అధ్యాయం 13

అధ్యాయం 13 బెర్హంపూర్ చర్చి పెద్దరికం; పార్లకిమిడికి చివరి ప్రయాణం; పూరీలో ప్రభువు పరిచర్య; శ్రీమతి హెలెన్ నాట్‌కు చివరి ఉత్తర ప్రత్యుత్తరాలు; చివరి రెండు కీర్తనలు; కుమారుని మరణం; ఆనంద నిలయంలోకి ప్రవేశం. "నేను పరుగును ముగించాను… నా కొరకు నీతి కిరీటం సిద్ధంగా ఉంది" 2 Timothy 4:7-8 ఒరిస్సా బాప్టిస్ట్ చర్చి, బెర్హంపూర్‌లో పెద్దరికం 1877లో, బాబు డేనియల్ మొహంతి, లాబన్ మొహంతి, పీటర్ మొహంతి, మరియు రూబెన్ మొహంతి వంటి కొంతమంది ప్రసిద్ధ ఉద్యోగులు మరియు విద్యావంతులైన క్రైస్తవులు ఉండేవారు. ఒరిస్సా క్రిస్టియన్ చర్చి బాధ్యతలు స్వీకరించడానికి పురుషోత్తం కటక్ నుండి దాదాపు 120 మైళ్ల దూరంలో ఉన్న ఈ పట్టణానికి పంపబడ్డారు. ఆ సమయంలో ఆయన వయస్సు 74 సంవత్సరాలు. పురుషోత్తం తన స్వహస్తరాతతో ఒరియా భాషలో ఇచ్చిన ప్రసంగాలు ఉన్న ఒక నోట్ బుక్ కనుగొనబడింది. దీనిలో ఈ క్రింది లేఖన భాగాలపై సంక్షిప్త ప్రసంగాలు వ్రాయబడ్డాయి- Matt 10:14; Eph 3:18; Heb 12:1; 1 Cor 6:19-20; Isa 35:3, 4; ప్రకటన 1: 17-18; Isa 55:6; 1 కొరింథీ 3: 9; John 18:30; 1 Cor 15:49. చివరిగా పేర్కొన్న ఉపన్యాసంలో పురుషోత్తం మూడీకి ఒక దృష్టాంతాన్ని ఉపయోగించారు. గంజాంకి చివరి సందర్శన పురుషోత్తముని మరో ప్రార్థన అభ్యర్థనకు ప్రభువు సమాధానమిచ్చాడు. అతని చిన్న కోడలు, గోపీనాథ్ చౌదరి భార్య రత్న అమ్మాళ్ చౌదరాణి, భగవాన్ బెహెరా భార్య రత్నమయి బెహరానీ, అతని కుమార్తె ముక్తా బెహెరా, దేవుని రాజ్యంలో ప్రవేశించాలని కోరుతూ ప్రార్థనలు చేస్తున్నారు. ఇప్పుడు వారు బహిరంగంగా చర్చిలో చేరాలని నిర్ణయించుకున్నారు. మే 1877లో, పాస్టర్ అప్పల నరసింహ చౌదరి ఆకులతంపర (పర్ణసాగరపురం అని కూడా పిలుస్తారు) నుండి బెర్హంపూర్ నుండి పురుషోత్తం చౌదరిని మరియు విజయనగరం నుండి పాస్టర్ అంతర్వేదిని ఆహ్వానిస్తూ వ్రాసారు. 1876వ సంవత్సరం జూన్ 28వ తేదీన, కెనడియన్ బాప్టిస్ట్ మిషన్ ద్వారా మిషనరీగా పంపబడిన రెవరెండ్ ఎఫ్. డబ్ల్యూ. ఆర్మ్‌స్ట్రాంగ్, తన భార్యతో కలిసి ఆహ్వానాన్ని అందుకుని, 1877వ సంవత్సరం జూన్ మొదటి వారంలో వంశధార నది ఒడ్డున ఉన్న రమణీయమైన పర్ణసాగరపురానికి చేరుకున్నారు. అదే నెల 10వ తేదీన, ఆశ్రమంలో నివసిస్తున్న ఆ ముగ్గురు స్త్రీలు ప్రజలందరూ చూస్తుండగా, బాప్తిస్మం స్వీకరించడానికి నది వద్దకు వచ్చారు.

వారి రక్షకుడైన ప్రభువైన యేసుక్రీస్తును గూర్చి. పురుషోత్తం, ఇతర క్రైస్తవులు మరియు హిందువుల సమక్షంలో, రెవరెండ్ అంతర్వేది వారికి బాప్తిస్మమిచ్చి, వారిని మిస్టర్ ఆర్మ్‌స్ట్రాంగ్ మరియు ఎనిమిది మంది సభ్యులు గల సంఘానికి అప్పగించారు. మిస్టర్ ఆర్మ్‌స్ట్రాంగ్ 1877 మిషన్ నివేదికలో ఇలా వ్రాశారు: "అమెరికన్ బాప్టిస్ట్ తెలుగు మిషన్‌లో వారి మార్గదర్శక మిషనరీ అయిన రెవరెండ్ ఎస్. ఎస్. డే గారికి సహాయం చేయడానికి నియమించబడిన మొదటి బోధకుడైన వృద్ధ పురుషోత్తం హాజరు కావడం వల్ల ఆ సమయం మరింత ఆసక్తికరంగా గడిచింది. ఆయన చాలా వృద్ధుడైనప్పటికీ, ఇప్పటికీ చురుకుగా ఉన్నారు మరియు క్రీస్తు సువార్త వ్యాప్తికి సంబంధించిన ప్రతి విషయంలోనూ ప్రగాఢమైన ఆసక్తిని కలిగి ఉన్నారు." ఈ విధంగా, పురుషోత్తం చివరిసారిగా పార్లకిమిడి క్షేత్రాన్ని సందర్శించి బెర్హంపూర్‌కు తిరిగి వెళ్లారు. రెవరెండ్ పైక్ గారి అభిప్రాయం: పాస్టర్ పురుషోత్తంకు సహాయకుడిగా ఉన్న రెవరెండ్ జె. జి. పైక్ గారు, పార్లకిమిడిలో పురుషోత్తం మెమోరియల్ చర్చి నిర్మాణ సమయంలో, 1905 మే 22వ తేదీన రెవరెండ్ ఐ. సి. ఆర్చిబాల్డ్ గారికి పురుషోత్తం చేసిన సేవల గురించి ఇలా వ్రాశారు: "1877 మరియు 1878 సంవత్సరాలలో, నేను ఈ పనిలో కొత్తగా ఉన్నప్పుడు, నాకు చాలా సహాయం చేసిన ఒక ఆనందకరమైన వృద్ధుడిగానే పురుషోత్తం నాకు గుర్తున్నారు. నేను మూడు సంవత్సరాలు కటక్‌లో ఉన్నాను, ఆ తర్వాత బెర్హంపూర్‌లో ఏర్పడిన ఖాళీని పూరించడానికి నన్ను పిలిపించారు, మరియు పురుషోత్తం నా కుడిచేతి వాడిగా పంపబడ్డారు. ఆయన మంచి సామర్థ్యం ఉన్నవారే అయినా, ఆయన యొక్క శ్రేష్ఠమైన క్రైస్తవ స్వభావమే నా ప్రశంసను, ప్రేమను గెలుచుకుంది. ఆయన ఎంత సౌమ్యంగా, దయగా ఉండేవారంటే అందరూ ఆయనను ఇష్టపడేవారు. 1879లో, నేను సోదరుడు హెర్బర్ట్‌తో కలిసి సంబల్పూర్ మిషన్‌ను ప్రారంభించడానికి వెళ్ళిపోయాను, ఆ సమయంలో మన సోదరుడు పురుషోత్తం నాకు చాలా తక్కువగా కనిపించారు. అయినప్పటికీ, ఆయన కొన్ని సంవత్సరాలుగా ఓర్పుతో బాధలను భరిస్తూ, తన బాధల ద్వారా దేవుణ్ణి మహిమపరుస్తూ నాకు తెలిసినవారే. తన యవ్వన కాలంలో తన సేవ ద్వారా బలహీనతను అధిగమించడానికి ప్రయత్నించినట్లే, ఆయన కూడా ఆ బలహీనతను అధిగమించారు. నేను ఎల్లప్పుడూ ఆయనను చాలా ఉన్నతమైన వ్యక్తిగా భావించాను మరియు ఆయన నిస్సందేహంగా తన ప్రభువు యొక్క "శభాష్!" అనే అభినందనను అందుకున్నారు. 1879లో, బెర్హంపూర్ విడిచిపెట్టిన తరువాత, ఆయన కటక్‌లోని ఒరియా మరియు ఆంధ్ర బాప్టిస్ట్ చర్చిలకు నాయకత్వం వహించి, తన సువార్త యాత్రలను దేశ విదేశాలకు కొనసాగించారు.

పూరీలో సువార్త కార్యం: 1881 అక్టోబర్ 7, 14 తేదీలలో పూరీ నుండి తన చిన్న కుమార్తె మార్తా బర్డర్‌కు పురుషోత్తం రాసిన లేఖ ద్వారా ఆయన గురించిన కొన్ని వాస్తవాలు తెలిశాయి. ఆయన పూరీలో ఒక నెలపాటు ఉన్నారు. ఆ సమయమంతా కుండపోత వర్షం కురుస్తూనే ఉంది. ఆయన బస చేసిన గుడిసె నీటితో తడిసి ముద్దయింది. వారు ప్రభువు కొరకు తమ పరిచర్యను ధైర్యంగా కొనసాగించారు. నగరాన్ని అతలాకుతలం చేస్తున్న భయంకరమైన తుఫానును చూసి, జాలర్లు ఆయనను ప్రపంచం అంతం గురించి అడిగేవారు. రోజురోజుకీ, పూరీలో స్థిరపడిన తెలుగు ప్రజలు కూడా ఆయన మాటలను సంతోషంగా వినేవారు. కుటుంబ ప్రార్థనను తప్పకుండా చేయాలని, తన కోసం ప్రార్థించమని ఆయన తన కుటుంబాన్ని కోరారు. ఆయన 14వ తేదీ నాటి లేఖలో ఇలా వ్రాశారు, "ఆయన (ప్రభువు) నాకు అనుగ్రహించిన దానితో సంతృప్తి చెందడం నేను నేర్చుకుంటున్నాను, అందువల్ల నాకు మనశ్శాంతి ఉంది. కాబట్టి, నా ఆత్మలో నాకు సాంత్వన మరియు భద్రత ఉన్నాయి. ప్రియమైన బిడ్డా, ఈ శరీరం ఇప్పుడు దుఃఖాన్ని అనుభవిస్తున్నప్పటికీ, ఆయన కృప ద్వారా నాకు ప్రభువు శాంతి ఉంటే, నా క్షేమమంతా దుఃఖంగా మారినా నాకు ఎలాంటి ఫిర్యాదు ఉండదు. దేవుని శాంతిని పొందినవారు, పరలోకపు తండ్రి ఇచ్చేది ఏదైనా, అదంతా మన శ్రేయస్సు కోసమే కానీ మనకు హాని కలిగించేది కాదని గ్రహిస్తారు. ఓ, పరిశుద్ధాత్మ ద్వారా దేవుడు నాకు, మీకు మరియు మీ కుటుంబమంతటికీ అటువంటి మహిమాన్వితమైన శాంతిని అనుగ్రహించుగాక! ఆ మహిమాన్విత ప్రభువు పాదాల చెంత సాగిలపడి ఆయనను విస్తృతంగా స్తుతిద్దాం." ఆయన ఇదే భావాలను "మనశ్శాంతి కంటే అమూల్యమైన సంపదలు ఏమున్నాయి!" అనే అమర గీతంలో వ్యక్తపరిచారు. ప్రసంగ ముఖ్యాంశాలు కటక్ చర్చిలో చేసిన ప్రసంగాల క్రింది జాబితా ఇక్కడ ఉంది: 16 నవంబర్ 1879- "భూలోకపు నలుమూలల నున్న సమస్త జనులారా, నావైపు తిరగండి, రక్షింపబడండి; నేనే దేవుడను, నాకంటే వేరెవరూ లేరు." Heb 45:22 12 జూన్ 1880- Heb 13:8 31 డిసెంబర్ 1880 ఆదివారం- Gen 47:48-49 26 అక్టోబర్ 1879- John 17:3 2 నవంబర్ 1879- Rom 8:34 9 జనవరి 1881- 1 Peter 4:8 31 డిసెంబర్ 1881- కీర్తనలు 103, బైబిల్‌లోని మరికొన్ని మంచి బోధనలతో సహా.

29 జనవరి 1881- Jer 17:5 6 ఫిబ్రవరి 1881- Rom 10:9 "ఇదిగో ఆ మనిషి!" (John 19:6) అనే ప్రసంగం, మరియు క్రీస్తు రెండవ రాకడపై ప్రసంగాలు కూడా అందుబాటులో ఉన్నాయి. ఈ క్రింది ప్రసంగాలు ఆయన స్వహస్త స్మృతితో వ్రాయబడినవి: 13 ఏప్రిల్ 1851- 1 Tim 1:15 25 ఫిబ్రవరి 1863 బుధవారం- Matt 22:4, చిట్టివలసలో ప్రసంగించారు. తన ప్రసంగాల సమయంలో, ఆయన క్రైస్తవ అనుభవంతో నిండిన మధురమైన స్వరంతో పాడేవారు. ఈ ప్రసంగాలను విని, 1880వ సంవత్సరం సెప్టెంబర్ 12వ తేదీ ఆదివారం నాడు, నరసమ్మ మరియు సీతయ్య; గురయ్య మరియు అతని భార్య పెరమ్మ, మరియు సైమన్ - ఈ ఆరుగురు వ్యక్తులు పురుషోత్తం చేత బాప్తిస్మం పొందారు. అదే సంవత్సరం నవంబర్ 7వ తేదీన, ఐదుగురు ఒరియా ప్రజలు బాప్తిస్మం పొందారు. 1880 నాటికి, పురుషోత్తం శరీర బలహీనతను అనుభవించడం ప్రారంభించారు. ఆయన కంటిచూపు మసకబారుతోంది. ఆ రోజుల్లో, ఆయన అక్షరాలను గుర్తించడానికి మరియు నెమ్మదిగా చదవడానికి భూతద్దం ఉపయోగించేవారు. ఆదివారం నాడు ప్రసంగించవలసి వచ్చినప్పుడు, ప్రజలు ఆయనను ఒక బండిలో మోసుకెళ్లేవారు. జేమ్స్ చిన్నయ్య అనే సహోదరుడు లేదా మరెవరైనా ఆయన చేయి పట్టుకుని ప్రసంగ పీఠం వద్ద నిలబెట్టేవారు. అక్కడ పురుషోత్తం సందేశాన్ని అందించేవారు. కటక్ బాప్టిస్ట్ చర్చి చాలా విశాలంగా ఉండేది. ఆ రోజుల్లో, సంఘంలో 2000 మంది సభ్యులు ఉండేవారు. మరియు పురుషోత్తం సున్నితమైన, శ్రావ్యమైన శైలితో మధురమైన స్వరంతో మాట్లాడేవారు. ఆయన కాలంలోని చాలా మంది పెద్దలు దీనికి సాక్ష్యం చెప్పారు. పురుషోత్తం చెప్పిన కీర్తనలను, పద్యాలను జేమ్స్ చిన్నయ్య రాసేవారు. రెవరెండ్ పులిపాక జగన్నాథం, శ్రీమతి హెలెన్ నాట్‌ను కలుసుకుని, ఆమె ద్వారా క్రీస్తును స్వీకరించారని విన్న పురుషోత్తం, 1880 మార్చి 4వ తేదీన జగన్నాథానికి ఒక లేఖ రాసి, శ్రీమతి నాట్ చిరునామాను అడిగారు. అది అందుకున్న పురుషోత్తం చౌదరి, తన 77వ ఏట, 1880 మార్చి 4వ తేదీన హెలెన్ నాట్‌కు ఒక లేఖ రాశారు. దానిలోని కొన్ని భాగాలను ఇక్కడ పొందుపరుస్తున్నాము:

కటక్ 1880, మార్చి 4వ తేదీ, గౌరవనీయ శ్రీమతి నాట్ గారూ, నా ప్రియమైన అమ్మా, మీరు ఇంకా జీవించి ఉన్నారని తెలిసి నేను ఆనందంతో దేవుణ్ణి స్తుతిస్తున్నాను. రెండు వారాల క్రితం, పాస్టర్ జగన్నాథం గారు విశాఖపట్నం నుండి నాకు ఒక లేఖ రాశారు. ఆయన, రెవరెండ్ హే గారు మిమ్మల్ని బెంగళూరులో చూశారని, మీరు నా గురించి అడిగి, నేను ఇంకా జీవించి ఉన్నానని నాకు తెలియజేయమని వారికి చెప్పారని ఆయన నాకు తెలిపారు. ఓ ప్రియమైన అమ్మా, మీరు ఇంకా జీవించి ఉన్నారా! చాలా కాలం క్రితం మీరు చనిపోయారని ఎవరో వార్తను వ్యాప్తి చేశారు. నేను చాలా దుఃఖించాను. మీరు రాసిన ఏ లేఖనూ నా కళ్ళతో చూడకపోయినా, నేను రాస్తున్న ఈ లేఖ మీ సన్నిధికి చేరుతోంది! మీరు ఈ లేఖను చూసినప్పుడు, క్రీస్తు వద్దకు తీసుకురావడానికి మీరు ప్రయాసపడిన మీ కుమారుడైన నేను కూడా జీవించి ఉన్నానని మీరు సంతోషించవచ్చు. ఓ, శ్రీకాకుళంలోని బాలగామేడలో నా కోసం మీరు సహించిన హింసలన్నీ, నా కొరకు మీరు చేసిన ప్రార్థనలు, విశ్వాసంలో నన్ను స్థిరపరచడానికి మీరు పడిన బాధలు, మీరు చేసిన ప్రయత్నాలు, మీరు చూపిన ఉపకారాలు అన్నీ ఇంకా నా కళ్ళ ముందే ఉన్నాయి. ఆ రోజుల్లో, నన్ను మేజర్ బ్రెట్ వద్దకు పంపేటప్పుడు మీరు నాకు ఉత్తరాలతో కూడిన ఒక గట్టి తోలు సంచిని ఇచ్చారు. అది ఇప్పటికీ నా దగ్గరే ఉంది. నేను దానిని భద్రంగా దాచుకున్నాను. దాన్ని చూసిన ప్రతిసారీ నాకు మీరే గుర్తొస్తారు. నేను దానిని నా పిల్లలకు చూపిస్తూ, మీ గురించి వారికి చెబుతాను. ఇప్పుడు మా నాన్నగారి దయవల్ల, నేను యధావిధిగా పనిచేస్తున్నాను. నాకు వయసు కూడా పైబడింది. అయినప్పటికీ, దేవుడు నాకు కొంత బలాన్ని ప్రసాదించాడు. కాబట్టి, నేను ఆయన పరిచర్యను కొనసాగిస్తున్నాను. దయగల అమ్మగారూ, మీరు బెంగళూరులో ఎలా ఉన్నారు? మీ కుమార్తె, ఆమె పిల్లలు ఎక్కడ ఉన్నారు? నేను ఈ విషయాలు వినాలని ఎంతగానో కోరుకుంటున్నాను, కాబట్టి దయచేసి ఈ విషయాలను నాకు ఉత్తరం రాసే ఏర్పాటు చేయండి. మీ ప్రార్థనలలో నన్ను జ్ఞాపకం చేసుకోమని మిమ్మల్ని కోరుతున్నాను. మీ ఆశీర్వాదాలతో కూడిన ఒక చిన్న ఉత్తరం కోసం నేను ఎదురుచూస్తూ ఉంటాను. మీ వినమ్ర సేవకుడు, పురుషోత్తం చౌదరి.

ఈ ఉత్తరానికి, అప్పుడు 90 ఏళ్ల వయసున్న, పురుషోత్తం గారి ఆధ్యాత్మిక తల్లి అయిన హెలెన్ నాట్ ఒక జవాబు పంపారు. ఆ ఉత్తరంలోని కొన్ని భాగాలు: 3, రోజ్ లేన్, ఏప్రిల్ 1880, రిచ్‌మండ్ టౌన్, బెంగళూరు. నా ప్రియ మిత్రుడు పురుషోత్తం గారూ, కటక్ నుండి మీరు పంపిన దయగల క్రైస్తవ ఉత్తరం నాకు సకాలంలో అందింది. నాకు చాలా సంతోషంగా అనిపించింది. ముఖ్యంగా, నేను ఏమాత్రం అర్హుడిని కాకపోయినా, నాపై మీ క్రైస్తవ ప్రేమను వ్యక్తపరిచినందుకు మీకు ధన్యవాదాలు. మీ ఉత్తరం నాకు కొంతవరకు అర్థమైంది, కానీ అనువాదకుడి కోసం నేను కొంత సమయం వేచి ఉండాల్సి వచ్చింది. ఈ సమయంలో, నేను పెద్ద ఉత్తరం రాయను, కానీ నా కుటుంబం గురించి మీకు కొన్ని విషయాలు చెబుతాను. కల్నల్ రిచర్డ్‌సన్ ఇక లేరు. ఆయన భార్య, నా కుమార్తె ఇంగ్లాండ్‌లో ఉన్నారు. నా కుమారులందరూ చనిపోయారు. నేను మిమ్మల్ని చూడాలనుకుంటున్నాను, కానీ కటక్ చాలా దూరంలో ఉంది. దేవుడు ఒక మంచి ఉద్దేశ్యం కోసం నా జీవితాన్ని పొడిగించాడు. వెనక్కి తిరిగి చూసుకున్నప్పుడు, ఇంతటి మధురమైన ప్రభువుతో నేను ఎలా ప్రవర్తించానో అని విచారంగా అనిపిస్తుంది, కానీ దీనికి సంబంధించి నాకు వేరే ఫిర్యాదు ఏమీ లేదు. నా ప్రియ క్రైస్తవ మిత్రమా, మన ప్రియ ప్రభువు చేతులను చేరుకోవడం తప్ప మనకు ఇంకేముంది. మన జీవితపు చివరి దశలో ఆయన మనల్ని విడిచిపెట్టడు. నా ఆత్మకు, నా రక్షకునికి మధ్య ఎలాంటి అంధకారం ఉండకూడదని, అంతా స్పష్టంగా ఉండాలని మీరు ప్రార్థిస్తారని నేను నమ్ముతున్నాను. శాంతికి నా ప్రేమను తెలియజేయండి. శ్రీకాకుళంలోని నా పాత స్నేహితుల గురించి ఏమైనా వార్తలు చెబుతారా? కల్పప్పి గారు ఎలా మరణించారు? మీతో సంబంధాలు తెగిపోయిన తర్వాత, నేను రెండుసార్లు ఇంగ్లాండ్‌కు వెళ్ళాను. నేను తొందరపడుతున్నందుకు నన్ను క్షమించండి, ఎందుకంటే నేను ఇప్పుడు రాయకపోతే, బహుశా నేను ఎప్పటికీ రాయలేకపోవచ్చు. నేను యేసుపై ఆధారపడి శాంతితో మరణించేలా ప్రార్థించండి. అపారమైన క్రైస్తవ ప్రేమతో. మీ స్నేహితురాలు, హెలెన్ నాట్1 పురుషోత్తంను క్రీస్తు వద్దకు నడిపించిన శ్రీమతి నాట్ వంటి అంకితభావం గల మహిళలు నేటి భారతదేశంలో అవసరం. ఆమె బంధువులను కనుగొనడానికి మేము చాలా ప్రయత్నాలు చేశాము. 1882లో, వృద్ధాప్యం కారణంగా పురుషోత్తం చాలా బలహీనపడ్డారు. ఆయన కంటిచూపు చాలా క్షీణించింది. కవులందరిలో కనిపించే పరిశుభ్రతను ఆయన ఎల్లప్పుడూ పాటించేవారు. తన మంచం సరిగ్గా ఉందో లేదో చేతులతో తడిమి చూసుకునేవారు.

1882 డిసెంబర్‌లో, ఒక అర్ధరాత్రి వేళ, మన వృద్ధ కవి చాలా బలహీనమైన స్వరంతో తన చిన్న కుమార్తె మార్తా బర్డర్‌ను పిలిచి, "అమ్మా, ఒక కాగితం, పెన్సిల్ తీసుకురా. నేను ఒక కీర్తన చెప్తాను," అన్నారు. దానికి ఆమె, "బప్పా, చెప్పండి. నేను రాస్తాను," అని బదులిచ్చింది. వెంటనే ఆ కుమార్తె, తన తండ్రి చెప్తుండగా, మధ్యమధ్యలో సుదీర్ఘ విరామాలు తీసుకుంటూ, విరిగిన కథన శైలిలో ఆ కీర్తనను రాసింది. తాను రాత్రి ఒంటి గంట కల్లా రాయడం పూర్తి చేశానని ఆమె ఇతరులతో చెప్పింది. ఇది మరేదో కాదు, అన్ని వయసుల క్రైస్తవులచే ఆమోదించబడిన ఆ సుందరమైన, జనాదరణ పొందిన కీర్తన. అనారోగ్యంతో ఉన్న ఆ తండ్రి, బలహీనమైన స్వరంతో, "నా శరీర అవయవాలారా, మీ పని పూర్తయింది, నన్ను విడిచి వెళ్ళే సమయం వచ్చింది," అని చెప్పి, తన కుమార్తెతో, "అమ్మా, ఆగు, నేను కాసేపు ఆలోచిస్తాను," అన్నారు. కొంతసేపటి తర్వాత ఆయన, "అమ్మా, రాయి, దిగ్భ్రాంతి చెందిన లేడిపిల్లలా..." అని చెప్పి, ఆ కీర్తనలోని ప్రధాన పంక్తిని పూర్తి చేశారు. దైవజనుని వృద్ధాప్య గీతం నా శరీర అవయవాలారా, మీ పని పూర్తయింది, నన్ను విడిచి వెళ్ళే సమయం వచ్చింది- దిగ్భ్రాంతి చెందిన లేడిపిల్లలా, అయ్యో, నేను బంధించబడ్డాను- ఇప్పుడే వెళ్ళిపోండి, నా రక్షకుడైన యేసు నన్ను రక్షించడానికి వచ్చాడు. 1. నా పంచేంద్రియాలారా, మీరు మీ శక్తిని కోల్పోయారు, నన్ను ఇక మోసగించకండి, నాతో ఇక పోరాడకండి, ఆలోచించండి- దేవుని కృప నుండి నన్ను దూరం చేయడం మీకు అంత తేలికైన పని కాదు. 2. ఓ వినికిడి అవయవమా, నీ శక్తి క్షీణిస్తూ వచ్చింది. నువ్వు ఎన్నో వార్తలు విన్నావు, ఇప్పుడు చెవిటివాడివి అయ్యావు. జీవశక్తిని కోల్పోయావు, వెళ్ళిపోండి, నేను క్రీస్తు నామాన్ని భక్తితో వింటాను, అదే నాకు ఓదార్పు. 3. కనుల జత, మీ కాంతి మసకబారింది, మీరు మునుపటిలా చూడలేరు. మహిమాన్విత ప్రభువు తన కృపా సింహాసనాన్ని నాకు చూపించడానికి నా కళ్ళను తెరుస్తున్నాడు, చూడండి, సమయం వచ్చింది. 4. రుచి అవయవమా, నీ బలహీనత కాలం వచ్చింది, అలసట లేకుండా మాటలను వెదజల్లావు. ఓ నాలుకా, నీ పదును మొద్దుబారింది, నీ పని అయిపోయింది. నేను నా సమయాన్ని యేసు కరుణ అనే అమృతాన్ని త్రాగుతూ గడుపుతాను. 5. నా శరీరం మొత్తాన్ని కప్పిన చర్మమా, నిన్ను తాకిన ప్రతిదాన్నీ నువ్వు గ్రహించావు. నీ ప్రకాశవంతమైన బిగుతైన వస్త్రం వదులైంది, సంచులు వేలాడుతున్నాయి. వెళ్ళిపో, నేను యేసు స్వరూపాన్ని ధరిస్తాను!

6. ఓ ఘ్రాణేంద్రమా, అసంఖ్యాకమైన సువాసనలతో, జీవశ్వాసతో నీవు ఆనందించావు. శ్రేష్ఠమైనది గడిచిపోయింది, సమస్త దుర్గంధములు నిన్ను పీడిస్తున్నాయి. నేను నా రక్షకుడైన క్రీస్తు వద్దకు వెళ్తున్నాను, ఆయన కోసం నా ప్రాణాన్ని అర్పించి సాంత్వన పొందుతాను. 7. నేను చాలా దూరం నడిచాను, మార్గం మరింత కఠినంగా మారుతోంది. నన్ను నిరోధించిన ఆటంకాలు తొలగిపోయాయి, మృత్యునది వద్ద నా పడవవాడు వేచి ఉన్నాడు. 8. నేను పూర్తి చేసిన మార్గం కంటే ముందున్న మార్గం మరింత భయంకరంగా ఉంది. మృత్యునది తన అలల చెవులు చిల్లులు పడే గర్జనతో ప్రవహిస్తోంది. కనురెప్పపాటులో నేను అవతలి ఒడ్డుకు చేరుకుంటాను. 9. ఈ లోకంలో ఏ ఆనందం ఉంది? అది వ్యర్థమైన నిరీక్షణ, ఏదీ శాశ్వతం కాదు. యేసు క్రీస్తు, తండ్రియైన దేవుడు, తేజోవంతమైన పరిశుద్ధాత్మ తమ కృపతో, తమ దాసుడైన పురుషోత్తమునికి శాశ్వత నివాసాన్ని కల్పిస్తారు. కీర్తనలకు సంబంధించిన ఉత్తర ప్రత్యుత్తరాలు: ఈ కీర్తన 1883వ సంవత్సరంలో హితవాది పత్రికలో ముద్రించబడింది. జేమ్స్ చిన్నయ్య అనే సహోదరుడు దీనిని నకలు చేసి ప్రచురణ కోసం పంపారు. పురుషోత్తం సిద్ధంగా ఉన్నప్పటికీ, దేవుడు ఆయన జీవిత ప్రయాణాన్ని పొడిగించాడు. అమెరికన్ బాప్టిస్ట్ మిషన్ వారు ఆంధ్ర క్రైస్తవ కీర్తనల పుస్తకాన్ని ముద్రిస్తున్న సమయంలో, పురుషోత్తం 1876 జూలై 6వ తేదీన నెల్లూరులోని రెవరెండ్ ఇ. బుల్లార్డ్‌కు ఒక లేఖ రాశారు. తాను రచించిన కీర్తనల గురించి ఆయన ఆ లేఖలో తెలియజేశారు. 1888లో, పురుషోత్తం రచించిన కీర్తనల గురించి సమాచారం కోరుతూ రెవరెండ్ డబ్ల్యూ. డబ్ల్యూ. స్టీవెన్స్ లేఖ రాశారు. దానికి సమాధానంగా, పురుషోత్తం స్వయంగా దాదాపు 80 కీర్తనల జాబితాను పంపి, వాటిలో ఏ ఒక్కదాన్నీ మార్చవద్దని అభ్యర్థించారు. ఆ సందర్భంగా, క్రిస్టియన్ లిటరేచర్ సొసైటీ (CLS) ప్రచురించిన పుస్తకానికి ముందుమాట రాస్తూ, మిస్టర్ స్టీవెన్సన్ ఇలా అన్నారు, "తెలుగు మాట్లాడే క్రైస్తవులలో శ్రీ పురుషోత్తం పేరు చిరకాలం నిలిచిపోతుంది." ఆ తర్వాత, కవి మరణానంతరం కొన్ని కీర్తనలు కొన్ని మార్పులతో ముద్రించబడటం చూసి కుటుంబ సభ్యులు విచారించారు. ఆయన వృద్ధాప్యంలో, పురుషోత్తం మనవడు ప్రభుత్వ కార్యాలయంలో ఒక పొరపాటు చేశాడు. శిక్ష అనుభవించినప్పటికీ తన తప్పును ఒప్పుకోవాలని పురుషోత్తం అతనికి ఉపదేశించాడు. ఆయన ఆతిథ్యం ఇవ్వడంలో ఎన్నడూ వెనుకాడలేదు. అప్పుడప్పుడు దైవ కార్యాల కోసం డబ్బు పంపేవారు.

1881 డిసెంబర్ 20వ తేదీ మంగళవారం నాడు, నరసాపూర్‌కు చెందిన మిస్టర్ బౌడెన్‌కు 15 రూపాయల మొత్తం పంపినట్లు అతని జాబితాలో నమోదై ఉంది. పురుషోత్తం వివిధ వ్యక్తులతో క్రమం తప్పకుండా ఉత్తర ప్రత్యుత్తరాలు జరిపేవారని తెలుస్తుంది. ఉదాహరణకు, రెవరెండ్ జె. డబ్ల్యూ. గోర్డాన్ 1872 ఏప్రిల్ 24న కూనూరు నుండి లేఖ రాశారు. అలాగే 1887 ఆగస్టు 18వ తేదీన మద్రాసు నుండి రాసిన ఒక లేఖ కూడా ఉంది. 1883 జూన్ 19వ తేదీన రెవరెండ్ ఎ. వి. తింపణి రాసిన లేఖ, 1888 డిసెంబర్ 24వ తేదీన రెవరెండ్ ఐ. సి. ఆర్చిబాల్డ్ రాసిన లేఖ, రెవరెండ్ పి. జగన్నాథం, కొంతమంది విదేశీ మిషనరీలు, రెవరెండ్ డి. అంతర్వేది మరియు ఇతరులు రాసిన లేఖలు ఈ విషయాన్ని ధృవీకరిస్తున్నాయి. కరపత్రాల పునర్ముద్రణ: 1884 జనవరి 15న జరిగిన కెనడియన్ బాప్టిస్ట్ మిషనరీ కాన్ఫరెన్స్, "ముక్తి మార్గ ప్రదర్శనం" (స్వర్గానికి మార్గం వెల్లడి), మరియు "కులచార పరీక్ష" (కుల సంప్రదాయానికి పరీక్ష) అనే కరపత్రాలను పునర్ముద్రించాలని నిర్ణయించింది. వారు రెవరెండ్ జె. ఆర్. హచిన్సన్ ద్వారా పురుషోత్తం గారి అనుమతి కోరగా, ఆయన దానిని కొద్దిగా సవరించి పునర్ముద్రణకు అనుమతించారు. 1988 సెప్టెంబర్ మొదటి వారంలో, పురుషోత్తం గారి పెద్ద అల్లుడు బాబు ఘోనోశ్యామ్ నాయక్ మరణించారు. అదే రాత్రి ఈ విషాద వార్తను పురుషోత్తం గారికి చెబితే, వృద్ధాప్యం కారణంగా ఆయన దుఃఖంతో కుంగిపోతారేమోనని భయపడి, వారు ఆ విషయాన్ని ఉదయాన్నే పురుషోత్తం గారికి చెప్పారు. ఆయన కటక్ సుతహత్ నుండి పెటినీ వీధికి వెళ్లి, శవం పక్కన కూర్చుని ఏడుస్తున్న తన కుమార్తెను చూసి, "ఓరి వెర్రి బిడ్డా, దేవుడు నీ భర్తను స్వర్గానికి తీసుకువెళ్ళాడని సంతోషించకుండా ఎందుకు ఏడుస్తున్నావు? లేదు, ఘనోశ్యామ్ బాబు భగవత్స్థానానికి చేరుకున్నారని సంతోషించు" అని అన్నారు. ఈ మాటను ఆమె మనవడు బాబు మహేంద్ర నాయక్ చెప్పారు. పురుషోత్తం రెండవ కుమారుడు, ప్రభుత్వ ఆసుపత్రి ఉద్యోగిగా పనిచేస్తున్న బాబు శామ్యూల్ చౌదరి, 1889 అక్టోబర్ 23న మరణించారు. ఆ సమయంలో పురుషోత్తం ఒక్క కన్నీటి చుక్క కూడా రాల్చలేదు. ఒంగోలుకు చెందిన శ్రీమతి దేస్సా ఆయనను ఓదార్చడానికి వెళ్ళినప్పుడు, ఆయన ఆమెకు ఈ ఉపమానాన్ని చెప్పారు. ఇద్దరు వ్యక్తులు సముద్రంలో స్నానం చేయడానికి వెళ్లారు. ఒకడు అలలకు ఎదురుగా నిటారుగా నిలబడ్డాడు. అతను వెనక్కి పడిపోయాడు. మరొకడు అలల కింద వంగగా, అలలు అతనిపై నుండి వెళ్ళిపోయాయి. కాబట్టి, సుఖదుఃఖాలనే పరిస్థితుల అలలకు తలవంచాలి. ఈ ఉపమానం విని ఆవిడ ఆశ్చర్యపోయారు.

ఆయన ఈ పరమ వృద్ధాప్యంలో ఉన్నప్పుడు, ఆయన కీర్తనలు మరియు కరపత్రాల ద్వారా ప్రయోజనం పొందిన ఆ క్రైస్తవ ప్రజలు పురుషోత్తంకు నగదు కానుక పంపారు. ఆయన తాను చూస్తున్న దైవ దర్శనాల గురించి తన పిల్లలకు క్రమం తప్పకుండా చెబుతూ ఉండేవారు. ఈ దర్శనాల ద్వారా ఆయనకు స్వర్గ రహస్యాలను తెలుసుకునే అలవాటు ఉండేది. ఈ సందర్భంలో ఒక దైవసంబంధమైన సంఘటన జరిగింది, అది మనకు ఈ చరిత్ర తెలియడానికి దోహదపడింది. సుమారు 1888లో, బెంగళూరులో లండన్ మిషన్ మిషనరీగా సేవ చేసిన రెవరెండ్ ఎడ్వర్డ్ పి. రైస్, బళ్లారి క్రైస్తవుల ద్వారా "ది లైట్ ఆఫ్ క్రిస్టియన్ రైటియస్‌నెస్"లోని పద్యాల విషయాలను విన్నారు. ఆయన ఆ కవి జీవిత చరిత్రను సంకలనం చేయాలని భావించి కటక్‌కు లేఖ రాశారు. ఆయన కుమార్తె మార్తా బర్డర్ పట్టుబట్టడంతో, పురుషోత్తం తనకు గుర్తుకు వచ్చినదంతా వివరించారు, దానిని జేమ్స్ చిన్నయ్య రాసుకున్నారు. దానిని రెవరెండ్ రైస్‌కు పంపారు. ఇది జరగకపోయి ఉంటే, అనేక వివరాలను ఖచ్చితమైన తేదీలతో నివేదించడం సాధ్యమయ్యేది కాదు. ఇది పురుషోత్తం చౌదరి చేసిన ఒక అమూల్యమైన కార్యం. రెవరెండ్ రైస్ ఒకప్పుడు ఈ రచయితకు దీని గురించి ఇలా వ్రాశారు: వృద్ధాప్యం, క్షీణిస్తున్న కంటిచూపు... ఇలాంటి పరిస్థితులలో దేవుని బిడ్డకు క్రీస్తుతో సంబంధం కలిగి ఉండటం ఎలా ఉంటుందో ఊహించడం కష్టం కాదు. ఆంగ్ల కవి లాంగ్‌ఫెలో వ్రాసిన "సాంగ్ ఆఫ్ లైఫ్" మరియు క్రింద ఇవ్వబడిన పురుషోత్తం గీతాన్ని చూస్తే, ఆలోచనా శక్తి, ఆత్మ మాధుర్యం మరియు భవిష్యత్తుపై ఆశ విషయంలో ఈ రెండింటి మధ్య ఉన్న సమాంతరతను పాఠకులు గమనించగలరు. "నా శరీర అవయవాలారా, మీ పని పూర్తయింది..." అన్నట్లుగానే, ఈ గీతం కూడా అలాంటి పరిస్థితులలోనే వ్రాయబడింది. అంటే, కవి ఆశువుగా చెబుతుండగా, అతని కుమార్తె దానిని వ్రాసింది. ఆత్మ ప్రయాణం యొక్క చివరి గీతం నేను నీ పాదముల సన్నిధికి బయలుదేరితిని, యేసు క్రీస్తు నాతో ఉండును గాక, నీ దీన సేవకుడనైన నన్ను నీ కృపతో నడిపించుము. ఇదిగో మృత్యువు సింహ గర్జనతో నా వైపు వచ్చుట చూచుచున్నాను, నా భయమును తొలగించుము. 1. నేను నా మార్గమున వెళ్ళుచుండగా, అనేక కష్టములు నన్ను ఎదుర్కొని, నా మార్గమునకు ఆటంకపరచుచున్నాయి. ఓ దయామయుడా, మృత్యుమనే ముల్లును విరగ్గొట్టడానికి నాతో ఉండు, ఆపదలను తొలగించు, నేను నీ సంరక్షణకు వచ్చాను, నాకు వేరొక ఆశ్రయం ఎవరు? 2. దేవా, నీ కుడిచేతితో దీనులను కాపాడు. నీ వాగ్దానాన్ని నెరవేర్చే సమయం ఆసన్నమైంది, నీ వాక్యమే నా జీవితానికి ఆధారం. నీవే నా దేవుడవు, తల్లివి, తండ్రివి, నా ఉపకారివి, నా సర్వస్వము. నేను నిన్ను నమ్మాను, నా ప్రయాణాన్ని ముగింపునకు నడిపించు.

3. నీ భక్తిలో ఆనందిస్తూ, నా హృదయం పులకించిపోతోంది, ఎన్నో సందేహాలు నన్ను చుట్టుముడుతున్నాయి, నన్ను నా మార్గంలో నడిపించడానికి త్వరపడు, ప్రకాశవంతమైన సూర్యుడు గాఢాంధకారాన్ని పారద్రోలినట్లు, నా ముందు నడువు. 4. సమయం ఆసన్నమైంది, భయంకరమైన మృత్యువు చీకటి మేఘంలా వస్తోంది, కాలదండాన్ని గలగలలాడిస్తోంది. నేను మృత్యువు సమక్షంలో నిలబడినప్పుడు, నా ఈ కలత చెందిన స్థితిలో, నీ కరుణా ఆలింగనాన్ని నాకు ప్రసాదించు. 5. నీ మహిమాన్విత స్వరూపాన్ని ధ్యానిస్తూ, స్వచ్ఛమైన హృదయానికి సాంత్వన, నా ప్రభువు ప్రేమ అనే అమృతాన్ని, ఈ దాసునికి ఎల్లప్పుడూ ప్రసాదించు. నా అలసటను తొలగించు, ఆది అంతం లేని నీ దృఢమైన పునాదుల నివాసానికి నన్ను తీసుకువెళ్ళు. 6. ప్రాపంచిక సుఖాల మాయ త్వరలోనే తొలగిపోతుంది, నీ అంతులేని ఆనందాన్ని నాకు ప్రసాదించు, నీ సేవకుడైన పురుషోత్తమా, నీవు ఉన్నచోటనే నన్ను ఉంచు. ఈ స్తోత్రం సెప్టెంబర్ 1884లో హితవాది పత్రికలో ప్రచురించబడింది. ఇది పురుషోత్తం చెప్పిన ఆత్మయాన గీతం. ఆ సమయం నుండి, పురుషోత్తం చౌదరి ఒక రోజు ఒక సంవత్సరం అయినట్లుగా నిత్య స్వర్గాన్ని చేరుకోవాలని ఆశతో ఎదురుచూశారు. పౌలు వలె, ఆయన ఇలా భావించారు: "నేను మంచి పోరాటము పోరాడితిని. పరుగును ముగించితిని. విశ్వాసమును కాపాడుకొనితిని. అంతట, నా కొరకు నీతి కిరీటము సిద్ధపరచబడియున్నది; నీతిమంతుడైన న్యాయాధిపతియగు ప్రభువు ఆ దినమున దానిని నాకు మాత్రమే కాక, ఆయన ప్రత్యక్షతను ప్రేమించిన వారందరికిని అనుగ్రహించును." (2 తిమోతి 4: 7-8) పాపములను కడిగివేయు పవిత్ర రక్తమును నేను పొందలేదా? ఈ జీవితము కొరకు నీ కృపను, కరుణను నా హృదయములో నేను అనుభూతి చెందలేదా? భక్తితో నీ పాదాల చెంత పడుటకు నేను బలము పొందలేదా? నా గురువైన యేసూ, నేను నిత్య ఆనంద రాశులను పొందలేదా? పురుషోత్తం చౌదరి ప్రశాంతమైన ఉదయకాలపు ఆనందంతో, పరమానందంతో వికసించిన హృదయంతో ప్రతి క్షణం కోసం ఎదురుచూస్తుండగా, చివరకు 1890 ఆగస్టు 23వ తేదీ అర్ధరాత్రి, 87 సంవత్సరాల వయస్సులో ఆయన తన భూలోక యాత్రను ముగించి, పవిత్ర మహిమతో ప్రకాశించే లోకంలో కళ్ళు తెరవడానికి ఇక్కడ తన కళ్ళు మూసుకున్నారు. విజయానందపు కేకలతో దేవదూతలు ఆ మిరుమిట్లు గొలిపే కాంతి నగరపు వీధుల్లో అతడిని నడిపిస్తున్నారు; మరియు పురుషోత్తం చౌదరి రచించిన కీర్తనను పాడుతున్నట్లు మనం చక్కగా ఊహించుకోవచ్చు:

స్వర్గపు పట్టణ వర్ణన: ఇదిగో, 'పరిశుద్ధుడు, పరిశుద్ధుడు, పరిశుద్ధుడు; నా ప్రియులారా, మీరందరూ రండి' అనే కేకలతో ప్రతిధ్వనించే పట్టణం. అక్కడ దేవుడు పరిపాలిస్తాడు; అది శాశ్వతమైనది, ప్రకాశవంతమైనది, దృఢమైనది మరియు అందమైనది. 1. సూర్యుడు, తామర పువ్వులను వికసింపజేసే చంద్రుడు, లేదా అనేక దీపాల అవసరం లేదు. క్రీస్తు అక్కడ శాశ్వతమైన తేజస్సుతో, ప్రశంసనీయుడిగా, మహిమాన్వితుడిగా మరియు కీర్తింపబడినవాడిగా నివసిస్తాడు. 2. అక్కడ కొరత, ఎలాంటి ఆపద, లేదా మోసం దాదాపుగా ఉండవు. దాని నివాసులకు జీవజలాన్ని సున్నితంగా అందించడంలో ఆ రాజు అధిపతిగా ఉంటాడు. 3. రాజు సింహాసనం నుండి ప్రవహించే ఆ శుభప్రదమైన నది సుఖాన్నిస్తుంది. దానికి ఇరువైపులా ఉన్న చెట్లు చూడటానికి మరియు రుచికి అద్భుతంగా ఉండే శుభప్రదమైన ఫలాలను అందిస్తాయి. 4. ఆ పట్టణంలో పుట్టుక, మరణం, ప్రాపంచిక సుఖాలు, దుఃఖాలు ఉండవు. ఎవరి కన్నీళ్లను నీతిగా మార్చడానికి ఆయన శ్రమపడ్డాడో, వారి కన్నీళ్లను తుడిచివేస్తూ మన దేవుడు అక్కడ నివసిస్తాడు. 5. ఆ పట్టణంలో అమూల్యమైన, కదలని గొప్ప జీవ కిరీటం ప్రసాదించబడుతుంది. దేవుడు తన యజమాని వివాహ విందుకు ఆహ్వానించిన తన బిడ్డల కోరికలను తీరుస్తాడు. మరియు నీకు అప్పగించిన కార్యాలను నీవు నెరవేర్చావు, యుద్ధంలో శత్రువును నీవు జయించావు. రా, సాటిలేని ధన్యమైన స్థితిని, దివ్య నగరంలో అపరిమితమైన విశిష్టతను, పారవశ్యాన్ని పొందు. దివ్య సైన్యాలు పురుషోత్తంను స్వర్గాధిపతి అయిన యేసుక్రీస్తు సన్నిధికి తీసుకువచ్చినప్పుడు, ప్రభువు, "విశ్వాసపాత్రుడైన సేవకుడా, నీవు చక్కగా చేశావు!" అని పలికి, అతనిని తన శాశ్వత విశ్రాంతిలోకి ప్రవేశింపజేస్తాడు. ఈ విధంగా, పురుషోత్తం చౌదరి 87 సంవత్సరాల వయస్సులో స్వర్గస్థులయ్యారు. సుమారు 2000 మంది హాజరైన కటక్‌లోని స్మశానవాటికలో ఆయన భౌతిక కాయానికి అంత్యక్రియలు జరిపించారు. రెవరెండ్ సామ్ సాహు బాబు ఒరియా భాషలో ఖనన కార్యక్రమాన్ని నిర్వహించారు.

మిషనరీల సాక్ష్యం: ఆ సందర్భంలో, కటక్ మిషనరీలైన రెవ. విలియం మిల్లర్ మరియు రెవ. టి. బెయిలీ, 1890 ఒరిస్సా బాప్టిస్ట్ మిషన్ నివేదికలో ఈ క్రింది విధంగా వ్రాశారు: "రెవ. విలియం ఇలా వ్రాశారు: సోదరుడు పురుషోత్తం గారి చివరి రోజుల్లో మరియు చివరి అనారోగ్యంలో, నేను ఆయనతో చాలా క్రైస్తవ సహవాసం కలిగి ఉన్నాను; ఆయన అంతం అత్యంత ప్రశాంతంగా గడిచింది. ఆయన చనిపోతున్నారని భావించినప్పుడు నన్ను మూడుసార్లు పిలిచారు. కానీ ఆయన కాసేపు బ్రతికారు. నేను చివరిసారి వెళ్ళినప్పుడు, ఆయన ప్రార్థనాపూర్వకంగా ఇలా అన్నారు, 'కొన్నిసార్లు ప్రభువు నన్ను మర్చిపోయారేమో అనిపిస్తుంది.'; ఆయన రాకకు చాలా ఆలస్యమైనట్లు అనిపిస్తుంది." ఆయన మరణం ఒక సజ్జనుని మరణం వంటిది, మరియు ఆయనను ఎరిగిన వారందరికీ ఆయన జ్ఞాపకం పరిమళభరితంగా, అమూల్యంగా ఉంటుంది. " రెవ. టి. బెయిలీ ఇలా వ్రాశారు, "పురుషోత్తం చౌదరి మరణంతో, దేశీయ క్రైస్తవ సమాజంలోని ఒక ప్రముఖ సభ్యుడు కన్నుమూశారు… కటక్‌లో ఒక చిన్న తెలుగు సంఘం ఉంది, మా సోదరుడు ఆరోగ్యం సహకరించినంత కాలం వారికి గొప్ప ఆదరణతో సేవ చేశారు, కానీ ఆయన మాకు ప్రధానంగా ఒరియాలో చేసిన సేవలకు సుపరిచితుడు, మరియు ఈ భాషలో కూడా ఆయన ఒప్పించగల ప్రసంగికుడు, అయినప్పటికీ ఆయన ప్రార్థనలలోని మాధుర్యం మరియు కరుణ గురించి ఆయన మాటలు వినడానికి అలవాటుపడిన వారు మరింత ప్రత్యేకంగా గుర్తుచేసుకుంటారు…" మా సోదరుడు తెల్లని ఛాయతో, చక్కని రూపం మరియు ఆకృతితో, శాంత స్వభావముతో మరియు చాలా మర్యాదపూర్వకమైన ప్రవర్తనతో ఉండేవారు, స్వభావరీత్యా నిజమైన సజ్జనులలో ఒకరు." 1. శ్రీమతి హెలెన్ నాట్ 1892 ఆగస్టు 13న బెంగళూరులో 102 సంవత్సరాల వయస్సులో మరణించారు. 2. ఒరియాలో 'బప్పా' అంటే నాన్న అని అర్థం.