మధ్యలో ఉన్న వ్యక్తి: సంస్కర్తల మధ్య లూథర్

మధ్యలో ఉన్న వ్యక్తి:

సంస్కర్తలలో లూథర్

పదిహేడవ శతాబ్దం చివరి సంవత్సరాలలో, కారెల్ అల్లార్డ్ అనే ఒక డచ్ కళాకారుడు, ప్రొటెస్టంట్ సంస్కరణ ఉద్యమానికి చెందిన పదహారు మంది మార్గదర్శకులు మరియు నాయకులు ఒక పెద్ద బల్ల చుట్టూ సమావేశమై ఉన్నట్లు చిత్రీకరించిన ఒక రాగి చెక్కడాన్ని రూపొందించాడు. ఆ దృశ్యం మధ్యలో, సంస్కర్తలైన మార్టిన్ లూథర్ మరియు జాన్ కాల్విన్ తమ ముందు బైబిళ్లతో ప్రధానంగా కనిపిస్తారు; వారి చుట్టూ జాన్ వైక్లిఫ్, జాన్ హస్, హల్డ్రిచ్ జ్వింగ్లీ, జోహన్నెస్ ఓకోలాంపేడియస్, మార్టిన్ బ్యూసర్, ఫిలిప్ మెలాంక్టన్, జాన్ నాక్స్, హెన్రిచ్ బుల్లింగర్, థియోడర్ బేజా, మరియు విలియం పెర్కిన్స్ వంటి ఇతర ప్రసిద్ధ చర్చి పెద్దలు ఉన్నారు. వీరందరిపై, బల్ల మధ్యలో ఉంచిన ఒక కొవ్వొత్తి క్రైస్తవ సువార్త వెలుగును ప్రసరింపజేస్తోంది. ముందు భాగంలో, ప్రేక్షకులకు వీపు చూపిస్తూ, ఒక రోమన్ క్యాథలిక్ కార్డినల్, ఒక దెయ్యం, ఒక పోప్, మరియు ఒక సన్యాసి వంగి కూర్చుని, కొవ్వొత్తి వెలుగును ఆర్పడానికి విఫల ప్రయత్నం చేస్తున్నారు. డచ్ భాషలోని శాసనం ఇలా ఉంది, “దీపస్తంభం మీద ఉంచబడిన వెలుగు”—ఈ పదబంధం, దేవుని సువార్త వెలుగును అందరూ చూసేలా ఒక స్టాండ్‌పై ఉంచాలని యేసు ఇచ్చిన ఆజ్ఞను గుర్తుచేస్తుంది.

అల్లార్డ్ చెక్కిన చిత్రం ఒకవైపు నిజాన్ని వెల్లడిస్తూనే, మరోవైపు తప్పుదోవ పట్టిస్తుంది. ఒక విధంగా, సంస్కర్తలను దేవుని వాక్యానికి మరియు క్రైస్తవ సువార్తకు కట్టుబడి ఉన్న చర్చి నాయకుల సమూహంగా అల్లార్డ్ చిత్రించడం, పదహారవ శతాబ్దపు ప్రొటెస్టెంట్లు మధ్యయుగపు రోమన్ కాథలిక్ చర్చికి వ్యతిరేకంగా తమ నిరసనను ప్రేరేపించిన ఉమ్మడి వేదాంత విశ్వాసాలను పంచుకున్నారనే ముఖ్యమైన అంతర్దృష్టిని తెలియజేస్తుంది. అలాగే, ప్రొటెస్టెంట్ సంస్కరణ ఎన్నడూ ఒక్క వ్యక్తి చేసిన పని కాదని, లేదా అది యూరప్‌లోని ఒక ప్రాంతానికో లేక ఒకే భాషా సమూహానికో పరిమితం కాలేదనే వాస్తవాన్ని కూడా ఈ చిత్రం వివరిస్తుంది. మరోవైపు, అల్లార్డ్ చెక్కిన చిత్రం తొలి ఆధునిక ప్రొటెస్టెంటిజం యొక్క స్వభావాన్ని తప్పుగా చిత్రీకరిస్తుంది, ఎందుకంటే ఇది జర్మన్, స్విస్, ఫ్రెంచ్ మరియు ఆంగ్ల సంస్కర్తల మధ్య ఐక్యత మరియు సహకారం ఉన్నట్లు సూచిస్తుంది, కానీ ఆచరణలో అది తరచుగా ఉనికిలో లేదు. పదహారవ శతాబ్దంలోని ప్రొటెస్టెంట్ నాయకులు క్రైస్తవ చర్చి పునరుద్ధరణలో మార్టిన్ లూథర్ యొక్క ప్రత్యేకమైన—దైవనిర్ణీతమైన—పాత్రను అంగీకరించడానికి త్వరపడినప్పటికీ, వారిలో చాలామంది వేదాంతం మరియు మతపరమైన ఆచరణలోని భేదాల కారణంగా విట్టెన్‌బర్గ్‌లో లూథర్ మరియు అతని వారసులతో విభేదించారు. మార్టిన్ లూథర్ జీవితం మరియు వారసత్వం ఒకవైపు ప్రశంసలను, అనుకరణను ప్రేరేపించే వెలుగుగానూ, మరోవైపు మతపరమైన విభజనలను, వివాదాలను ఆకర్షించే కేంద్ర బిందువుగానూ పనిచేశాయి.

ఈ అధ్యాయం జర్మన్ సామ్రాజ్యం లోపల మరియు వెలుపల ఉన్న ఇతర సువార్త నాయకులతో లూథర్‌కు గల సంబంధాల స్వభావాన్ని మరియు వారిపై ఆయనకున్న ప్రభావాన్ని క్లుప్తంగా పరిశీలిస్తుంది. విట్టెన్‌బర్గ్‌లో మరియు దాని చుట్టుపక్కల ఉన్న లూథర్ మిత్రులు మరియు స్నేహితుల నెట్‌వర్క్‌ను వివరించిన తరువాత, మనం దక్షిణ జర్మనీలోని మార్టిన్ బ్యూసర్ మరియు వోల్ఫ్‌గ్యాంగ్ మస్క్యులస్ వంటి ఇతర అధికారిక సంస్కర్తలతో; జ్యూరిచ్‌లోని హల్డ్రిచ్ జ్వింగ్లీ మరియు హెన్రిచ్ బుల్లింగర్‌తో; జెనీవాలోని జాన్ కాల్విన్ మరియు థియోడర్ బేజాతో; మరియు ఇంగ్లాండ్‌లోని థామస్ క్రాన్‌మర్‌తో ఆయనకున్న సంబంధాలపై దృష్టి సారిస్తాము.

లూథర్ మరియు విట్టెన్‌బర్గ్ వేదాంతవేత్తలు

1522 వసంతకాలంలో వార్ట్‌బర్గ్ కోటలోని తన తాత్కాలిక ప్రవాసం నుండి లూథర్ విట్టెన్‌బర్గ్‌కు తిరిగి వచ్చేనాటికి, అతను జర్మన్ మాట్లాడే ప్రాంతాలలో ఇంటింటా తెలిసిన పేరుగా మరియు సువార్త సంస్కరణ ఉద్యమానికి గుర్తింపు పొందిన నాయకుడిగా మారాడు. లూథర్ యొక్క బలమైన వ్యక్తిత్వం, నిబ్బరమైన ధైర్యం, మరియు చైతన్యవంతమైన వేదాంత నాయకత్వం—క్రైస్తవ గ్రంథాలపై అతని స్పష్టమైన వివరణ గురించి చెప్పనక్కర్లేదు—సమర్థులైన మరియు నమ్మకమైన మద్దతుదారుల బృందాన్ని ఆకర్షించాయి. వీరు ఎలక్టోరల్ సాక్సనీలో మరియు పవిత్ర రోమన్ సామ్రాజ్యం అంతటా సువార్త ఉద్యమాన్ని ప్రోత్సహించడంలో కీలక పాత్ర పోషించారు. లూథర్ యొక్క మొదటి మిత్రులలో చాలామంది ముప్పై ఏళ్లలోపు వారే. వారు మానవతావాద అధ్యయనాలలో శిక్షణ పొందారు మరియు బైబిల్ భాషల పునరుద్ధరణ, గ్రంథాల జాగ్రత్తపూర్వక వ్యాఖ్యానం, మరియు అప్పుడప్పుడు కాకుండా క్రమం తప్పకుండా క్రైస్తవ బోధన చేయడం ద్వారా క్రైస్తవ చర్చి సంస్కరణకు కట్టుబడి ఉన్నారు. ఈ సంస్కరణ కార్యక్రమం యొక్క సంస్థాగత కేంద్రం విట్టెన్‌బర్గ్ విశ్వవిద్యాలయం, అక్కడ 1517లో, లూథర్ మరియు అతని అధ్యాపక సహచరులు విద్యాసంబంధమైన సంస్కరణలను ప్రవేశపెట్టారు, ఇవి పాండిత్య వేదాంతశాస్త్రం స్థానంలో బైబిల్ అధ్యయనాలను ప్రవేశపెట్టాయి మరియు గ్రీక్ మరియు హీబ్రూ భాషలలో అధ్యాపక పదవులను స్థాపించాయి. 5 ఈ విద్యాసంబంధ సంస్కరణలకు ధన్యవాదాలు,

లూథర్ యొక్క ప్రజాదరణ కారణంగా, విట్టెన్‌బర్గ్ విశ్వవిద్యాలయం త్వరగా అభివృద్ధి చెంది జర్మన్ సామ్రాజ్యంలోనే అతిపెద్ద విశ్వవిద్యాలయాలలో ఒకటిగా మారింది.

విట్టెన్‌బర్గ్ బృందం పదహారవ శతాబ్దపు లూథరనిజంలోని అనేక మంది ప్రముఖ పాస్టర్లను మరియు మేధో నాయకులను అందించింది. లూథర్ యొక్క అధ్యాపక సహోద్యోగి మరియు స్నేహితుడైన నికోలస్ వాన్ అమ్స్‌డార్ఫ్ (1483–1565) మాగ్డెబర్గ్‌లోని ఎవాంజెలికల్ చర్చికి పాస్టర్ కావడానికి 1524లో విట్టెన్‌బర్గ్‌ను విడిచిపెట్టారు; ఆ తర్వాత, అతను నౌమ్‌బర్గ్-జైట్జ్ బిషప్‌గా మరియు తరువాత చర్చికి జనరల్ ఇన్‌స్పెక్టర్‌గా పనిచేశారు. ఎర్ఫర్ట్ మానవతావాది జస్టస్ ఐసెనాక్ కూడా ఇదే విధమైన వృత్తి మార్గాన్ని అనుసరించారు.

జోనాస్ (1493–1555), ఏప్రిల్ 1521లో లూథర్‌తో పాటు డైట్ ఆఫ్ వోర్మ్స్‌కు వెళ్ళడానికి సరిగ్గా సమయానికి విట్టెన్‌బర్గ్‌కు చేరుకున్నారు. ఆ తర్వాతి సంవత్సరాలలో, జోనాస్ విట్టెన్‌బర్గ్‌లోని కాజిల్ చర్చ్‌కు ప్రొవోస్ట్‌గా మరియు వేదాంతశాస్త్ర విభాగానికి డీన్‌గా పనిచేశారు; తన జీవితపు చివరి దశాబ్దాలలో, అతను డ్యూకల్ సాక్సనీలో సంస్కరణలను ప్రవేశపెట్టడంలో సహాయపడ్డారు మరియు హాలేలోని లూథరన్ చర్చికి బోధకుడిగా మరియు సూపరింటెండెంట్‌గా పనిచేశారు.

లూథర్ మరియు అతని సువార్త-కేంద్రీకృత వేదాంతం ప్రభావానికి లోనైన మరో మానవతావాది పోమెరేనియన్ చర్చి సభ్యుడైన జోహన్నెస్ బుగెన్‌హాగెన్ (1485– 8 బుగెన్‌హాగెన్ మొదటిసారి లూథర్ యొక్క 'ఆన్ ది బాబిలోనియన్' గ్రంథాన్ని చదివినప్పుడు 1558).

1520లో చర్చి బందీగా పట్టుబడినప్పుడు, అతను మంత్రముగ్ధుడయ్యాడు: “ప్రపంచమంతా గుడ్డిది —ఈ ఒక్కడే సత్యాన్ని చూస్తున్నాడు!” లూథర్ ప్రశంసలను గెలుచుకున్నాడు మరియు త్వరలోనే నగర చర్చికి మంత్రిగా నియమించబడ్డాడు. తరువాతి మూడు దశాబ్దాలలో, బుగెన్‌హాగెన్ సువార్త ప్రచార ఉద్యమాన్ని ప్రోత్సహించడంలో వ్యూహాత్మక పాత్ర పోషించాడు: అతను లూథర్‌కు పాస్టర్ మరియు ఆధ్యాత్మిక సలహాదారుగా ఉన్నాడు; అతను విశ్వవిద్యాలయంలో ప్రొఫెసర్ పదవిని చేపట్టాడు; అతను బైబిల్ యొక్క లో జర్మన్ అనువాదాన్ని ప్రచురించాడు మరియు పవిత్ర గ్రంథంపై అనేక వ్యాఖ్యానాలను వ్రాశాడు; మరియు అతను ఉత్తర జర్మనీ మరియు డెన్మార్క్‌లోని ఎనిమిది నగరాలకు లూథరన్ చర్చి శాసనాలను రూపొందించడంలో సహాయపడ్డాడు.

బుగెన్‌హాగెన్ చివరి వరకు లూథర్‌కు మరియు అతని సువార్త వేదాంతానికి నమ్మకమైన శిష్యుడిగా మరియు సమర్థకుడిగా నిలిచాడు. 1546లో లూథర్ అంత్యక్రియల సందర్భంగా ప్రసంగిస్తూ, బుగెన్‌హాగెన్ తన స్వర్గస్థుడైన స్నేహితుడిని "గొప్ప గురువు మరియు ప్రవక్త, దేవుడు సంఘానికి పంపిన సంస్కర్త," మరియు "క్రీస్తు యొక్క ఈ పవిత్ర అపోస్తలుడు మరియు ప్రవక్త, జర్మన్ భూములలో మన బోధకుడు మరియు సువార్తికుడు" అని కీర్తించాడు.

విట్టెన్‌బర్గ్‌లోని లూథర్ సహోద్యోగులందరిలో, ప్రతిభావంతుడైన వేదాంతి ఫిలిప్ మెలాంక్టన్ (1497–1560) ఆ సంస్కర్తకు అత్యంత సన్నిహిత విశ్వాసిగా మరియు అత్యంత ప్రతిభావంతుడైన శిష్యుడిగా ఎదిగాడు. కేవలం ఇరవై ఒక్క సంవత్సరాల వయస్సులో విశ్వవిద్యాలయంలో గ్రీకు ప్రొఫెసర్ పదవిని చేపట్టడానికి మెలాంక్టన్ 1518లో మొదటిసారి విట్టెన్‌బర్గ్‌కు వచ్చాడు. లాటిన్ మరియు గ్రీకు వ్యాకరణం, అలంకారశాస్త్రం, భౌతికశాస్త్రం, తత్వశాస్త్రం మరియు (కొంతకాలం తర్వాత) వేదాంతశాస్త్రం వంటి విషయాలను కవర్ చేసిన అతని ప్రారంభ ఉపన్యాసాలు వందలాది మంది శ్రోతలను ఆకర్షించాయి మరియు అతనికి లూథర్ యొక్క అత్యున్నత గౌరవాన్ని సంపాదించిపెట్టాయి. "ఇంతటి ప్రతిభతో ఎవరూ పుట్టరు," అని లూథర్ ఉద్ఘాటించాడు. ప్రారంభంలో మెలాంక్టన్‌ను విట్టెన్‌బర్గ్‌కు ఆకర్షించింది లూథర్ కీర్తి కాదు, అతని బోధనా పద్ధతే అయినప్పటికీ, ఆ యువ ప్రొఫెసర్ త్వరగా లూథర్ యొక్క సమర్థకుడిగా మరియు అతని "నూతన" వేదాంతశాస్త్రానికి సమర్థకుడిగా మారాడు. లూథర్ లాగే, మెలాంక్టన్ కూడా సువార్తే—అంటే క్రీస్తు కారణంగా దేవుడు కేవలం కృప ద్వారానే పాపులను అంగీకరిస్తాడనే వాస్తవమే—క్రైస్తవ సందేశానికి గుండెకాయ అని నమ్మడం మొదలుపెట్టాడు.

1518 మరియు 1521 మధ్య, మెలాంక్టన్ లూథర్ అడుగుజాడలను అనుసరించి, పవిత్ర గ్రంథం యొక్క సర్వోన్నత అధికారాన్ని (సోలా స్క్రిప్చురా) మరియు కేవలం విశ్వాసం ద్వారా కృపచేత నీతిమంతులుగా తీర్చబడటాన్ని (సోలా గ్రాటియా, సోలా ఫైడ్) సమర్థించాడు. అదే సమయంలో, ట్రాన్స్‌సబ్‌స్టాన్షియేషన్ మరియు పోప్ అధికారంపై కాథలిక్ బోధనలను తిరస్కరించాడు. మెలాంక్టన్ తన 'లోసీ కమ్యూన్స్' (మొదటి కూర్పు, 1521)లో సువార్త వేదాంతశాస్త్రం యొక్క ప్రాథమిక సిద్ధాంతాలను స్పష్టంగా వివరించాడు. ఇది సంస్కరణ వేదాంతశాస్త్రం యొక్క మొట్టమొదటి క్రమబద్ధమైన ప్రదర్శన, మరియు తరువాతి శతాబ్దంలో లూథరన్ సిద్ధాంతశాస్త్రానికి ప్రాథమిక పాఠ్యపుస్తకంగా మారింది. ఈ రచన గురించి లూథర్ ఇలా అన్నాడు: "'లోసీ కమ్యూన్స్' చేసినంత సమగ్రంగా వేదాంతశాస్త్రం మొత్తాన్ని వివరించే పుస్తకాన్ని మీరు ఎక్కడా కనుగొనలేరు... పవిత్ర గ్రంథం తరువాత, ఇంతకంటే మంచి పుస్తకం మరొకటి లేదు."

ఆగ్స్‌బర్గ్ ఒప్పుకోలు మరియు ఆగ్స్‌బర్గ్ సభ (1530)లో చక్రవర్తి సమక్షంలో దానిని సమర్థించడం అనేవి తొలి ఆధునిక లూథరనిజం యొక్క చరిత్ర మరియు సిద్ధాంత అభివృద్ధిలో కేంద్ర ప్రాముఖ్యతను కలిగి ఉన్నాయి.

1546లో లూథర్ మరణించే వరకు, లూథర్ మరియు మెలాంక్టన్ సువార్త పనిలో సన్నిహిత మిత్రులుగా మరియు సహచరులుగా ఉన్నారు. అయినప్పటికీ, వారిద్దరి మధ్య స్వభావంలోనూ, మతపరమైన దృక్పథంలోనూ గణనీయమైన తేడాలు ఉన్నాయి. లూథర్ ధైర్యవంతుడు, మొరటువాడు మరియు సువార్త సత్యాలను సమర్థించడంలో ముందుండేవాడు; మెలాంక్టన్ పిరికివాడు, లెక్కలు వేసేవాడు మరియు మరింత శాంతియుతుడు. లూథర్ వేదాంత మేధావి అయితే, మెలాంక్టన్ వ్యవస్థను క్రమబద్ధం చేసేవాడు మరియు బోధకుడు. వారి మధ్య ఉన్న తేడాలను లూథర్ ఈ విధంగా వివరించాడు: “నేను మొరటుగా, ఉద్రేకంగా, తుఫానులా మరియు పూర్తిగా యుద్ధోత్సాహంతో ఉంటాను. నేను లెక్కలేనన్ని రాక్షసులతో, దయ్యాలతో పోరాడటానికి పుట్టాను. నేను మొద్దులను, రాళ్లను తొలగించాలి... మరియు దట్టమైన అడవులను శుభ్రపరచాలి; కానీ గురువు ఫిలిప్, దేవుడు తనకు సమృద్ధిగా అనుగ్రహించిన వరాల ప్రకారం, సంతోషంతో విత్తనాలు చల్లుతూ, నీరు పోస్తూ సౌమ్యంగా, సున్నితంగా వస్తాడు.”

ఆ ఇద్దరి మధ్య వేదాంతపరమైన భేదాలు కూడా ఉన్నాయి. లూథర్ తత్వశాస్త్రం మరియు అరిస్టాటిల్ పట్ల అనుమానంతో ఉండగా, మెలాంక్టన్ అరిస్టాటిల్‌ను ప్రశంసించి, క్రైస్తవ వేదాంతాన్ని వ్యవస్థీకరించడానికి మరియు స్పష్టం చేయడానికి తత్వశాస్త్రాన్ని ఒక సాధనంగా చూశాడు. లూథర్ ధర్మశాస్త్రానికి మరియు సువార్తకు మధ్య గీసిన పదునైన భేదాన్ని మెలాంక్టన్ సడలించి, క్రైస్తవుల నైతిక బాధ్యతలకు ఎక్కువ ప్రాధాన్యత ఇచ్చాడు. అలాగే, తన 'లోసీ కమ్యూన్స్' యొక్క తరువాతి సంచికలలో, మెలాంక్టన్ లూథర్ యొక్క పూర్వనిర్ణయ సిద్ధాంతాన్ని తిరస్కరించి, దానికి బదులుగా మతమార్పిడిలో మానవ సంకల్పం, దేవుని వాక్యం మరియు పరిశుద్ధాత్మతో పాటు ఏకకాలంలో కారకాలుగా పనిచేస్తుందనే భావనను సమర్థించాడు. ప్రత్యేకంగా ప్రాముఖ్యత సంతరించుకున్న మరో భేదం ఏమిటంటే, ప్రభువు విందులో క్రీస్తు నిజంగా ఉంటాడనే లూథర్ సిద్ధాంతం నుండి మెలాంక్టన్ వైదొలగడం. 1540లో, మెలాంక్టన్ ఆగ్స్‌బర్గ్ ఒప్పుకోలు యొక్క సవరించిన సంచికను (దీనిని వరియాటా సంచిక అని పిలుస్తారు) రూపొందించాడు. ఇది విట్టెన్‌బర్గ్ ఒప్పందం (1536) యొక్క వేదాంతాన్ని మరింత దగ్గరగా ప్రతిబింబించే ఉద్దేశ్యంతో రూపొందించబడింది. ఈ ఒప్పందం, ప్రభువు విందులో క్రీస్తు ఉనికి అనే క్లిష్టమైన విషయంపై విట్టెన్‌బర్గ్ మరియు దక్షిణ జర్మన్ నగరాల మధ్య కుదిరింది. వరియాటాలోని ఆర్టికల్ 10, రొట్టె మరియు ద్రాక్షారసాన్ని స్వీకరించేవారికి క్రీస్తు శరీరం మరియు రక్తం "నిజంగా ప్రదర్శించబడతాయి" అని పేర్కొంది—అసలు ఆగ్స్‌బర్గ్ ఒప్పుకోలులో ఉన్నట్లుగా "నిజంగా ఉండి... పంపిణీ చేయబడతాయి" అని కాదు. చాలా మంది సంప్రదాయవాద లూథరన్‌లకు, ఈ సవరించిన ప్రకటన జ్వింగ్లీ యొక్క "సాక్రమెంటేరియన్" అని పిలవబడే దోషాన్ని తలపించింది. ఎందుకంటే ఇది పవిత్రపరచబడిన మూలకాల యొక్క నిజమైన దైవిక సారాన్ని తొలగించి, క్రీస్తు తన మానవ స్వభావంలో ప్రతిచోటా ఉంటాడనే (సర్వవ్యాపకత్వం అని పిలువబడే సిద్ధాంతం) లూథర్ బోధనను సందేహంలోకి నెట్టింది.

మెలాంక్టన్ మరియు లూథర్ మధ్య ఉన్న ఈ సూక్ష్మమైన వేదాంతపరమైన భేదాలు, లూథర్ మరణం తర్వాత మరింత తీవ్రమయ్యాయి. 1546–47 నాటి ష్మాల్కాల్డిక్ యుద్ధంలో ప్రొటెస్టంట్ రాకుమారులు ఘోరంగా ఓడిపోయిన తర్వాత, మెలాంక్టన్ లీప్‌జిగ్ మధ్యంతర ఒప్పందం (1548)పై సంతకం చేయడానికి అంగీకరించాడు. ఈ ఒప్పందం ప్రకారం, సామ్రాజ్యంలోని ప్రొటెస్టంట్ చర్చిలలోకి కొన్ని క్యాథలిక్ ఆచారాలు మరియు సిద్ధాంతాలను (మెలాంక్టన్ దృష్టిలో "ఉదాసీనమైనవి") బలవంతంగా తిరిగి ప్రవేశపెట్టాలని ఆదేశించబడింది. ఆమ్స్‌డార్ఫ్ మరియు మథియాస్ ఫ్లాసియస్ ఇల్లిరికస్ వంటి లూథరన్ ప్రముఖుల దృష్టిలో, మెలాంక్టన్ చర్యలు లూథర్‌కు మరియు సంస్కరణ ఉద్యమానికి చేసిన ద్రోహం కంటే తక్కువ ఏమీ కాదు. అదేవిధంగా, మరింత సంప్రదాయవాద లూథరన్‌లు (గ్నేసియో లూథరన్‌లుగా పిలువబడేవారు), మోక్షంలో మానవ సహకారాన్ని సమర్థించినందుకు మరియు ప్రభువు విందులో క్రీస్తు ఉనికిపై వారి మరింత ఆధ్యాత్మిక దృక్పథం కారణంగా మెలాంక్టన్‌ను మరియు అతని అనుచరులను ("ఫిలిప్పిస్టులు"గా పిలువబడేవారు) విమర్శించారు. తనపై ఎన్ని దూషణలు చేసినప్పటికీ, మెలాంక్టన్ తన జీవితాంతం లూథర్‌కు, అతని వారసత్వానికి రక్షకుడిగానే తనను తాను భావించుకున్నాడు. అతను లూథర్‌ను, బాప్టిస్ట్ యోహాను, పౌలు, మరియు అగస్టీన్‌ల సరసన, క్రైస్తవ సంఘం యొక్క గొప్ప నాయకులలో ఒకరిగా పరిగణించాడు. లూథర్ అంత్యక్రియల సందర్భంగా చేసిన ఒక ప్రసంగంలో మెలాంక్టన్ ఇలా పేర్కొన్నాడు: “లూథర్ చాలా కఠినత్వాన్ని ప్రదర్శించాడని కొందరు ఫిర్యాదు చేశారు. నేను దీనిని కాదనను. కానీ నేను ఎరాస్మస్ మాటల్లోనే సమాధానమిస్తాను: ‘అస్తవ్యస్తతల తీవ్రత కారణంగా, దేవుడు ఈ యుగానికి ఒక కఠినమైన వైద్యుడిని ఇచ్చాడు.’”

లూథర్ మరియు దక్షిణ జర్మన్ వేదాంతవేత్తలు

జర్మనీలోని నగరాలు మరియు పట్టణాలలో సువార్త సంస్కరణల పురోగతి, ఎలక్టోరల్ సాక్సనీ భూభాగంలో కంటే మరింత సంక్లిష్టంగా మరియు విభిన్నంగా ఉంది. అనివార్యంగా, లూథర్ యొక్క సంస్కరణ సందేశం మరియు ప్రభావం స్థానిక మరియు ప్రాంతీయ రాజకీయాలు, మతగురువుల వ్యతిరేకత, ప్రజా అసంతృప్తి, మానవతావాద ఆదర్శవాదం మరియు స్థానిక మత నాయకత్వం వంటి సంక్లిష్టమైన వ్యవస్థ ద్వారా ప్రసరించి, నాటకీయంగా విభిన్నమైన ఫలితాలను ఇచ్చాయి. 1520వ మరియు 1530వ దశాబ్దాల ప్రారంభంలో స్ట్రాస్‌బర్గ్, ఉల్మ్, ఆగ్స్‌బర్గ్ మరియు కాన్‌స్టాన్స్ వంటి నగరాలు కాథలిక్ మాస్‌ను రద్దు చేసి ప్రొటెస్టంటిజంను స్వీకరించగా, కొలోన్ మరియు ఫ్రీబర్గ్-ఇమ్-బ్రైస్‌గావ్ వంటి ఇతర నగరాలు సాంప్రదాయ కాథలిక్ విశ్వాసానికి కట్టుబడి ఉన్నాయి. దక్షిణ జర్మనీలో, మొదటి తరం సువార్త నాయకుల కేంద్రకం ప్రధానంగా పట్టణ మానవతావాదులు, కాథలిక్ పూజారులు మరియు సన్యాసుల నుండి వచ్చింది. ఈ నాయకులు లూథర్‌కు తమ రుణాన్ని అంగీకరించినప్పటికీ, చాలామంది అతని వేదాంతం మరియు మత కార్యక్రమంలోని కొన్ని అంశాల నుండి వైదొలగడానికి స్వేచ్ఛగా భావించారు. మార్టిన్ బ్యూసర్ మరియు వోల్ఫ్‌గాంగ్ మస్క్యులస్ వంటి దక్షిణ జర్మన్ సంస్కర్తలకు, లూథర్ గౌరవాన్ని ప్రేరేపించాడు, కానీ అచంచలమైన విధేయతను కాదు.

లూథర్ మరియు మెలాంక్టన్‌ల తరువాత, స్ట్రాస్‌బర్గ్‌కు చెందిన మతగురువు మార్టిన్ బూసర్ (1491–1551) జర్మన్ సామ్రాజ్యంలో అత్యంత ముఖ్యమైన ప్రొటెస్టంట్ సంస్కర్త. ష్లెట్‌స్టాడ్ట్ (అల్సాస్)లో ఒక పేద చెప్పులు కుట్టేవాడి కొడుకుగా జన్మించిన బూసర్‌ను పదిహేనేళ్ల వయసులో డొమినికన్ మఠంలో చేర్చారు, ఆ తర్వాత అతనికి థామస్ అక్వినాస్ యొక్క పాండిత్య వేదాంతశాస్త్రం పరిచయం చేయబడింది. అతనికి ఇరవైల మధ్య వయస్సులో ఉన్నప్పుడు, బూసర్ ఉన్నతాధికారులు అతన్ని హైడెల్‌బర్గ్ విశ్వవిద్యాలయంలో వేదాంతశాస్త్రంలో డాక్టరేట్ చేయడానికి పంపారు, అక్కడ అతను మానవతావాద అధ్యయనాల పట్ల భక్తిని పెంచుకున్నాడు—అక్కడే, ఏప్రిల్ 1518లో, బూసర్ హైడెల్‌బర్గ్ చర్చకు హాజరయ్యాడు మరియు లూథర్ తన సువార్త సిద్ధాంతాన్ని వివరించడం మొదటిసారి విన్నాడు. ఇది బూసర్ జీవితంలో ఒక మలుపుగా నిలిచింది. తరువాతి ఐదు సంవత్సరాలలో, అతను మఠాన్ని విడిచిపెట్టి, వివాహం చేసుకుని, స్ట్రాస్‌బర్గ్‌కు వలస వెళ్ళాడు, అక్కడ అతను నగరంలో మతగురువుగా మరియు బోధకుడిగా నియమించబడ్డాడు. "ఎవరూ తమ కోసం కాకుండా ఇతరుల కోసం జీవించాలి" (1523) అనే శీర్షికతో ప్రచురించబడిన తన మొదటి రచనలో, బూసర్ లూథర్‌ను మరియు అతని వేదాంతాన్ని సమర్థించాడు, అదే సమయంలో క్రీస్తులో నూతన జీవితం యొక్క నైతిక కోణానికి ప్రత్యేక ప్రాధాన్యత ఇచ్చాడు. బూసర్ మరియు అతని మత గురువులైన సహచరులైన మాథ్యూ జెల్ (1477–1548), వోల్ఫ్‌గాంగ్ కాపిటో (1478–1541), మరియు కాస్పార్ హెడియో (1494–1552)ల ప్రయత్నాల ద్వారా, స్ట్రాస్‌బర్గ్ నగరం క్రమంగా సువార్త శిబిరంలోకి ప్రవేశించింది. 1529లో నగర న్యాయాధికారులు కాథలిక్ మాస్‌ను నిషేధించి, నగరంలోని మఠాలను మూసివేయడంతో ఈ ప్రక్రియ పూర్తయింది.

స్ట్రాస్‌బర్గ్‌లో తన వృత్తి జీవితంలో మిగిలిన కాలమంతా, సంస్కరణోద్యమానికి కేంద్రమైన బైబిల్ సూత్రాల ఆధారంగా నగరంలో ఒక క్రైస్తవ సామాజిక వ్యవస్థను స్థాపించడానికి బూసర్ అవిశ్రాంతంగా కృషి చేశాడు. అతని సాహిత్య రచనలు విస్తృతమైనవి, వాటిలో గంభీరమైన బైబిల్ వ్యాఖ్యానాలు (వీటిని లూథర్ "చాలా పెద్దవి" అని భావించాడు), మతబోధన గ్రంథాలు, వాదనాత్మక రచనలు, మరియు చర్చి పరిపాలన మరియు క్రమశిక్షణకు అంకితమైన, కేవలం కంటికి కనిపించే మాయగా మాత్రమే పరిగణించబడిన రచనలు ఉన్నాయి. అదే సమయంలో, ప్రభువు విందులో క్రీస్తు ఉనికి అనే వివాదాస్పద విషయంపై లూథరన్ మరియు సంస్కరణవాద ప్రొటెస్టెంట్ల మధ్య ఉన్న విభేదాన్ని తొలగించడానికి ప్రయత్నించినందున, ఈ స్ట్రాస్‌బర్గ్ సంస్కర్త ఐరోపా మత రాజకీయ రంగంలో ఒక ముఖ్యమైన పాత్రధారిగా మారాడు. 1529లో మార్బర్గ్ సదస్సుకు స్విస్ ప్రతినిధి బృందంలో సభ్యుడిగా, బూసర్ లూథర్‌ను కలుసుకున్నాడు, కానీ ఆ జర్మన్ సంస్కర్త తన వైఖరి పట్ల అనుమానంగా మరియు విమర్శనాత్మకంగా ఉండటాన్ని గమనించాడు. "మీ స్ఫూర్తికి, మా స్ఫూర్తికి పొసగదు," అని లూథర్ పేర్కొన్నాడు. దీనికి విరుద్ధంగా, బూసర్ యొక్క దివ్య సత్ప్రసాద వేదాంతాన్ని జ్వింగ్లీ యొక్క స్మారక స్థానంతో ముడిపెట్టి అతన్ని అపఖ్యాతి పాలు చేయాలనే లూథర్ ప్రయత్నం విఫలమైంది; బూసర్ దృష్టిలో, క్రీస్తు రొట్టె మరియు ద్రాక్షారసం అనే మూలకాలలో లేనప్పటికీ, ప్రభువు విందులో ఆయన విశ్వాసులకు తనను తాను ప్రసాదించుకుంటాడు. లూథర్ యొక్క వ్యతిరేకతతో నిరుత్సాహపడకుండా, విట్టెన్‌బర్గ్ వేదాంతవేత్తలు మరియు దక్షిణ జర్మనీ, స్విట్జర్లాండ్‌లకు చెందిన సంస్కరణవాద ప్రొటెస్టంట్‌ల మధ్య ఐక్యతను సాధించడానికి బూసర్ తరువాతి దశాబ్దం పాటు అవిశ్రాంతంగా కృషి చేశాడు. ఈ ప్రయత్నానికి అత్యున్నత విజయం 1536లో లభించింది, అప్పుడు బూసర్ మరియు దక్షిణ జర్మనీకి చెందిన వేదాంతవేత్తల బృందం విట్టెన్‌బర్గ్‌కు ప్రయాణించి, ప్రభువు విందు విషయంలో మెలాంక్టన్ మరియు లూథర్‌లతో ఏకాభిప్రాయానికి వచ్చారు. విట్టెన్‌బర్గ్ కాంకర్డ్ అని పిలువబడే ఈ ఒప్పందం, యోగ్యత లేని కమ్యూనికేంట్లు ప్రభువు విందులో క్రీస్తును స్వీకరిస్తారని (మండూకేషియో ఇండిగ్నోరమ్), మరియు క్రీస్తు యొక్క శరీరం మరియు రక్తం నిజంగా మరియు సారాంశంలో సంస్కార సంబంధమైన దానితో (దానిలో కాకుండా) సమర్పించబడి, స్వీకరించబడతాయని ధృవీకరించింది. 24 ఈ సిద్ధాంతపరమైన ఏకాభిప్రాయం రొట్టె మరియు ద్రాక్షారసం యొక్క సంస్కార సంబంధమైన కలయికపై ఆధారపడింది.

క్రీస్తు భౌతిక అంశాలతో విట్టెన్‌బర్గ్ మరియు దక్షిణ జర్మనీ నగరాల మధ్య ఉద్రిక్తతలను తగ్గించాడు, కానీ అది ప్రొటెస్టంట్ ప్రపంచాన్ని ఏకం చేయలేదు, అలాగే దక్షిణ జర్మనీలోని బూసర్ మరియు ఇతర సంస్కరణవాద చర్చి నాయకులపై లూథర్‌కు ఉన్న అనుమానాలను కూడా పూర్తిగా తొలగించలేదు.

ఆగ్స్‌బర్గ్ మధ్యంతర ఒప్పందంలోని నిబంధనల ప్రకారం, 1549లో బూసర్ స్ట్రాస్‌బర్గ్‌ను విడిచి వెళ్ళవలసి వచ్చింది. ఆర్చ్‌బిషప్ థామస్ క్రాన్‌మర్ ఆహ్వానం మేరకు, అతను ఇంగ్లాండ్‌కు వలస వెళ్ళాడు, అక్కడ అతను తన జీవితపు చివరి సంవత్సరాలను కేంబ్రిడ్జ్ విశ్వవిద్యాలయంలో రెజియస్ ప్రొఫెసర్‌గా గడిపాడు. ఈ సమయంలో, బూసర్ లూథర్ యొక్క లోపాలను గుర్తించినప్పటికీ, అతని పట్ల తన అభిమానాన్ని ఎన్నడూ కోల్పోలేదు. 1546లో లూథర్ మరణవార్త విన్న తరువాత, బూసర్ తన స్నేహితునికి ఈ నివాళిని రాశాడు: “లూథర్‌ను ఎంతమంది ద్వేషిస్తారో నాకు తెలుసు. అయినప్పటికీ వాస్తవం ఏమిటంటే: దేవుడు అతన్ని చాలా ప్రేమిస్తాడు మరియు సువార్త కోసం ఇంతకంటే పవిత్రమైన మరియు ప్రభావవంతమైన సాధనాన్ని మనకు ఎన్నడూ ఇవ్వలేదు. లూథర్‌కు లోపాలు ఉన్నాయి, నిజానికి, తీవ్రమైనవి. కానీ దేవుడు వాటిని భరించాడు మరియు సహించాడు, తన కుమారుడిని ప్రకటించడానికి మరియు క్రీస్తు విరోధిని సంహరించడానికి ఇంతటి శక్తివంతమైన ఆత్మను మరియు అటువంటి దైవిక శక్తిని మరే మానవుడికీ ఎన్నడూ ప్రసాదించలేదు.”

లూథర్ యొక్క వాస్తవ ఉనికి సిద్ధాంతానికి మరియు జ్వింగ్లీ యొక్క స్మారకవాదానికి మధ్య మధ్యేమార్గం కనుగొనడానికి ప్రయత్నించిన మరొక దక్షిణ జర్మన్ సంస్కర్త వోల్ఫ్‌గ్యాంగ్ మస్క్యులస్ (1497–1563). అతను మార్టిన్ లూథర్ యొక్క వివాదాస్పద రచనలను మొదటిసారి ఎదుర్కొన్నప్పుడు ఒక బెనెడిక్టైన్ సన్యాసి మరియు పూజారి.

1518. అతను త్వరలోనే లూథర్ యొక్క సువార్త సందేశాన్ని తన సన్యాసి సోదరులతో పంచుకోవడం ప్రారంభించాడు మరియు ఈ బోధనను తన పారిష్ ఉపన్యాసాలలో ప్రకటించాడు, దీనివల్ల అతనికి "లూథరన్ సన్యాసి" అనే మారుపేరు వచ్చింది. అయినప్పటికీ, మస్క్యులస్ చివరకు తన సన్యాస ప్రతిజ్ఞల నుండి విడిపడి, సంస్కర్తలైన బూసర్, జెల్ మరియు కాపిటోల మార్గదర్శకత్వంలో చర్చి సంస్కరణల కోసం సేవ చేయడానికి స్ట్రాస్‌బర్గ్‌కు వెళ్లడానికి దాదాపు ఒక దశాబ్దం పట్టింది.

1527 నుండి 1531 వరకు, మస్క్యులస్ స్ట్రాస్‌బర్గ్‌లో మత సహాయకుడిగా పనిచేస్తూ, వేదాంత ఉపన్యాసాలకు హాజరయ్యాడు, గ్రీక్ మరియు హీబ్రూతో సహా మానవతా సాహిత్యాన్ని అభ్యసించాడు, మరియు బూసర్ యొక్క సంస్కరించబడిన ప్రొటెస్టంటిజంకు ఉత్సాహభరితమైన సమర్థకుడిగా మారాడు. 1531లో, మస్క్యులస్ ఆగ్స్‌బర్గ్‌కు బయలుదేరాడు, అక్కడ అతను తరువాతి పదిహేడు సంవత్సరాల పాటు నగరానికి ప్రధాన బోధకుడిగా, పవిత్ర గ్రంథ ఉపన్యాసకుడిగా, మరియు వేదాంత మార్గదర్శకుడిగా తనను తాను నిరూపించుకున్నాడు. అతను లూథరనిజం మరియు జ్వింగ్లియనిజం మధ్య నగరం యొక్క అధికారిక వేదాంతాన్ని నడిపించడానికి కట్టుబడి ఉన్నాడు. ఈ కాలంలో లూథర్ పట్ల మస్క్యులస్ వైఖరి మారినట్లు కనిపిస్తుంది. తన గురువు మరియు స్నేహితుడైన బూసర్‌కు రాసిన ఒక లేఖలో, అతను ఆగ్స్‌బర్గ్ ఒప్పుకోలును విమర్శించాడు మరియు బూసర్‌పై, స్ట్రాస్‌బర్గ్ చర్చిపై లూథర్ చేసిన దాడుల పట్ల తన చికాకును ఒప్పుకున్నాడు. ఇతర సందర్భాలలో, అతను జర్మన్ సంస్కర్త యొక్క దృఢమైన ధైర్యాన్ని ప్రశంసించినప్పటికీ, తన వేదాంత ప్రత్యర్థుల పట్ల లూథర్ యొక్క ఆగ్రహం, మొండితనం మరియు క్రైస్తవ దాతృత్వం లేకపోవడాన్ని విమర్శించాడు. 1536లో మెలాంక్టన్ మరియు లూథర్‌లను కలిసి విట్టెన్‌బర్గ్ కాంకర్డ్‌పై సంతకం చేసిన దక్షిణ జర్మన్ ప్రతినిధి బృందంలో మస్క్యులస్ ఒక భాగంగా ఉన్నాడు. అతను వోర్మ్స్ (1540) మరియు రెగెన్స్‌బర్గ్ (1541)లలో కాథలిక్ వేదాంతవేత్తలతో జరిగిన సమావేశాలలో మెలాంక్టన్‌తో కూడా సంభాషించాడు. ఈ ముఖాముఖి సమావేశాల కారణంగా, మస్క్యులస్ మెలాంక్టన్‌తో స్నేహపూర్వక సంబంధాలను ఏర్పరచుకున్నాడు, కానీ అతను లూథర్ యొక్క అహంకారం మరియు తీవ్రమైన కోపం పట్ల, ముఖ్యంగా తనతో విభేదించే వేదాంతవేత్తల పట్ల అది వ్యక్తమైనప్పుడు, అప్రమత్తంగానే ఉన్నాడు.

1548లో ఆగ్స్‌బర్గ్ న్యాయాధికారులు మధ్యంతర ఒప్పందంపై సంతకం చేసినప్పుడు, మస్క్యులస్ కొత్త నివాసాన్ని వెతుక్కోవలసి వచ్చింది. అతను మరియు అతని కుటుంబం చివరికి సంస్కరణవాద నగరమైన బెర్న్‌లో స్థిరపడ్డారు, అక్కడ మస్క్యులస్ మునిసిపల్ సెకండరీ పాఠశాలలో వేదాంతశాస్త్రం మరియు బైబిల్ అధ్యయనాలను బోధించారు మరియు అర డజను ముఖ్యమైన బైబిల్ వ్యాఖ్యానాలను రచించారు. తన వృత్తి జీవితంలోని ఈ చివరి దశలో, మస్క్యులస్ ప్రభువు విందు గురించిన బ్యూసెరియన్ సిద్ధాంతానికి కట్టుబడి ఉన్నారు: ఆ విందు ఒక సంస్కార విందు, దీనిలో విశ్వాసులు యేసు యొక్క నిజమైన మాంసం మరియు రక్తంతో ఆధ్యాత్మిక సహవాసాన్ని పొందుతారు. అదే సమయంలో, మస్క్యులస్ మితవాదాన్ని కోరారు మరియు క్రీస్తు అటువంటి వేదాంతపరమైన సూక్ష్మ విషయాలు విశ్వాసపాత్రులైన క్రైస్తవులను విభజించకూడదని నొక్కి చెప్పారు. హెన్రిచ్ బుల్లింగర్‌కు వ్రాస్తూ, మస్క్యులస్ సిద్ధాంత సామరస్యం పట్ల తన నిబద్ధతను ఈ స్మరణీయ ప్రకటనతో సంగ్రహించాడు: “దేవుడు తన పరిచారకులకు మితత్వం మరియు వినయం అనే స్ఫూర్తిని ప్రసాదించి, వారి సొంత పార్టీ ప్రయోజనాల కంటే చర్చి యొక్క మేలుకు సేవ చేసేలా వారిని శక్తిమంతులుగా చేయుగాక! ‘అతను గొప్ప లూథర్!’ ‘అతను గొప్ప జ్వింగ్లీ!’ అవును, కానీ క్రీస్తు చర్చి వారిద్దరి కంటే గొప్పది! దేవుడు, తన శాంతి స్ఫూర్తి ద్వారా, ఈ తగాదాకు ముగింపు పలకుగాక!” 30 విచారకరంగా, పదహారవ శతాబ్దంలో ఐక్యత కోసం చేసిన ప్రార్థన ఎన్నడూ నెరవేరలేదు.

లూథర్ మరియు జ్యూరిచ్ వేదాంతవేత్తలు

1520ల ప్రారంభంలో జ్యూరిచ్‌లో జరిగిన సంస్కరణ ఉద్యమం, లూథర్ యొక్క విట్టెన్‌బర్గ్ నుండి ప్రవహించిన ఒక ఉపనది కంటే ఎక్కువ. లూథర్ ప్రభావం నుండి పూర్తిగా వేరు కానప్పటికీ, జ్యూరిచ్ సంస్కరణ ఉద్యమం అనేది ఒక పట్టణ సంఘటన. ఇది సామూహిక గుర్తింపు, స్థానిక ఆందోళనలు, మరియు హల్డ్రిచ్ జ్వింగ్లీ యొక్క అద్భుతమైన బైబిల్ మరియు వేదాంత నాయకత్వానికి ఎక్కువ రుణపడి ఉంది. 31 దృఢమైన ఆల్పైన్ వంశంలో జన్మించిన జ్వింగ్లీ (1484–1521) తన ఇరవైల ప్రారంభంలో మతగురువుగా ప్రవేశించి, తరువాతి దశాబ్దం పాటు గ్లారస్ మరియు ఐన్‌సీడెల్న్‌లోని పారిష్‌లలో సేవ చేశారు. అదే సమయంలో వియన్నా మరియు బాసెల్ విశ్వవిద్యాలయాలలో విద్యా డిగ్రీలను కూడా పొందారు. 32 విశ్వవిద్యాలయంలోనే జ్వింగ్లీ మొదటిసారిగా మానవతావాద అధ్యయనాలను మరియు ఎరాస్మస్ రచనలను కనుగొన్నారు, ఇవి అతన్ని ప్రాచీన మరియు తొలి క్రైస్తవ రచయితలను చదవడానికి, గ్రీకు కొత్త నిబంధనలో మునిగిపోవడానికి, మరియు క్రీస్తు-కేంద్రీకృత భక్తిని అనుసరించడానికి ప్రేరేపించాయి. జ్వింగ్లీ యొక్క మానవతావాదం, తన స్వదేశమైన స్విట్జర్లాండ్‌పై ఉన్న ప్రగాఢమైన ప్రేమతో కలిసి, అతడిని స్విస్ కిరాయి సైనిక వ్యవస్థకు గట్టి విమర్శకుడిగా మార్చింది. అతడు "స్విస్ ప్రజల మధ్య క్రీస్తును విశ్వసించే ఒక స్విస్ వ్యక్తి."

శక్తివంతమైన బోధకుడిగా మరియు స్విస్ దేశభక్తుడిగా అతనికున్న ఖ్యాతి కారణంగా, 1519 జనవరిలో జ్వింగ్లీ జ్యూరిచ్‌లోని గ్రాస్‌మన్‌స్టర్ చర్చిలో ప్రతిష్టాత్మకమైన బోధకుడి పదవికి నియమించబడ్డాడు. ఆ తర్వాతి కొన్ని సంవత్సరాలు జ్వింగ్లీ ఆధ్యాత్మిక వికాసానికి—మరియు జ్యూరిచ్ మత సంస్కరణకు—కీలకమైనవి. ఎందుకంటే అతను బైబిల్ గ్రంథాన్ని వరుసగా బోధిస్తూ, లేఖనాల సందేశం మధ్యయుగ చర్చి యొక్క బోధనలకు, ఆచరణలకు ఏ విధంగా విరుద్ధంగా ఉందో ముఖ్యమైన మార్గాలలో కనుగొన్నాడు. 1520లో, జ్వింగ్లీ తన పోప్ పింఛనును వదులుకున్నాడు; రెండు సంవత్సరాల తర్వాత, లెంట్ కాలంలో మాంసం తినేవారిని సమర్థిస్తూ ఒక ఉపన్యాసం ఇచ్చాడు. 1523 జనవరిలో జరిగిన ఒక బహిరంగ చర్చలో, జ్వింగ్లీ తన 'అరవై ఏడు ప్రకరణలు' ప్రచురించాడు, అందులో అతను లేఖనాల సర్వోన్నత అధికారాన్ని సమర్థించాడు మరియు రక్షణ కేవలం క్రీస్తు ద్వారా మాత్రమే లభిస్తుందని వాదించాడు. తదనంతరం జరిగిన రెండు బహిరంగ వాదోపవాదాలలో, క్యాథలిక్ ప్రార్థన మరియు మతపరమైన చిత్రాలు పవిత్ర గ్రంథ బోధనలకు విరుద్ధమని జ్వింగ్లీ జ్యూరిచ్ న్యాయాధికారులను ఒప్పించాడు. తత్ఫలితంగా, 1525 ఈస్టర్ ఆదివారం నాడు, జ్యూరిచ్ రాజకీయ అధికారులు ప్రార్థనను విడిచిపెట్టి, ఇకపై జ్వింగ్లీ యొక్క సువార్త వేదాంతమే ఆ నగరం యొక్క విశ్వాసంగా ఉంటుందని ఆదేశించారు.

లూథర్ యొక్క సంస్కరణ ఆవిష్కరణల ద్వారా జ్వింగ్లీ యొక్క వేదాంతం ఎంతవరకు ప్రభావితమైందనే విషయంపై పండితులు చాలా కాలంగా చర్చించుకుంటున్నారు. లూథర్ మరియు ఎక్ మధ్య జరిగిన లీప్‌జిగ్ చర్చ (జూలై 1519) అనంతరం, జ్వింగ్లీ తన సంఘ సభ్యులకు లూథర్ పుస్తకాలను సిఫార్సు చేసినట్లు మరియు ఆ జర్మన్ సంస్కర్తను ఒక ధైర్యవంతుడైన "ఏలీయా"గా ప్రశంసించినట్లు తెలుస్తుంది. ఆ తర్వాత వచ్చిన అల్లకల్లోల సంవత్సరాలలో, జ్వింగ్లీ కొన్నిసార్లు లూథర్‌ను గోలియత్‌తో పోరాడుతున్న దావీదుతో లేదా రోమన్ పందిని చంపిన హెర్క్యులస్‌తో పోల్చేవాడు; అతను "సువార్త యొక్క తొలి యోధులలో ఒకడు." ఈ సానుకూల అంచనా ఉన్నప్పటికీ, జ్వింగ్లీ తనను తాను "లూథరన్"గా గుర్తించుకోవడానికి నిరాకరించాడు మరియు లూథర్‌పై ప్రత్యక్షంగా ఆధారపడటాన్ని ఖండించాడు: "నేను నా సిద్ధాంతాన్ని లూథర్ నుండి నేర్చుకోలేదు, కానీ దేవుని వాక్యం నుండే నేర్చుకున్నాను," అని అతను నొక్కి చెప్పాడు.

ఈ ప్రకటన స్థూలంగా సరైనదిగా కనిపిస్తుంది, ఎందుకంటే ఇద్దరు సంస్కర్తలు లేఖనాల సర్వోన్నత అధికారం, కేవలం విశ్వాసం ద్వారానే నీతిమంతులుగా తీర్చబడటం, మరియు రక్షణలో మధ్యవర్తిగా క్రీస్తు యొక్క ప్రత్యేక పాత్ర వంటి ఉమ్మడి సువార్త సంబంధిత నిబద్ధతలను పంచుకున్నప్పటికీ, కీలకమైన అంశాలలో జ్వింగ్లీ మరియు లూథర్ యొక్క వేదాంతాలు మరియు సంస్కరణ కార్యక్రమాలు వేర్వేరు మార్గాలను అనుసరించాయి. ఎరాస్మియన్ మానవతావాదం మరియు క్లాసిక్ ప్లాటోనిజం నుండి ప్రేరణ పొందిన జ్వింగ్లీ వేదాంతం, ఆత్మ మరియు శరీరం మధ్య, అంతర్గత మరియు బాహ్య భక్తి మధ్య, సృష్టికర్త మరియు ఆయన సృష్టి మధ్య స్పష్టమైన వ్యత్యాసాలను చూపింది. తత్ఫలితంగా, కాథలిక్ మతభక్తిపై జ్వింగ్లీ యొక్క విమర్శ లూథర్ కంటే పదునైనదిగా మరియు రాజీపడనిదిగా ఉంది, ఎందుకంటే లేఖనాలలో నిర్దేశించబడని అన్ని "విగ్రహారాధన" వేడుకలు మరియు భౌతిక "ఆధారాల" (శిలువలు మరియు మతపరమైన చిత్రాలు వంటివి) నుండి కాథలిక్ ఆరాధన మరియు చర్చిలను శుద్ధి చేయాలని ఆయన కోరాడు. సాంప్రదాయ చర్చి యొక్క గొప్ప వైఫల్యం కర్మల ద్వారా నీతిని పొందడమే అని లూథర్ విశ్వసించగా, జ్వింగ్లీ మధ్యయుగ కాథలిసిజం యొక్క కేంద్ర చెడును విగ్రహారాధనగా గుర్తించాడు.

ఇద్దరు సంస్కర్తల మధ్య ఉన్న మరో భేదం, క్రీస్తు యొక్క దైవిక మరియు మానవ స్వభావాల మధ్య లక్షణాల మార్పిడిని గురించిన వారి అవగాహనలో ఉంది—ప్రభువు విందులో క్రీస్తు ఉనికి గురించి వారి మధ్య జరిగిన వివాదాస్పద చర్చలో ఈ భేదం ప్రత్యేకంగా ముఖ్యమైనదిగా నిరూపించబడింది. లూథర్ క్రీస్తు వ్యక్తిత్వ ఐక్యతను నొక్కిచెప్పారు (అదే సమయంలో ఆయన స్వభావాల ప్రత్యేకతను కూడా ధృవీకరించారు), అందువల్ల క్రీస్తు దైవిక స్వభావం యొక్క లక్షణాలను (ఉదా. సర్వజ్ఞానం, సర్వవ్యాపకత్వం) ఆయన మానవ స్వభావానికి చట్టబద్ధంగా ఆపాదించవచ్చని విశ్వసించారు. ఈ ప్రాతిపదికన, క్రీస్తు మానవ స్వభావం సర్వవ్యాపి అని, అందువల్ల ప్రతిష్ఠించబడిన సంస్కార మూలకాలలో, వాటితో మరియు వాటి క్రింద అది నిజంగా ఉందని లూథర్ వాదించారు. దీనికి విరుద్ధంగా, జ్వింగ్లీ యొక్క క్రీస్తుశాస్త్రం ఒకే వ్యక్తి అయిన యేసు క్రీస్తు యొక్క రెండు విభిన్న స్వభావాలపై మరింత బలమైన ప్రాధాన్యతను ఇచ్చింది, మరియు క్రీస్తు దైవిక స్వభావం యొక్క లక్షణాలను ఆయన మానవ స్వభావానికి నేరుగా ఆపాదించవచ్చనే ఆలోచనను ఆయన తిరస్కరించారు.

సంస్కర్తల మధ్య ఉన్న మరో ముఖ్యమైన వ్యత్యాసం వారి ప్రత్యేకమైన సామాజిక స్థానాల నుండి ఉద్భవించింది. ఒక నగర సంస్కర్తగా, లూథర్ కంటే జ్వింగ్లీ సంస్కరణ యొక్క సామాజిక మరియు రాజకీయ పరిణామాల గురించి ఎక్కువగా ఆందోళన చెందాడు. ఒక క్రైస్తవ నగరాన్ని స్థాపించడానికి చర్చి మరియు నగర ప్రభుత్వం పరస్పరం ఆధారపడి, సన్నిహితంగా సహకరించుకోవాలని అతను విశ్వసించాడు. "క్రైస్తవ వ్యక్తి అంటే విశ్వాసపాత్రుడైన మరియు మంచి పౌరుడు తప్ప మరేమీ కాదు, మరియు క్రైస్తవ నగరం అంటే క్రైస్తవ చర్చి తప్ప మరేమీ కాదు" అని జ్వింగ్లీ ఒకసారి అభిప్రాయపడ్డాడు.

వారి సంస్కార వేదాంతంలో, లూథర్ మరియు జ్వింగ్లీలకు చాలా విషయాలు ఉమ్మడిగా ఉన్నాయి: వారిద్దరూ సంస్కారాల ఆచరణలో వాక్యానికి ఉన్న ప్రాధాన్యతను నొక్కి చెప్పారు; వారిద్దరూ శిశు బాప్తిస్మాన్ని ధృవీకరించారు; వారిద్దరూ కాథలిక్ దివ్యబలిపూజ యొక్క బలి స్వభావాన్ని తిరస్కరించారు మరియు ప్రభువు విందులో సామాన్య ప్రజలకు రొట్టెతో పాటు గిన్నెను కూడా ఇవ్వాలని పట్టుబట్టారు. చివరికి జ్వింగ్లీని లూథర్ నుండి—మరియు స్విస్ సంస్కరణవాదులను జర్మన్ లూథరన్‌ల నుండి—విడగొట్టింది, ప్రభువు విందులో క్రీస్తు యొక్క భౌతిక ఉనికిపై వారి మధ్య ఉన్న విభేదమే. 1524 వేసవి నాటికి, జ్వింగ్లీ సంస్కారంలో క్రీస్తు ఉనికి గురించి ఒక ప్రతీకాత్మక దృక్పథాన్ని స్వీకరించాడు, "ఇది నా శరీరం" (మత్తయి 26:26) అనే యేసు వాక్యంలోని "ఉంది" అనే పదం ఒక అలంకారిక ప్రయోగం లేదా వాక్చాతుర్యం అని, దానిని "సూచిస్తుంది" అని ఉత్తమంగా అర్థం చేసుకోవచ్చని నమ్మాడు. జ్వింగ్లీ దృష్టిలో, విశ్వాసులు సంస్కారంలో క్రీస్తు యొక్క వాస్తవ శరీరాన్ని భుజించరు—ఆరోహణ చెందిన క్రీస్తు శరీరం ఇప్పుడు పరలోకంలో తండ్రితో ఉందని అతను నమ్మాడు. రొట్టె మరియు ద్రాక్షారసం అనే భౌతిక అంశాలు కూడా వాటిని స్వీకరించేవారికి ఆధ్యాత్మిక ప్రయోజనాన్ని చేకూర్చవు. దానికి బదులుగా, ప్రభువు బలను ఒక జ్ఞాపకార్థ ఆరాధనగా అర్థం చేసుకోవాలి, దీనిలో క్రీస్తు మరణం ప్రకటించబడుతుంది మరియు విశ్వాసులు తమ విశ్వాసాన్ని బహిరంగంగా సాక్ష్యమిస్తారు.

1526 నుండి 1529 వరకు, జ్వింగ్లీ మరియు అతని మిత్రులు రాత్రి భోజనం యొక్క ఈ ప్రతీకాత్మక అవగాహనను సమర్థిస్తూ, లూథర్ మరియు విట్టెన్‌బర్గ్ లూథర్ యొక్క క్రీస్తు వాస్తవ ఉనికి సిద్ధాంతాన్ని ఖండిస్తూ నిరంతరంగా గ్రంథాలను ప్రచురించారు. వేదాంతవేత్తలు తీవ్రంగా స్పందిస్తూ, జ్వింగ్లీ అనుచరులు గర్వంతో, అవిశ్వాస హృదయాలను కలిగి ఉన్నారని, లేఖనాల స్పష్టమైన బోధనకు లొంగడానికి ఇష్టపడటం లేదని ఆరోపించారు. లూథర్ దృష్టిలో, జ్వింగ్లీ ఇప్పుడు "అతను పోప్ అనుచరుడిగా ఉన్నప్పటి కంటే ఏడు రెట్లు ఎక్కువ ప్రమాదకారి."

ఇరు పక్షాలు ఒకరిపై ఒకరు తీవ్రంగా విరుచుకుపడటంతో, జర్మన్ మాట్లాడే సువార్తికుల మధ్య ఐక్యతపై ఆశలు అడుగంటినట్లు కనిపించాయి. ఈ ప్రమాదకరమైన చీలికను పూడ్చే ప్రయత్నంలో, హెస్సేకు చెందిన లాండ్‌గ్రేవ్ ఫిలిప్ I, ఏకాభిప్రాయం సాధించడం కోసం, జ్వింగ్లీ, బ్యూసర్, మరియు ఓకోలాంపేడియస్‌లతో కూడిన స్విట్జర్లాండ్ మరియు దక్షిణ జర్మనీ ప్రతినిధి బృందంతో సమావేశం కావడానికి, అక్టోబర్ 1529లో లూథర్ మరియు మెలాంక్టన్‌లను తన మార్బర్గ్‌లోని కోటకు పిలిపించాడు. నాలుగు రోజుల పాటు జరిగిన ఈ చర్చలలో, చర్చి నాయకులు ప్రధాన వేదాంతపరమైన అంశాలపై చర్చించి, పదిహేను ముఖ్యమైన అంశాలలో పద్నాలుగింటిపై ఏకాభిప్రాయం సాధించారు. అయితే, ప్రభువు విందులో క్రీస్తు భౌతిక ఉనికికి సంబంధించిన పదిహేనవ అంశంపై మాత్రం, ఇరు పక్షాలు ఏకాభిప్రాయానికి రాలేకపోయాయి. జ్వింగ్లీకి మరియు దక్షిణ జర్మనీ వేదాంతులకు క్రైస్తవ సహవాస హస్తాన్ని అందించడానికి నిరాకరిస్తూ, లూథర్ దృఢంగా మరియు రాజీపడకుండా ఉండటంతో మార్బర్గ్ సమావేశం ముగిసింది. లూథర్ తిరస్కరించినందుకు ప్రతిస్పందనగా, జ్వింగ్లీ ఇలా బిగ్గరగా అరిచినట్లు చెబుతారు: "భూమి మీద విట్టెన్‌బర్గర్‌లతో తప్ప మరెవరితోనూ నేను ఏకం కావాలని కోరుకోను!" ఆ సంభాషణ జరిగిన కొన్ని నెలల తర్వాత, జ్వింగ్లీ కేవలం స్మారకవాద దృక్పథం నుండి వైదొలగి, క్రీస్తు శరీరాన్ని విశ్వాసంతో ధ్యానించినప్పుడు, అది ప్రభువు విందులో సంస్కారపూర్వకంగా ఉంటుందని ధృవీకరించినట్లు కనిపిస్తుంది. అయితే, ఈ మార్పు వచ్చినప్పటికీ, రెండవ కాపెల్ యుద్ధం (1531)లో జ్యూరిచ్ సంస్కర్త యుద్ధంలో మరణించినప్పుడు జ్వింగ్లీ లూథర్‌కు దూరంగానే ఉండిపోయాడు.

జర్మన్ లూథరన్‌లకు మరియు స్విస్ సంస్కరణవాదులకు మధ్య ఏర్పడిన చీలిక పూడ్చలేనిదిగా నిరూపించబడింది. గ్రాస్‌మన్‌స్టర్‌లో జ్వింగ్లీ తరువాత ప్రధాన బోధకుడిగా బాధ్యతలు స్వీకరించిన హెన్రిచ్ బుల్లింగర్ (1504–74), జ్వింగ్లీ మరియు జ్యూరిచ్ చర్చిపై లూథర్ చేసిన కఠినమైన దాడుల వల్ల తీవ్రంగా గాయపడ్డాడు. అదే సమయంలో, బుల్లింగర్ మరియు అతని సహచరులు బూసర్‌ను మరియు దక్షిణ జర్మన్‌లను పూర్తిగా విశ్వసించలేదు, అలాగే వారు 1536లో విట్టెన్‌బర్గ్ ఒప్పందంపై సంతకం చేయడానికి కూడా ఇష్టపడలేదు. తత్ఫలితంగా, జ్యూరిచ్ మరియు దాని స్విస్ మిత్రులు విస్తృత ప్రొటెస్టంట్ ప్రపంచం నుండి క్రమంగా ఏకాకి అయ్యారు. లూథర్ తన 'షార్ట్ కన్ఫెషన్ ఆఫ్ ది హోలీ సాక్రమెంట్' (1544) గ్రంథాన్ని ప్రచురించినప్పుడు ఈ విద్వేషపూరిత మత విశ్వాస వాతావరణం మరింత తీవ్రమైంది. ఈ గ్రంథంలో జ్వింగ్లీ, కార్ల్‌స్టాడ్, ఓకోలాంపేడియస్ మరియు కాస్పర్ ష్వెన్‌క్‌ఫెల్డ్‌లను మతవిరోధులుగా మరియు మతోన్మాదులుగా ఖండించారు. "లూథర్ మమ్మల్ని మతవిరోధులుగా ఖండించాడు, గౌరవనీయులైన క్రైస్తవ పురుషులైన మా విశ్వాసపాత్రులైన పూర్వీకుల విశ్వాసాన్ని, గౌరవాన్ని, మా చర్చిలను అవమానించాడు," అని బుల్లింగర్ వాపోయాడు.