అంతం వరకు విశ్వాసపాత్రుడు: లూథర్ తన చివరి సంవత్సరాలలో (1530లు–1546)

అంతం వరకు విశ్వాసపాత్రుడు:

లూథర్ తన చివరి సంవత్సరాలలో

(1530లు–1546)

మార్టిన్ లూథర్ తొంభై-ఐదు సిద్ధాంతాలను రాసినప్పుడు ఆయన వయస్సు ముప్పై నాలుగు సంవత్సరాలు. రోమన్ కాథలిక్ చర్చి ఆయనను బహిష్కరించినప్పుడు ఆయన వయస్సు ముప్పై ఏడు, మాజీ సన్యాసిని అయిన కథరీనా వాన్ బోరాను వివాహం చేసుకున్నప్పుడు నలభై ఒక్క సంవత్సరాలు, మరియు 1530లో ఆగ్స్‌బర్గ్ ఒప్పుకోలు వెలువడినప్పుడు నలభై ఆరు సంవత్సరాలు. ఆ సంఘటన "యువ లూథర్‌కు మరియు వృద్ధ లూథర్‌కు మధ్య ఒక నమ్మదగిన విభజన రేఖను సూచిస్తుంది" అని మార్క్ యు. ఎడ్వర్డ్స్ రాశారు.

చాలా లూథర్ జీవిత చరిత్రలు, 1953 మరియు 2003 నాటి లూథర్ సినిమాల మాదిరిగానే, ఆగ్స్‌బర్గ్ సభతో ఆ సంస్కర్త జీవితాన్ని దాదాపుగా ముగించేస్తాయి. అయితే, ఇటీవలి కాలంలో వచ్చిన అనేక పుస్తకాలు లూథర్ చివరి జీవితానికి న్యాయం చేయడానికి ప్రయత్నించాయి: హెచ్.జి. హైలే రచించిన 'లూథర్: యాన్ ఎక్స్‌పెరిమెంట్ ఇన్ బయోగ్రఫీ', ఎడ్వర్డ్స్ రచించిన 'లూథర్స్ లాస్ట్ బ్యాటిల్స్', మరియు మార్టిన్ బ్రెచ్ట్ జీవిత చరిత్ర యొక్క మూడవ సంపుటి అయిన 'మార్టిన్ లూథర్: ది ప్రిజర్వేషన్ ఆఫ్ ది చర్చ్, 1532–1546'.

1530లో, లూథర్ మధ్య వయస్కుడు, కానీ తనకు వృద్ధాప్యం వచ్చినట్లు భావించాడు. "సంవత్సరాలు ఆందోళనకరంగా, పేరుకుపోతున్నాయి," అని అతను విలపించాడు. అతను తీవ్రమైన, బాధాకరమైన అనారోగ్యంతో కూడా బాధపడుతున్నాడు. 1531 మార్చిలో, లూథర్ ఇలా వ్రాశాడు, "నా బలం, ముఖ్యంగా తలలో, తీవ్రంగా క్షీణిస్తోంది. ఇది నన్ను వ్రాయడానికి, చదవడానికి లేదా మాట్లాడటానికి ఆటంకం కలిగిస్తోంది. మరుసటి సంవత్సరం, తల తిరగడం వల్ల ఉపన్యాసం పూర్తి చేయడం అసాధ్యం కావడంతో అతను చాలా పనులను వదులుకోవలసి వచ్చింది, మరియు నేను ఒక రోగిలా జీవిస్తున్నాను." అతను అప్పుడప్పుడు తీవ్రమైన నిరాశతో పోరాడాడు. "నేను [చర్చి సంస్కరణను] ఎప్పుడూ ప్రారంభించకుండా ఉంటే బాగుండేదని కోరుకున్నప్పుడు, ఆ ఆలోచనను నా మనస్సు నుండి తొలగించలేకపోతున్నాను. అలాగే [దేవుని వాక్యం మరియు ఆయన నమ్మకమైన సేవకుల పట్ల] ఇంతటి ధిక్కారాన్ని చూడటం కంటే నేను చనిపోయి ఉంటే బాగుండేదని కోరుకున్నప్పుడు కూడా అంతే," అని అతను అన్నాడు.

రోలాండ్ బెయింటన్ ప్రకారం, మార్టిన్ లూథర్ "అకాలంగానే చిరాకుపడే, విసుగు చెందే, అనియంత్రితమైన వృద్ధుడిగా మారాడు, మరియు కొన్నిసార్లు చనిపోతున్న జ్వాల యొక్క చిటపటలుగా కొట్టిపారేయబడ్డాడు.... చివరి వరకు అతను బోధిస్తూ, ఉపన్యాసాలు ఇస్తూ, సలహాలు ఇస్తూ, మరియు వ్రాస్తూనే ఉన్నాడు."

వయసు పైబడుతున్నా, దీర్ఘకాలిక అనారోగ్యం ఉన్నా, మరియు తీవ్రమైన కుంగుబాటు ఉన్నా, లూథర్ తాను సృష్టించి, నిర్వచించడంలో ఎంతగానో కృషి చేసిన చర్చి పరిరక్షణకు తనను తాను అంకితం చేసుకున్నాడు. తన జీవితచరిత్ర యొక్క మూడవ సంపుటానికి రాసిన ముందుమాటలో బ్రెఖ్ట్ ఇలా రాశాడు, “ఈ సంపుటం యొక్క ఉపశీర్షిక ఆ వృద్ధునికి అత్యంత ముఖ్యమైనది ఏమిటో సూచిస్తుంది: చర్చి పరిరక్షణ.” తన శత్రువుల పట్ల లూథర్‌కు ఉన్న చేదు అనుభవాన్ని, స్నేహితుల పట్ల అతని మొరటుతనాన్ని, మరియు “ఆచరణలోనూ, సిద్ధాంతంలోనూ తీవ్రమైన తప్పులు” చేసినప్పటికీ, బ్రెఖ్ట్ ఇలా ముగించాడు, “అయినప్పటికీ, చివరి వరకు అతని సానుకూలమైన తోడ్పాటులు మరియు లోతైన అంతర్దృష్టులు మరింత ముఖ్యమైనవిగా నిలిచాయి. అతనిలోని కఠినమైన స్వభావం మరియు నిస్పృహలు, విశ్వాసం ద్వారా నీతిమంతులుగా తీర్చబడతామనే అతని నమ్మకం నుండి వచ్చిన సున్నితమైన స్వరాలను మరియు దేవునిపై ఉన్న ప్రాథమిక విశ్వాసాన్ని అణచివేయలేకపోయాయి.”

ఇంట్లో జీవితం

తన జీవితాంతం సామ్రాజ్యం మరియు చర్చి యొక్క బహిష్కరణకు గురైన లూథర్, ఎలక్టోరల్ సాక్సనీలో నివసించి, పనిచేశాడు. 1525లో, ఎలెక్టర్ ఫ్రెడరిక్ ది వైజ్ తరువాత అతని సోదరుడు జాన్, మరియు 1532లో జాన్ కుమారుడైన జాన్ ఫ్రెడరిక్ ఆ పదవిని చేపట్టారు. జాన్ ఫ్రెడరిక్, లూథర్‌ను తన గురువుగా భావించాడు. సాక్సనీలోని మరో భాగాన్ని డ్యూక్ జార్జ్ పరిపాలించాడు. అతను విద్వాంసుడు మరియు నిజాయితీపరుడైన రోమన్ కాథలిక్. లూథర్ తన పదునైన ప్రచురణల ద్వారా అతనితో నిరంతరం విభేదించాడు.

లూథర్ తన భార్య మరియు పెరుగుతున్న కుటుంబంతో కలిసి విట్టెన్‌బర్గ్‌లోని పూర్వపు బ్లాక్ క్లోయిస్టర్‌లో నివసించాడు.

కాతరీనా లేకుండా, పరిణతి చెందిన లూథర్‌ను అర్థం చేసుకోవడం అసాధ్యం. వారి సౌకర్యం కోసం చేసుకున్న వివాహం ఒక సంతోషకరమైనదిగా మారింది. 1531లో, పెళ్ళైన ఆరు సంవత్సరాల తరువాత, లూథర్ ఇలా అన్నాడు, “ఫ్రాన్స్ కోసమైనా లేదా వెనిస్ కోసమైనా నేను నా కేటీని వదులుకోను.” 10 అతను గలతీయులకు రాసిన పత్రికను వివరించాడు, దానిని అతను ‘నా కేటీ వాన్ బోరా’గా వర్ణించాడు. 11 “ప్రియంగా ప్రేమించిన స్త్రీ ప్రేమ కంటే మధురమైనది ఏదీ లేదు.” —ఒక మనిషి అంత అదృష్టవంతుడు కాగలడు,” అని లూథర్ తన జర్మన్ బైబిల్ అనువాదంలో సామెతలు 31 పక్కన ఉన్న మార్జిన్‌లో రాశాడు. అతను పాఠశాల విద్యార్థిగా ఉన్నప్పుడు ఐసెనాక్‌లోని ఒక మహిళ అతనితో ఈ మాటలు చెప్పింది.

తన జెనెసిస్ వ్యాఖ్యానంలో లూథర్ ఇలా వ్రాశాడు, “దేవునిచే నాతో ఐక్యపరచబడిన స్త్రీతో నేను పరిహాసం చేయగలను, ఆనందించగలను మరియు మరింత ఆహ్లాదకరంగా సంభాషించగలను.” లూథర్ దృష్టిలో, ఒక మంచి వివాహం అంటే కేవలం వినోదం కంటే ఎక్కువ. దానిలో మేధోపరమైన సహచర్యం ఉంటుంది మరియు పరస్పరం క్షమించుకోవడం, మరచిపోవడం అవసరం. లూథర్ మరియు అతని భార్య ఇద్దరూ వివాహం గురించి మరియు ఒకరి గురించి ఒకరు వాస్తవికంగా ఉండేవారు. కేటీకి “కొన్ని లోపాలు” ఉన్నాయని అతను అంగీకరించాడు, కానీ అవి “అనేక సద్గుణాలచే అధిగమించబడ్డాయి.” లూథర్ ఆమెను ఆటపట్టించేవాడు, అప్పుడప్పుడు ఆమెతో లేదా ఆమె గురించి కఠినంగా మాట్లాడేవాడు, కానీ ఆమె సాధారణంగా దానిని మంచి స్ఫూర్తితో తీసుకునేది. ఆమె తన భర్త గురించి తన నిష్కపటమైన అభిప్రాయాన్ని అతనికి మరియు ఇతరులకు కూడా వ్యక్తపరచగలిగేది. 1542లో లూథర్ వీలునామా వ్రాసినప్పుడు, అతను కేటీ భవిష్యత్తును సురక్షితం చేయడానికి ప్రత్యేకంగా ఆందోళన చెందాడు, ఎందుకంటే సాక్సన్ వారసత్వ చట్టాల ప్రకారం, ఆమెకు చాలా తక్కువ దక్కేది.

లూథర్ మరియు అతని భార్య ఒకరినొకరు ప్రేమించుకున్నారు, మరియు వారు శృంగారంలో పాల్గొన్నారు. వారికి ఆరుగురు పిల్లలు ఉన్నారు. వారి మొదటి బిడ్డ, హాన్స్ పుట్టినప్పుడు లూథర్‌కు దాదాపు నలభై మూడు సంవత్సరాలు, మరియు వారి చిన్న కుమార్తె మార్గరెట్ పుట్టినప్పుడు యాభై రెండు సంవత్సరాలు. అతను తన 15 ఏళ్ల హాన్స్‌ను చూసి ఆనందించేవాడు; వారు అతనికి "అత్యంత అందమైన ఆనందం" అని పేర్కొన్నాడు. ఆ చిన్నారి కోసం, రుచికరమైన పండ్లతో నిండిన ఒక అందమైన తోట, బంగారు కళ్ళెం మరియు వెండి జీనులతో ఉన్న చిన్న గుర్రాల గురించి ఒక కథను సృష్టించి, హాన్స్‌ను చదువుకోవడానికి, ప్రార్థించడానికి మరియు మంచిగా ఉండటానికి ప్రోత్సహించాడు. లూథర్ కొన్నిసార్లు తన పిల్లలతో చిరాకుగా మరియు అప్పుడప్పుడు చాలా కఠినంగా ఉండేవాడు, కానీ అతను వారిని గాఢంగా ప్రేమించాడు మరియు వారి నుండి ముఖ్యమైన ఆధ్యాత్మిక పాఠాలను త్వరగా నేర్చుకున్నాడు.

కేటీ లేకుండా తాను తన పనిని కొనసాగించలేనని లూథర్ దృఢంగా నమ్మాడు. అతను ఇంటి ఆర్థిక విషయాలలో చాలా అసమర్థుడు మరియు రోజువారీ విషయాల గురించి పెద్దగా పట్టించుకునేవాడు కాదు. ఆచరణాత్మక ఆలోచనలు గల అతని భార్య ఒక పెద్ద తోటను పెంచింది, తన సొంత బ్రూవరీని నడిపింది, మరియు ఒక వైద్యురాలి నైపుణ్యంతో తన భర్త అనారోగ్యాలకు చికిత్స చేసింది. వారి విట్టెన్‌బర్గ్ ఇంటికి నిరంతరం వచ్చే బంధువులు, విద్యార్థులు మరియు సందర్శకులను ఆమె జాగ్రత్తగా చూసుకుంది, తద్వారా "రాబోయే శతాబ్దాలలో లూథరన్ కుటుంబానికి ఒక నమూనాని" సృష్టించింది. లూథర్ కేటీలో "ఈ ప్రపంచంలో తన ప్రధాన ఆధారాన్ని... ఆమెతో అతని వివాహం అతని జీవితం మరియు ఆలోచనలపై గొప్ప నూతన ప్రభావాన్ని చూపింది." 19 అతను మరణించడానికి కొద్ది కాలం ముందు, మఠం తరువాత సమావేశమైన తన స్నేహితులను కేటీని ఓదార్చమని కోరాడు, ఆమె "నాకు భార్యగా మాత్రమే కాకుండా నా సహాయకురాలిగా కూడా సేవ చేసింది."

సిద్ధాంతాన్ని సంగ్రహించడం

1530వ సంవత్సరం లూథర్‌కు చాలా కష్టకాలం. ఆగ్స్‌బర్గ్‌లో శాసనసభ సమావేశమైంది; చక్రవర్తి చార్లెస్ V సమక్షంలో క్యాథలిక్ మరియు లూథరన్ వర్గాల మధ్య అది ఒక ముఖ్యమైన ఘర్షణ. అప్పటికీ చట్టవిరుద్ధుడిగా, సురక్షిత ప్రయాణ అనుమతి లేకుండా ఉన్న లూథర్, ఆ సమావేశానికి హాజరు కాలేకపోయాడు, కానీ ఎలక్టోరల్ సాక్సనీ సరిహద్దుల్లోనే సురక్షితంగా ఉన్న కోబర్గ్ కోటకు వీలైనంత దగ్గరగా చేరుకున్నాడు. వార్ట్‌బర్గ్‌లో ఉన్నట్లే, ఐదు నెలల పాటు అతను మళ్ళీ "అరణ్యంలో" ఉన్నాడు. చదవడం, ఆలోచించడం, రాయడం—ప్రార్థించడం మరియు ఆందోళన చెందడం తప్ప అతను చేయగలిగింది ఏమీ లేదు. కోటలో తన అధ్యయన గది గోడలపై, లూథర్ కీర్తనల నుండి అనేక పద్యాలను రాశాడు. వాటిలో ఒకటి: "నేను చావను, బ్రతికి ప్రభువు కార్యాలను వివరిస్తాను." "కారణం ఎంత గొప్పదైనా, దానిని సాధించినవాడు, దానికి మార్గనిర్దేశం చేసేవాడు కూడా గొప్పవాడే; అవును, ఆయనే ఆకాశ భూముల సర్వశక్తిమంతుడైన సృష్టికర్త. ఇది ఎంతమాత్రం మన కారణం కాదు, కాబట్టి దాని గురించి మనల్ని మనం ఎందుకు హింసించుకోవాలి లేదా ప్రాణాలు కోల్పోయేంతగా బాధించుకోవాలి?" అనే ఆలోచనతో అతను తనను తాను ప్రోత్సహించుకున్నాడు.

ఆగ్స్‌బర్గ్‌లో ఫిలిప్ మెలాంక్టన్ కాథలిక్కులకు మరీ ఎక్కువగా లొంగిపోతాడేమోనని లూథర్ ఆందోళన చెందాడు, కానీ చివరికి అతను ఆగ్స్‌బర్గ్ ఒప్పుకోలుతో ఎంతో సంతోషించాడు. తాను సాధించగలిగే దేనికంటే కూడా దానిలోని మితమైన ధోరణి ఉత్తమమైనదని అతను భావించాడు. "దానిలో మెరుగుపరచడానికి లేదా మార్చడానికి నాకు ఏమీ తెలియదు, అలా చేయడం సముచితం కూడా కాదు," అని లూథర్ రాశాడు, "ఎందుకంటే నేను అంత సౌమ్యంగా, నిశ్శబ్దంగా అడుగు పెట్టలేను."

సంవత్సరాల తరువాత, 1537లో, గుండె జబ్బుతో బాధపడుతున్నప్పుడు, లూథర్ మరియు ప్రొటెస్టెంట్లు ఎంతోకాలంగా ఆశించి, ఇప్పుడు భయపడుతున్న, ఊహించిన జనరల్ కౌన్సిల్ కోసం సన్నాహాలలో ఉపయోగపడేలా, ఎలెక్టర్ జాన్ ఫ్రెడరిక్ అభ్యర్థన మేరకు లూథర్ సిద్ధాంతపరమైన ప్రకటనల శ్రేణిని రాశారు. ముందుమాటలో, తాను ఇంకా బతికే ఉన్నానని మరియు "ప్రతిరోజూ రాస్తూ, బోధిస్తూ, ఉపన్యాసాలు ఇస్తూనే ఉన్నానని" ఆయన ప్రకటించారు. ఆ తర్వాత, "విషయాల గురించి తన వ్యక్తిగత మరియు పూర్తిగా అభివృద్ధి చెందిన అభిప్రాయాల విషయంలో రాజీ పడలేమని" ఆయన పేర్కొన్నారు. 23 క్రీస్తుపై విశ్వాసం "మొదటి మరియు ప్రధాన సూత్రం" అని లూథర్ రాశారు. "ధర్మశాస్త్ర క్రియలు లేకుండా, విశ్వాసం ద్వారానే మనిషి నీతిమంతుడిగా తీర్చబడతాడని మేము నమ్ముతాము.... ఆకాశం మరియు భూమి గతించిపోయినా, ఈ సూత్రం నుండి ఏ మాత్రం సందిగ్ధతకు ఆస్కారం లేదు." లూథర్ మరణానంతరం, ఈ రచనకు స్మాల్కాల్డ్ ఆర్టికల్స్ అనే పేరు వచ్చింది మరియు ఇది 1580 బుక్ ఆఫ్ కాంకర్డ్‌లో చేర్చబడింది. ఆయన వేదాంతాన్ని సంగ్రహించే ఈ సూత్రాలు, ఒక ముఖ్యమైన అర్థంలో ఆయన చివరి వీలునామా. "నా తర్వాత జీవించే వారికి, నేను ఇప్పటివరకు ఎక్కడ నిలబడ్డానో మరియు దేవుని కృపతో ఎక్కడ నిలబడతానో చూపించడానికి నా సాక్ష్యం మరియు ఒప్పుకోలు ఉంటాయి" అని ఆయన రాశారు.

1520లో, యువ లూథర్ "జర్మన్ జాతి క్రైస్తవ ప్రభువులకు" అనే గ్రంథంలో, క్రీస్తు భూమిపై తన ప్రతినిధులుగా పోపులను, మతాధికారులను కాకుండా, తాను భూమిపై "పనిచేస్తూ, బోధిస్తూ, బాధపడుతూ, మరణిస్తూ" తిరిగిన సేవకుల రూపంలో ఉన్న పరిచారకులను కోరుకుంటున్నాడని రాశాడు.

1531 సంవత్సరం చివర్లో, లూథర్ తన పనిభారాన్ని ఇలా వివరించాడు: “వారానికి నాలుగు సార్లు నేను బహిరంగంగా ప్రసంగిస్తాను, వారానికి రెండు సార్లు ఉపన్యాసాలు ఇస్తాను, దీనికి అదనంగా [మతపరమైన సలహాల కోసం] కేసులను వింటాను, ఉత్తరాలు రాస్తాను, మరియు ప్రచురణ కోసం ఒక పుస్తకంపై పనిచేస్తున్నాను.” ప్రసంగించడం, బోధించడం, సలహా ఇవ్వడం, మరియు రాయడం—ఈ పనులే లూథర్‌ను తన జీవితంలోని చివరి పదిహేను సంవత్సరాల పాటు ఆక్రమించాయి.

బైబిల్‌లోని ఒక వ్యక్తి

మార్టిన్ లూథర్ అన్నింటికంటే ముఖ్యంగా బైబిల్ భక్తుడు. ఆయన తన జీవితాన్ని బైబిల్‌ను అధ్యయనం చేయడానికి, దానిని అనువదించడానికి, దాని గురించి బోధించడానికి మరియు ప్రచారం చేయడానికి అంకితం చేశారు. అక్టోబర్ 1532లో, లూథర్ ఇలా అన్నారు: “గత కొన్ని సంవత్సరాలుగా, నేను ప్రతి సంవత్సరం రెండుసార్లు బైబిల్‌ను పూర్తిగా చదువుతున్నాను. మీరు బైబిల్‌ను ఒక మహావృక్షంగా, అందులోని ప్రతి పదాన్ని ఒక చిన్న కొమ్మగా ఊహించుకుంటే, నేను ఆ కొమ్మలన్నింటినీ కదిలించాను, ఎందుకంటే అది ఏమిటో తెలుసుకోవాలని మరియు ఇతరులు, ముఖ్యంగా తన తోటి జర్మన్లు, దాని అర్థం ఏమిటో చదివి, స్వయంగా బైబిల్‌ను అధ్యయనం చేయాలని ఆయన కోరుకున్నారు.” సెప్టెంబర్ 1534లో, లూథర్ సజీవమైన, రోజువారీ జర్మన్ భాషలోకి అనువదించిన మొట్టమొదటి పూర్తి విట్టెన్‌బర్గ్ బైబిల్ వెలువడింది. “ఆయన నిజంగా సామాన్య ప్రజల మాటలను విన్నారు—సామాన్యుడి భాష దేవుని భాష కానంత నీచమైనది కాదు.”

లూథర్ ఇతరుల సహాయంతో తన బైబిల్ అనువాదాన్ని సవరిస్తూ, పరిపూర్ణం చేస్తూ పనిని కొనసాగించాడు. 1539 వేసవి నుండి 1541 ప్రారంభం వరకు, ప్రతి బుధవారం మరియు గురువారం రాత్రి భోజనానికి ముందు, పాత నిబంధన అనువాదాన్ని సవరించడంలో సహాయపడటానికి, అతను తన "సన్హెడ్రిన్" అని పిలిచే పండితుల బృందాన్ని సమావేశపరిచేవాడు. అతను చివరిసారిగా చూసిన ముద్రిత పేజీ, అతని కొత్త నిబంధన యొక్క తాజా సవరణ యొక్క ప్రూఫ్ పేరే. "జర్మన్ బైబిల్ లూథర్ యొక్క అత్యంత గొప్ప విజయం," అని రోలాండ్ బెయింటన్ రాశారు.

1545లో తాను చేసిన పాత నిబంధన యొక్క కొత్త అనువాదానికి అనుగుణంగా, లూథర్ తన పాత నిబంధన పీఠికను సవరించాడు. పాత నిబంధనను చదవమని లూథర్ ఉద్బోధించాడు, ఎందుకంటే, ఆయన వ్రాసినట్లుగా, అక్కడ "సర్వోన్నతుడైన దేవుని మహిమ, శక్తి మరియు జ్ఞానం యొక్క అసలైన మాటలు, కార్యాలు, తీర్పులు మరియు క్రియలు" కనిపిస్తాయి. 31 1546లో, లూథర్ తన కొత్త అనువాదాన్ని పరిచయం చేయడానికి కొత్త నిబంధన పీఠికను సవరించాడు. మరోసారి, లూథర్ తాను బైబిలు యొక్క ప్రధాన సిద్ధాంతంగా భావించిన దానిపై నొక్కి చెప్పాడు: సువార్త కోరేది సత్క్రియలు కాదు, క్రీస్తుపై విశ్వాసం.

లూథర్ తన చివరి సంవత్సరాలలో ఎక్కువ భాగాన్ని బైబిల్‌ను సంతోషంగా బోధిస్తూ, ప్రబోధిస్తూ గడిపాడు—"గత కాలపు లేఖనాలను వర్తమాన కాలపు వార్తలుగా మారడానికి అనుమతిస్తూ."

1535లో, లూథర్ విట్టెన్‌బర్గ్ విశ్వవిద్యాలయానికి డీన్‌గా నియమితులయ్యారు, ఆ పదవిని ఆయన తన జీవితాంతం నిర్వహించారు. వృద్ధుడైన లూథర్‌కు సంబంధించి, 1535 నుండి 1545 వరకు ఆయన అందించిన బృహత్తరమైన 'జెనెసిస్‌పై ఉపన్యాసాలు' (Lectures on Genesis) గ్రంథం వలె అంతరార్థాన్ని వెల్లడించే రచన మరొకటి లేదు. మూల గ్రంథం యొక్క అక్షరార్థంపై ఆయన పట్టుబట్టినప్పటికీ, లూథర్ తరచుగా అసలు గ్రంథ పరిధిని దాటి వెళ్ళేవారు, తద్వారా చాలా తక్కువ వేదాంతపరమైన సమస్యలను మాత్రమే వదిలిపెట్టేవారు. హైకో ఓబర్‌మాన్ వ్రాసినట్లుగా, ఈ ఉపన్యాసాలలో మనం "ఆయన వేదాంతశాస్త్రం యొక్క సంక్షిప్త సారాంశాలను" కనుగొంటాము. 33 అయితే, లూథర్ తన పనితో సంతృప్తి చెందలేదు. "ఈ ఉపన్యాసాలు హడావిడిగా కలిపి వ్రాసినవి మరియు అసంపూర్ణమైనవి," అని ఆయన అన్నారు. "నేను అనేక పనులతో తీరిక లేకుండా ఉన్నప్పుడు ఇలాంటి దానికి న్యాయం చేయలేను. ఎక్కువ చేయడం మరియు దానిని చక్కగా చేయడం రెండూ ఒకేసారి సాధ్యం కాదు." 34 లూథర్ తన విద్యార్థులతో "జెనెసిస్ ఒక మనోహరమైన పుస్తకం మరియు దానిలో..." అని చెప్పారు. అద్భుతమైన కథలు. అయితే, నాకు అది పూర్తిగా అర్థం కావడం లేదు. సృష్టి అంటే ఏమిటో, దేవుని సర్వశక్తి అంటే ఏమిటో పూర్తిగా గ్రహించాలంటే నేను చనిపోయి మరో నాలుగేళ్లు అవ్వాలి.”

ప్రసంగ పీఠంలో

లూథర్ విశ్వవిద్యాలయంలో బైబిల్‌ను బోధించాడు (లూథరన్ బోధకుల తరాన్ని సిద్ధం చేస్తూ) మరియు అతను విట్టెన్‌బర్గ్‌లోనూ, సాక్సనీలోని ఇతర ప్రదేశాలలోనూ దానిని బోధించాడు.

విట్టెన్‌బర్గ్ పట్టణ చర్చికి సాధారణ పాస్టర్ అయిన జోహన్నెస్ బుగెన్‌హాగెన్ (అతను పోమెరేనియాలో జన్మించినందున లూథర్ అతన్ని పోమెరేనస్ అని పిలిచేవాడు), తరచుగా చర్చి పనుల మీద బయట ఉండేవాడు, మరియు అతను పట్టణంలో ఉన్నప్పుడు కూడా, తరచుగా లూథర్‌తో ప్రసంగింపజేసేవాడు. ఒకానొక సందర్భంలో లూథర్ తన సహోద్యోగి ప్రసంగాన్ని విమర్శిస్తూ, బుగెన్‌హాగెన్ తన విషయం నుండి చాలా దూరం వెళ్ళిపోయాడని కేటీతో ఏకీభవించాడు. "పోమెరేనస్ మీరు స్త్రీలు సాధారణంగా మాట్లాడే విధంగానే ప్రసంగిస్తాడు. అతనికి ఏది గుర్తుకు వస్తే అది చెప్పేస్తాడు. డాక్టర్ జస్టస్ జోనాస్ తరచుగా ఇలా అంటుంటారు, ‘కలిసిన ప్రతి సైనికుడిని పలకరించకూడదు.’" (లూథర్ యొక్క ‘టేబుల్ టాక్’లో అప్పుడప్పుడు స్త్రీల గురించి అవమానకరమైన వ్యాఖ్యలు ఉంటాయి, బహుశా సగం హాస్యంగానే కావచ్చు. ఏదేమైనా, కేటీ వింటోంది కదా.) లూథర్ విట్టెన్‌బర్గ్ ప్రజలను "నా సంఘం" అని పిలిచాడు. 1536వ సంవత్సరం చివర్లో, అతను ఇలా అన్నాడు, “నేను ఇక్కడ [విట్టెన్‌బర్గ్ నగర చర్చిలో] ఇరవై నాలుగు సంవత్సరాలుగా బోధిస్తున్నాను. నేను చర్చికి చాలా తరచుగా నడిచి వెళ్ళేవాడిని, నేను ఇక్కడ [విట్టెన్‌బర్గ్‌లో] బోధించినా ఆశ్చర్యపోనవసరం లేదు. నేను ఫుట్‌పాత్‌పై నా బూట్లు మాత్రమే కాదు, నా పాదాలు కూడా అరిగిపోయేలా నడిచాను.” “నేను ఇక్కడ [విట్టెన్‌బర్గ్‌లో] బోధించడానికి వచ్చిన ఒక పాస్టర్‌తో ఇలా అన్నాడు, “నేను సామాన్య ప్రజల పరిస్థితులకు అనుగుణంగా నన్ను నేను మలచుకుంటాను. నేను అక్కడ నలభై మంది కూడా లేని డాక్టర్లు, మాస్టర్ల వైపు చూడను, కానీ వందలాది లేదా వేలాది మంది యువకులు, పిల్లల వైపు చూస్తాను. వారికే నేను బోధిస్తాను, వారికే నన్ను నేను అంకితం చేసుకుంటాను, ఎందుకంటే వారు కూడా అర్థం చేసుకోవాలి. ఇతరులు వినడానికి ఇష్టపడకపోతే వారు వెళ్ళిపోవచ్చు. అందువల్ల, నా ప్రియమైన బెర్నార్డ్, సరళంగా, సూటిగా ఉండటానికి ప్రయత్నించండి.”

లూథర్ యొక్క ఉత్సాహభరితమైన బైబిల్ వివరణతో కూడిన ఉపన్యాసాలు సరళంగా, స్పష్టంగా ఉండేవి. వాటిలో సూటిగా, కొన్నిసార్లు తీవ్రంగా అన్వయించే అంశాలు ఉండేవి, కానీ అవి ఎల్లప్పుడూ సంతోషకరమైన స్పందనను పొందలేదు. విట్టెన్‌బర్గ్‌లో పిసినారితనం, దురాశ, మరియు వడ్డీ వ్యాపారం—అంటే తమ ఆస్తులను క్రైస్తవ పద్ధతిలో ఉపయోగించకపోవడం—తీవ్రమైన సమస్యలుగా లూథర్ చూశారు. ఆయన అనైతికత మరియు తాగుబోతుతనం పట్ల హెచ్చరించారు. జర్మన్లలో తాగుబోతుతనమే ప్రబలమైన పాపమని లూథర్ నమ్మారు (అయినప్పటికీ ఆయన స్వయంగా జర్మన్ బీరును ఆస్వాదించేవారు). భూమిపై పాపరహిత సమాజం ఎప్పటికీ ఉండదని లూథర్‌కు తెలుసు, కానీ విట్టెన్‌బర్గ్ వంటి క్రైస్తవ నగరం వాస్తవానికి తీసుకున్న దానికంటే దురాచారాలకు వ్యతిరేకంగా మరింత చురుకైన చర్యలు తీసుకుంటుందని ఆయన ఆశించారు. తన చివరి సంవత్సరాలలో ఆయన చేసిన అనేక నిరాశావాద తీర్పులు ఉన్నప్పటికీ, లూథర్ ఇలా చెప్పగలిగారు, “మన చర్చి గురించి నాకు ఎలాంటి విచారకరమైన చిత్రం లేదు, కానీ స్వచ్ఛమైన మరియు అవినీతి రహిత బోధన ద్వారా వర్ధిల్లుతున్న మరియు రోజురోజుకు అభివృద్ధి చెందుతున్న చర్చి యొక్క చిత్రాన్నే నేను కలిగి ఉన్నాను.” 1545లో, ఆయన అద్భుతమైన మంత్రులు రోజువారీగా ఎలా ఉంటారనే దాని గురించి ఒక కవిత రాశారు. పేద, చిన్న పట్టణమైన విట్టెన్‌బర్గ్, “దాని నుండి ప్రవహించే దేవుని వాక్యం ద్వారా మరియు అది అనేక ఆత్మలను స్వర్గానికి పంపడం ద్వారా” ప్రసిద్ధి చెందింది.

లూథర్ ఒక మంచి మరియు ప్రభావవంతమైన బోధకుడు, కానీ తన పనిలోని కష్టాల గురించి అతనికి బాగా తెలుసు. "బాగా బోధించలేకపోవడం నన్ను ఎప్పుడూ బాధించలేదు," అని అతను అన్నాడు, "కానీ దేవుని సన్నిధిలో ఆయన మహోన్నత మహిమ మరియు దైవిక శక్తి గురించి నేను ఈ విధంగా మాట్లాడవలసి వచ్చిందని తలచుకుంటే తరచుగా కలవరపడ్డాను మరియు భయపడ్డాను." 42 1533 ప్రారంభంలో, లూథర్ ఇలా అన్నాడు, "బోధకుని స్వభావంలోని భారాల గురించి నేను అనుభవించినట్లుగా మరియు నాకు తెలిసినట్లుగా వ్రాస్తే, నేను అందరినీ భయపెట్టి పారిపోయేలా చేస్తాను."

ప్రసంగించడంలోని సమస్యలు, సవాళ్లు లూథర్‌కు తెలుసు. దాని శక్తి కూడా ఆయనకు తెలుసు, ఎందుకంటే దానిలో దేవుడు ఉన్నాడు. దేవుడు మనతో ఇలా అంటున్నాడు, “‘ప్రసంగించండి! నేను అభివృద్ధిని ఇస్తాను. మనుషుల హృదయాలు నాకు తెలుసు.’ లోకం మన కార్యాలయాన్ని చూసి నవ్వినప్పుడు కూడా ఇదే మనకు ఓదార్పుగా ఉండాలి.” 44 లూథర్ తన ప్రసంగాలలో తాను తనకు కూడా బోధిస్తున్నానని చెప్పాడు. ఆయన ఇలా ఒప్పుకున్నాడు, “నేను స్వయంగా చేయని దానిని ఇతరులకు బోధిస్తాను.”

ఒక పాస్టర్ లూథర్‌ను, “పూజ్య తండ్రీ, ఎలా ప్రసంగించాలో నాకు క్లుప్తంగా నేర్పండి” అని అడిగాడు. దానికి లూథర్ ఇలా జవాబిచ్చాడు, “మొదట, మీరు ప్రసంగ పీఠం పైకి ఎక్కడం నేర్చుకోవాలి. రెండవది, మీరు అక్కడ కొంతసేపు ఉండాలని తెలుసుకోవాలి. మూడవది, మీరు మళ్ళీ క్రిందికి దిగడం నేర్చుకోవాలి.” అది తేలికపాటి సమాధానంగా కనిపించడంతో ఆ పాస్టర్‌కు లూథర్‌పై అసహనం కలిగింది. కానీ ఆ తర్వాత, ఆ బోధకుడు చాలా కచ్చితంగా విషయాన్ని చెప్పాడని అతనికి తోచింది. లూథర్ ఇలా వివరించాడు, “ఈ క్రమాన్ని పాటించే ఎవరైనా మంచి ప్రసంగీకుడు అవుతారు. మొదట, అతను ప్రసంగ పీఠం పైకి ఎక్కడం నేర్చుకోవాలి, అంటే, అతనికి క్రమబద్ధమైన మరియు దైవిక పిలుపు ఉండాలి. రెండవది, అతను అక్కడ కొంతసేపు ఉండటం నేర్చుకోవాలి, అంటే, అతనికి స్వచ్ఛమైన మరియు నిజమైన సిద్ధాంతం ఉండాలి. మూడవది, అతను మళ్ళీ క్రిందికి దిగడం కూడా నేర్చుకోవాలి, అంటే, అతను గంటకు మించి ప్రసంగించకూడదు.” తాను ప్రసంగించిన దాని గురించి లూథర్ అభ్యాసం చేశాడు. “నేను ఈ కళను నేర్చుకున్నాను,” అని అతను అన్నాడు. “నాకు చెప్పడానికి ఇంకేమీ లేనప్పుడు నేను మాట్లాడటం ఆపేస్తాను.”

లూథర్ చివరి క్షణం వరకు బోధించారు. ఆయన తన మరణానికి మూడు రోజుల ముందు, 1546 ఫిబ్రవరి 15న తన చివరి ఉపన్యాసం ఇచ్చారు. ఆయన సమాధి స్థలాన్ని చాలా జాగ్రత్తగా ఎంపిక చేశారు—విట్టెన్‌బర్గ్‌లోని కాజిల్ చర్చిలో ఉపన్యాస వేదిక ముందు, ఎందుకంటే లూథర్ ఉపన్యాస వేదికను తన అత్యంత ముఖ్యమైన కార్యస్థలంగా భావించారు.

తరువాతి రచనలు

లూథర్ ప్రసంగాలు, బోధనలు చేయనప్పుడు, ఆయన రాసేవారు. తన చివరి సంవత్సరాలలో ఆయన వందలాది ఉత్తరాలు రాశారు—అవి ఆయన మొత్తం ఉత్తర ప్రత్యుత్తరాలలో మూడో వంతు—వాటిలో ఆయన ఉపదేశం, సలహా, ఓదార్పు, దిద్దుబాటు మరియు హెచ్చరికలను అందించారు.

ప్రార్థన ఎలా చేయాలో నేర్పమని లూథర్‌ను అడిగిన తన స్నేహితుడు మరియు మంగళి అయిన పీటర్ బెస్కెన్‌డార్ఫ్ కోసం రాసిన మనోహరమైన చిన్న పుస్తకం వంటి మతసంబంధమైన రచనలను లూథర్ రచించారు. "ప్రార్థన చేయడానికి ఒక సరళమైన మార్గం" అనే పేరుగల ఆ పుస్తకంలో, లూథర్ "విజయం సాధించారు. గర్భస్రావం జరిగిన స్త్రీల కోసం ఆయన రాసిన చిన్న ఓదార్పు అత్యంత ఆచరణాత్మకంగా మరియు అదే సమయంలో గాఢంగా ఉంది." పుట్టకముందే లేదా పుట్టినప్పుడు శిశువులు మరణించిన తల్లులు, దేవుడు వారిపై కోపంగా లేడని, "మన మానవ దృక్కోణం నుండి మనకు వేరే విధంగా అనిపించినప్పటికీ, ఆయన సంకల్పం ఎల్లప్పుడూ మనకంటే శ్రేష్ఠమైనదని," మరియు "దేవుడు వారి దేవుడిగా ఉండాలని సంకల్పించాడనే వాగ్దానం దృష్ట్యా" వారి శిశువులు బాప్తిస్మం పొందకపోయినా, వారి తల్లిదండ్రుల ప్రార్థనల ద్వారా నశించిపోరని, రక్షింపబడతారని తెలుసుకోవాలనే ఆయన ఆందోళన నుండి ఈ పుస్తకం పుట్టింది. "దేవుడు... తన శక్తిని సంస్కారాలకు పరిమితం చేయలేదు, కానీ తన వాక్యం ద్వారా మనతో ఒక నిబంధన చేసాడు."

వృద్ధుడైన లూథర్ అన్నింటికంటే ముఖ్యంగా ఒక ఆచరణాత్మక వేదాంతి. ఆయన బైబిల్ నుండి కొత్తగా పునరుద్ధరించబడిన సిద్ధాంతాల ఆధారంగా చర్చి జీవితాన్ని నిర్మించడానికి తీవ్రంగా కృషి చేశారు. ఆయన లూథరన్ చర్చిల కోసం ఒక కొత్త రాజ్యాంగాన్ని రచించారు. లూథర్‌కు ముఖ్యమైన విషయం చర్చి ఎలా వ్యవస్థీకరించబడింది అనేది కాదు, దానిలో సువార్త ప్రకటించబడటమే. కొత్త చర్చి వ్యవస్థలను వాస్తవంగా రూపొందించి, వాటిని స్థాపించే పనిలో అధిక భాగాన్ని ఆయన మెలాంక్టన్ మరియు బుగెన్‌హాగెన్ వంటి యువ సహచరులకు అప్పగించారు. వృద్ధాప్యం మరియు తరచుగా అనారోగ్యంతో ఉన్న లూథర్‌తో పోలిస్తే, వీరికి విస్తృతమైన ప్రయాణం అంత కష్టంగా ఉండేది కాదు.

బైబిల్, మతబోధన గ్రంథం, ఆరాధన క్రమం, మరియు కీర్తనల పుస్తకం—రిఫార్మ్డ్ చర్చి యొక్క అవసరాలన్నింటినీ లూథర్ స్వయంగా తీర్చారు. ఆరాధనలో సామాన్యుల భాగస్వామ్యాన్ని ప్రోత్సహించడానికి మరియు కీర్తనల మాటల ద్వారా సాధారణ ప్రజలకు సత్య సిద్ధాంతాన్ని బోధించడానికి, లూథర్ సామూహిక గానానికి ప్రాధాన్యతనిచ్చారు. సంగీతం పట్ల ఆయనకున్న ప్రేమ—మానవ ఆత్మకు ఓదార్పునిచ్చే విషయంలో వేదాంతం తర్వాత సంగీతమే రెండవ స్థానంలో ఉంటుందని ఆయన అనేవారు—మరియు ఆయన రచించిన కీర్తనలు, ఆయన స్ఫూర్తితో రూపొందిన వాటితో కలిసి, ఆయనకు "జర్మన్ కీర్తనల పితామహుడిగా" కీర్తిని తెచ్చిపెట్టాయి.

1528లో సాక్సనీ చర్చిలను సందర్శిస్తున్నప్పుడు, సామాన్య ప్రజలకు "క్రైస్తవ మతం గురించి ఏమాత్రం జ్ఞానం లేదు" అని తెలుసుకుని లూథర్ దిగ్భ్రాంతి చెందాడు. 51 అతను పాస్టర్లు మరియు ఉపాధ్యాయుల కోసం ఒక పెద్ద మతబోధన గ్రంథాన్ని మరియు ఒక బోధనను రూపొందించాడు.

మరింత సాధారణ ఉపయోగం కోసం చిన్న మతబోధన. 1529లో మొదటిసారి ప్రచురించబడిన తర్వాత శతాబ్దాలుగా, చిన్న మతబోధన లూథర్ యొక్క అత్యంత విస్తృతంగా ఉపయోగించబడిన రచనగా మారింది.

1544లో, లూథర్ జర్మనీలోని ఎల్బే నది ఒడ్డున ఉన్న టోర్గావులో, ప్రొటెస్టంట్ ఆరాధన కోసం నిర్మించిన మొదటి చర్చిని ప్రతిష్ఠించారు. లూథర్ ఇలా విశ్వసించారు, “తక్కువ ఎత్తు గల తోరణాలు కలిగిన మంచి, నిరాడంబరమైన చర్చిలు ప్రసంగీకులకు మరియు శ్రోతలకు ఉత్తమమైనవి, ఎందుకంటే ఈ భవనాల అంతిమ లక్ష్యం గాయక బృందాల అరుపులు మరియు కేకలు కాదు, దేవుని వాక్యం మరియు దాని ప్రకటన.”

"సభలు మరియు చర్చిపై" అనేది మార్టిన్ లూథర్ యొక్క చివరి సంవత్సరాల రచనలలో అత్యంత ముఖ్యమైనది. అతను ఒక కాథలిక్ సభను ఊహించి దీనిని వ్రాశాడు, కానీ వాస్తవానికి అది అతని మరణానికి కొద్ది కాలం ముందు వరకు సమావేశం కాలేదు. "సభలు మరియు చర్చిపై" అనేది "లోతైన చారిత్రక మరియు వేదాంత పాండిత్యం యొక్క రచన," అని జరోస్లావ్ పెలికాన్ వ్రాశారు. అందులో, లూథర్ చర్చి సభల పాత్రను నిర్వచించడానికి అపారమైన చారిత్రక పత్రాలను ఉపయోగించుకున్నాడు మరియు చర్చి యొక్క ప్రత్యేకంగా ఆధ్యాత్మిక స్వభావంపై తుది ప్రకటన ఇచ్చాడు. అతను అనుభవపూర్వక చర్చికి మరియు రహస్య చర్చికి, లేదా, తరువాత ప్రొటెస్టెంట్లు పిలిచినట్లుగా, "అదృశ్య" చర్చికి మధ్య ఉన్న వ్యత్యాసాన్ని మరియు సంబంధాన్ని స్పష్టంగా వివరిస్తాడు. లూథర్ చర్చి యొక్క ఏడు లక్షణాలను వివరిస్తాడు: ప్రసంగం, బాప్తిస్మం, పవిత్ర సహవాసం, పాపవిమోచనం, దీక్ష, దైవారాధన, మరియు బాధ మరియు హింస. లూథర్ దృష్టిలో, అసలు విషయం ఏమిటంటే, చర్చి అనేది ఒక భవనం కాదు, సంస్థ కాదు, లేదా నిర్మాణం కాదు, కానీ సమావేశమైన సంఘం, దేవుని ప్రజలు. లూథర్ స్మాల్కాల్డ్ ఆర్టికల్స్‌లో ఇలా వ్రాశాడు: “చర్చి అంటే ఏమిటో ఏడేళ్ల చిన్నపిల్లకి కూడా తెలుసు, అదేమిటంటే పవిత్ర విశ్వాసులు మరియు తమ కాపరి స్వరాన్ని వినే గొర్రెలు.”

తన చివరి సంవత్సరాలలోనే లూథర్‌కు చర్చి చరిత్రను మరింత క్షుణ్ణంగా అధ్యయనం చేసే అవకాశం లభించింది. తాను బైబిల్ పఠనం నుండి నేరుగా పొందిన వేదాంతపరమైన నమ్మకాలకు చారిత్రక ఆధారాలు మద్దతు ఇవ్వడం చూసి ఆయన ఎంతో సంతోషించాడు. ఆ తర్వాత, పోప్ యొక్క వాదనలను బలహీనపరచడానికి మరియు పోప్ పదవిని క్రీస్తు విరోధి రాజ్యంగా చిత్రీకరించడానికి ఆయన బైబిల్‌తో పాటు చరిత్రను కూడా ఉపయోగించాడు.

వివాదాస్పద రచనలు

"సభలు మరియు చర్చిపై" అనేది చర్చి శాస్త్రానికి సంబంధించిన ఒక ముఖ్యమైన గ్రంథం మాత్రమే కాదు; అది రోమన్ కాథలిక్కులు, ఎరాస్మస్, ఇతర ప్రొటెస్టెంట్లు (మతభ్రష్టులైన లూథరన్లు, జ్వింగ్లియన్లు మరియు అనాబాప్టిస్టులతో సహా), టర్కులు మరియు యూదులు వంటి పలు రకాల శత్రువులపై నిరంతర వాదోపవాదాలను సృష్టించింది. యువకుడైన లూథర్ వాదోపవాదాలతో పోలిస్తే, వృద్ధుడైన లూథర్ వాదోపవాదాలు మరింత హింసాత్మకంగా, దూషణాత్మకంగా మరియు అసభ్యకరంగా ఉన్నాయి. "నేను ద్వేషిస్తున్నాను," అని అతను ప్రకటించాడు.

అతనితో విభేదించిన ప్రొటెస్టెంట్లు. రోమ్ నుండి వచ్చిన తన ప్రత్యర్థుల పట్ల ఉన్నదానికంటే ఈ "నకిలీ సోదరుల" పట్ల ఎక్కువ దయతో ఉండటానికి అతనికి ఎటువంటి కారణం కనిపించలేదు. హుల్డ్రిచ్ జ్వింగ్లీ, జోహన్నెస్ ఓకోలాంపేడియస్, అనాబాప్టిస్టులు, మరియు కొన్నిసార్లు మార్టిన్ బ్యూసర్ కూడా సైతాను యొక్క సాధనాలని లూథర్ అన్నారు.

కోపమే తనను పట్టిపీడించే పాపమని లూథర్ గుర్తించాడు. కొన్నిసార్లు తాను "గర్వంతో, అహంకారంతో" ఉంటానని అతనికి తెలుసు—"నా పుస్తకాలలో నేను నా విరోధులను తృణీకరించడం మీరు చూస్తారు." 57 అయినప్పటికీ, తన కోపం ఒక ఉపయోగకరమైన ప్రయోజనాన్ని అందిస్తుందని లూథర్ నమ్మాడు—"నేను వారిని మూర్ఖులుగా భావిస్తాను." "కోపం నా రక్తాన్నంతటినీ ఉత్తేజపరుస్తుంది, నా మనస్సును పదునుపెడుతుంది, మరియు శోధనలను దూరం చేస్తుంది," అని అతను వ్యాఖ్యానించాడు. అతను తనను తాను "ఒక మొరటు అడవివాసిగా" చూసుకున్నాడు, "వర్గాలకు మరియు దెయ్యాలకు వ్యతిరేకంగా యుద్ధానికి మార్గదర్శకుడై, ఒక మార్గాన్ని చెక్కాలి." 58 లూథర్ అన్నాడు, "నేను యుద్ధానికి వెళ్లి, యుద్ధ మార్గదర్శకుడిగా ఉండి, ఒక మార్గాన్ని చెక్కడానికే పుట్టాను." అందుకే నా పుస్తకాలు తుఫానులా, యుద్ధోన్మాదంతో ఉంటాయి. నేను మొద్దులను, గుంపులను పెకిలించివేయాలి, ముళ్ళను, పొదలను నరికివేయాలి." 59 మెలాంక్టన్ అంగీకరించాడు. తన స్నేహితుని అంత్యక్రియల ప్రసంగంలో, "అస్తవ్యస్తతల తీవ్రత కారణంగా, దేవుడు ఈ యుగానికి ఒక తీవ్రమైన వైద్యుడిని ఇచ్చాడు" అనే ఎరాస్మస్ ప్రకటనతో అతను ఏకీభవించాడు.

కొందరు లూథర్ యొక్క కఠినమైన వాదోపవాదాలను సమర్థించడానికి లేదా వాటి తీవ్రతను తగ్గించడానికి ప్రయత్నించారు. ఈ రచనలను "కేవలం భావోద్వేగపు ఆవేశంగా" కొట్టిపారేయకూడదని హైలే వాదిస్తాడు. అతనిలా కలంతో అంత అనుభవం ఉన్న రచయితలు చాలా తక్కువ, మరియు తన ఆత్మను అంత జాగ్రత్తగా శోధించుకున్న మానవుడు అరుదు. లూథర్ తాను ఏమి చేస్తున్నాడో అతనికి తెలుసు. 61 లూథర్ యొక్క దూషణ "ఒక ఉద్దేశపూర్వక అలంకారిక వ్యూహం," అని ఎడ్వర్డ్స్ వాదిస్తాడు. రాజకీయ పరిస్థితులు అనుకూలిస్తే అతను మితమైన, హేతుబద్ధమైన వాదోపవాదాలను రాయగలడు. "లూథర్ కఠినంగా, దూషణాత్మకంగా ఉన్నప్పుడు, అది తన ఎంపిక ద్వారానే జరిగింది." 62 ఎడ్వర్డ్స్ గమనించినట్లుగా, లూథర్ "తన దాడులను ప్రత్యర్థిని ప్రేరేపిస్తున్నాడనే ఆరోపణపై, ఆ వ్యక్తిపై కాకుండా దెయ్యంపైనే ఎక్కువగా గురిపెట్టాడు." 63 వాస్తవానికి, లూథర్ దృష్టిలో, తనపై కురిపించగల దూషణలన్నింటికీ దెయ్యం అర్హమైనదే.

లూథర్ యొక్క కఠినమైన మాటలు "ఏ విధంగానూ అనారోగ్యంతో ఉన్న వృద్ధుడి భావోద్వేగపు ఆవేశం కావు. బదులుగా, చాలా బహిరంగ చర్యల వలె, అవి అంతర్గత నమ్మకాలు మరియు బాహ్య పరిణామాల కలయిక నుండి ఉద్భవించాయి" అని కిట్టెల్సన్ వాదిస్తున్నారు. "హాన్స్‌వర్స్ట్‌కు వ్యతిరేకంగా" లూథర్ యొక్క తీవ్రమైన రచన "సువార్త యొక్క నిజమైన చర్చికి మరియు రోమ్ యొక్క తప్పుడు చర్చికి మధ్య తాను చేసిన వ్యత్యాసాలను వివరించడానికి మధ్యయుగపు దూషణ భాషను మరియు చమత్కారాన్ని అతను నైపుణ్యంగా ఉపయోగించడాన్ని ప్రదర్శించింది" అని గ్రిట్ష్ చెప్పారు.

పదహారవ శతాబ్దంలో తీవ్రమైన వాదోపవాదాలు సర్వసాధారణమని, లూథర్ కేవలం అప్పటికే బాగా స్థిరపడిన ఒక పద్ధతిని అనుసరిస్తున్నాడని తరచుగా చెబుతుంటారు. కానీ లూథర్ తన కాలంలోని చాలా మంది ఇతర ప్రముఖుల కంటే తీవ్రమైన భావవ్యక్తీకరణలో ముందుకు వెళ్ళినట్లు కనిపిస్తుంది. కొన్నిసార్లు మెలాంక్టన్, లూథర్ యొక్క హింసాత్మకమైన భాష పట్ల విచారం వ్యక్తం చేశాడు. కేటీ కూడా అభ్యంతరం తెలిపింది. లూథర్, క్రీస్తుపై కాస్పర్ ష్వెంక్‌ఫెల్డ్ రాసిన పుస్తకాన్ని తీవ్రంగా విమర్శిస్తున్నప్పుడు, కేటీ అడ్డుపడి, “ఆహ్, అయ్యా, అది మరీ కఠోరంగా ఉంది!” అంది. దానికి లూథర్, ష్వెంక్‌ఫెల్డ్ వంటి వ్యక్తుల వల్లే తాను కఠోరంగా ప్రవర్తిస్తానని బదులిచ్చాడు, ఎందుకంటే “ఇది దెయ్యంతో మాట్లాడవలసిన పద్ధతికి వ్యతిరేకంగా” అనే గ్రంథంలో కాథలిక్కులపై లూథర్ చేసిన దాడి.

హాన్స్‌వర్స్ట్, "అనుచితమైనది, 67 చదవడం కష్టం, పూర్తిగా అహంకారపూరితమైనది, పూర్తిగా దూషణాత్మకమైనది మరియు పనికిమాలినది" అని హెన్రిచ్ బుల్లింగర్ మార్టిన్ బ్యూసర్‌కు రాశారు.

సత్యం కోసం నిలబడటానికి ఇంతకంటే మంచి మార్గం ఉందని ఒక గొప్ప వ్యక్తి, నిష్కపటమైన క్రైస్తవుడు గ్రహించలేకపోయాడనే ప్రగాఢ విచారం లేకుండా లూథర్ తీవ్రమైన భాషను ఉపయోగించారు. ఎరాస్మస్‌ను గద్దిస్తూ, లూథర్ తన 'ఆన్ ది బాండేజ్ ఆఫ్ ది విల్' అనే గ్రంథంలో, ఒక నిజమైన క్రైస్తవుడు దృఢమైన వాగ్దానాలను చేయడంలో ఆనందిస్తాడని రాశారు—"నా ఉద్దేశ్యం నిరంతరం కట్టుబడి ఉండటం, ధృవీకరించడం, 68 అవును, కానీ ఒక వ్యక్తి దానిని ఎలా చేస్తాడనేది అప్రధానమైన విషయం కాదు."

లూథర్ జీవితంలోని చివరి ప్రధాన వాద గ్రంథమైన "రోమ్‌లోని పోప్‌ పదవికి వ్యతిరేకంగా, సైతానుచే స్థాపించబడినది" (Against the Papacy at Rome, founded by the Devil)ను, జర్మనీలో మత యుద్ధానికి ముందు రోజున ప్రొటెస్టంట్ల సంకల్పాన్ని బలపరచడానికి అతని యువరాజు జాన్ ఫ్రెడరిక్ అభ్యర్థన మేరకు రాశారు. "నిస్సందేహంగా ఇది లూథర్ కలం నుండి వెలువడిన అత్యంత ఉద్దేశపూర్వకంగా హింసాత్మకమైన మరియు అసభ్యకరమైన రచన," అని ఎడ్వర్డ్స్ రాశారు. "అంతేకాకుండా, తాను క్రీస్తు విరోధిపై దాడి చేస్తున్నాననే ప్రగాఢ విశ్వాసానికి ఇది అద్భుతంగా సరిపోయింది. పోప్‌ పదవి యొక్క భయంకరమైన స్వభావాన్ని తనకు సాధ్యమైనంత స్పష్టంగా వర్ణించడానికి అతను తర్కం, చరిత్ర, పవిత్ర గ్రంథం మరియు వాక్ దూషణలను మిళితం చేశాడు."