వల్ల, తాను తక్కువగా అంచనా వేసేదాన్ని తీసుకోవడానికి ఇష్టపడవచ్చు, మరియు తన మనస్సు ఇష్టపడేదాన్ని నిర్లక్ష్యం చేయడానికి ఎంచుకోవచ్చు. అటువంటి సందర్భంలో, తీసుకున్న వస్తువును ఎంచుకోవడానికి, మరియు తీసుకోవడానికి ఎంచుకోవడానికి తేడాలు ఉంటాయి: అలాగే, అందించబడిన విషయాలు మనస్సు దృష్టిలో సమానంగా ఉన్నప్పుడు, మరియు వాటిలో దేనికీ ప్రాధాన్యత లేనప్పుడు కూడా తేడాలు ఉంటాయి. వాస్తవం మరియు అనుభవం స్పష్టం చేసేదల్లా, మనస్సు ఒక చర్య కంటే మరొక చర్యను ఎంచుకుంటుంది. అందువల్ల, అవి తీసుకువచ్చే వాదనలు వాటి ఉద్దేశ్యాన్ని నెరవేర్చాలంటే, మనస్సు ఆ చర్య పట్ల సంపూర్ణ ఉదాసీనతతో చర్యను ఎంచుకుంటుందని నిరూపించాలి; అంతేగానీ, మనస్సు వస్తువు పట్ల సంపూర్ణ ఉదాసీనతతో చర్యను ఎంచుకుంటుందని నిరూపించకూడదు; అది చాలా సాధ్యమే, అయినప్పటికీ బలమైన ప్రేరణ మరియు తగినంత ప్రాబల్యం లేకుండా సంకల్పం అస్సలు పనిచేయదు.

2. ఈ విషయంలో గందరగోళానికి, కష్టానికి మరో కారణం ఏమిటంటే, ఒక సాధారణ ఉదాసీనతకు, అంటే చేయవలసిన పనిని సుదూరంగా, విస్తృతంగా చూసినప్పుడు కలిగే ఉదాసీనతకు, మరియు ఒక నిర్దిష్ట ఉదాసీనతకు, అంటే తదుపరి తక్షణ చర్యను దాని నిర్దిష్ట, ప్రస్తుత పరిస్థితులతో చూసినప్పుడు కలిగే ఉదాసీనతకు మధ్య తేడాను గుర్తించకపోవడం. ఒక వ్యక్తి మొదటి విషయంలో తన సొంత చర్యల పట్ల పూర్తిగా ఉదాసీనంగా ఉండవచ్చు; కానీ రెండవ విషయంలో అలా ఉండకపోవచ్చు. ఉదాహరణకు, చదరంగం బల్లలోని గడులలో ఒకదానిని తాకమని మొదట ప్రతిపాదించినప్పుడు, నేను దేనిని తాకుతున్నాననే దాని గురించి పూర్తిగా ఉదాసీనంగా ఉండవచ్చు; ఎందుకంటే అప్పటికి నేను ఆ విషయాన్ని సుదూరంగా, సాధారణంగానే చూస్తున్నాను, ఆ వ్యవహారంలో నా మనసు పురోగమిస్తున్న మొదటి దశలో మాత్రమే ఉన్నాను. అయినప్పటికీ, నేను వాస్తవానికి చివరి దశకు వచ్చినప్పుడు, మరియు తరువాత నిర్ణయించవలసిన విషయం దేనిని తాకాలి అనేది అయినప్పుడు, నా కంటిలో లేదా మనస్సులో ఎక్కువగా మెదిలే దానినే తాకుతానని అప్పటికే నిర్ణయించుకుని, నా మనస్సు ఇప్పుడు ఒక నిర్దిష్టమైన దానిపై నిమగ్నమై ఉన్నప్పుడు, ఈ తక్షణ మరియు ప్రస్తుత పరిస్థితులలో దానిని తాకే చర్య పట్ల నా మనస్సు పూర్తిగా ఉదాసీనంగా ఉండదు.