జీవితం

దేవుని శాశ్వత రాజ్యం

అప్పుడు యూదు ప్రజలు తమ దేవుడే సమస్త యుద్ధాలకు నిజమైన అధిపతి అని గ్రహించారు.

ఐదవ రాజు - యెహోరాము: ఈ సంఘటన తరువాత, యెహోషాపాతు పెద్ద కుమారుడు మరియు అహాబు అల్లుడు అయిన యెహోరాము యూదాకు ఐదవ రాజు అయ్యాడు. అప్పుడు అతను తన రాజ్యాభివృద్ధి కొరకు వెంటనే కొన్ని చర్యలు తీసుకున్నాడు, కానీ అతని భార్య అన్యమతస్థురాలు. ఆమె అతనిని ప్రభావితం చేసి, అతని భార్య అతల్యాకు ఇష్టమైన బయలు వంటి అన్యదేవతల వైపు అతనిని మార్చింది. అతను యూదాలో అనేక ఉన్నత స్థలాలను నిర్మించాడు. అయినప్పటికీ, దావీదుతో చేసిన తన నిబంధన కారణంగా దేవుడు అతనిని శిక్షించలేదు.

యెహోరాము స్వభావంలో వచ్చిన ఈ ఆకస్మిక మార్పు, ఉత్తర రాజ్య ప్రవక్తయైన ఏలీయాను ఒక ప్రవచన సందేశాన్ని వ్రాతపూర్వకంగా పంపేలా చేసింది. అతని విగ్రహారాధన మరియు హత్యల కారణంగా దావీదు ప్రభువైన దేవుడు యెహోరాముపై తీర్పును ప్రేరేపించాడు. దాని ఫలితంగా, తప్పిపోయిన కుమారుడు తప్ప యెహోరాము భార్యలు మరియు కుమారులు చంపబడ్డారు. యెహోరాము నయంకాని ప్రేగు వ్యాధితో బాధపడవలసి వచ్చింది, అది చివరికి అతని ప్రాణాలను తీసింది. ఏలీయా ప్రవచనం నెరవేరింది మరియు అతని మరణానంతరం, అతనికి రాజ సమాధులలో ప్రభుత్వ లాంఛనాలతో అంత్యక్రియలు జరిపి గౌరవించలేదు.

ఆరవ రాజు – అహజ్యా: ఇతను యెహోరాము మరియు అతల్యాల చిన్న కుమారుడు. ప్రవచనం ప్రకారం, అతని ఇతర సోదరులు అప్పటికే విదేశీ దండయాత్రదారుల చేతిలో చంపబడ్డారు. యూదా రాజులకు అది ఆనవాయితీ కాబట్టి అహజ్యా దేవాలయ ఖజానాకు కానుకలు ఇచ్చాడు, కానీ అతను కేవలం రాజకీయ ప్రయోజనం కోసమే అలా చేశాడు. ఎప్పటిలాగే, అతని తల్లి అతనికి ఆ విధంగా శిక్షణ ఇవ్వడం వల్ల, అతను కూడా యూదా జీవించే దేవునిపై అవిశ్వాసి అయ్యాడు. కాబట్టి, అతను తన తల్లిని అనుసరించి, దేవుని దృష్టిలో చెడు చేశాడు. అహజ్యా చంపబడటానికి ముందు కేవలం ఒక సంవత్సరం మాత్రమే పరిపాలించాడు. సిరియాతో జరిగిన యుద్ధంలో తన పతనానికి కారణమైన ఒక విషాదకరమైన కూటమిని అతను తన మామ అయిన ఇశ్రాయేలు రాజు యోరాముతో ఏర్పరచుకున్నాడు.

యుద్ధం తర్వాత గాయాల నుండి కోలుకుంటున్న తన మామ యోరామును అహజ్యా చూడటానికి వెళ్ళాడు. సైన్యాధిపతి అయిన యెహూ ఈ అవకాశాన్ని అందిపుచ్చుకున్నాడు. అతడు రహస్యంగా ఇశ్రాయేలు రాజుగా అభిషేకించబడ్డాడు. యుద్ధంలో ఆయన సమర్థవంతమైన మార్గదర్శకత్వానికి కృతజ్ఞతలు చెప్పడానికి యోరాము, అహజ్యా తమ రాజరథంపై యెహూ వద్దకు వెళ్లారు. కానీ యెహూ బాణంతో యోరామును చంపాడు, అతని అనుచరులు అహజ్యాను వెంబడించి ప్రాణాంతకంగా గాయపరిచారు. చివరకు అహజ్యా కూడా మెగీదో కోటలో మరణించాడు, అతడిని యెరూషలేములో ఖననం చేశారు. అహాబు కుటుంబ సభ్యులందరినీ నిర్మూలించాలనే బలమైన దురాశ యెహూలో ఉండేది. కానీ అతడు వారిలో నలభై ఇద్దరిని మాత్రమే హత్య చేయగలిగాడు, చంపబడిన వారిలో అహజ్యా బంధువులు కూడా కొందరు ఉన్నారు.

ఏడవ రాజు – అతల్యా : ఆమె తల్లి అహజ్యా మరణానంతరం, అతల్యా యూదాకు ఏడవ పాలకురాలిగా రాణి అయ్యింది. ఆమె ఇశ్రాయేలు రాజులలో అత్యంత దుర్మార్గుడైన అహాబుకు జన్మించిందని మనం ఇప్పటికే చదివాము. ఆమె సింహాసనాన్ని అధిష్టించిన వెంటనే...

ఆమె తన కుమారుడు ఎలా చంపబడ్డాడో గుర్తు చేసుకుంది. ఆమె ప్రతీకారం తీర్చుకుని దావీదు వంశంలోని రాకుమారులందరినీ చంపేసింది. అయితే, ఆమె మనవడు ‘యోవాషు’ ఆమె వధ నుండి తప్పించుకున్నాడు మరియు దావీదు వంశంలో అతనొక్కడే మిగిలాడు. యోవాషు తండ్రి సోదరి అయిన అతని మేనత్త, ప్రధాన యాజకుడైన యెహోయాదా సహకారంతో, అతన్ని ఒక సంవత్సరం పాటు దేవాలయంలో రహస్యంగా ఉంచి రక్షించింది.

ఆరు సంవత్సరాల తరువాత అతల్యాను పడగొట్టి, దావీదు వంశపు రాజును తిరిగి ప్రతిష్ఠించాలని ప్రధాన యాజకుడు ప్రణాళిక వేశాడు. లేవీయులను, గోత్ర నాయకులను దేవాలయానికి సమకూర్చడానికి అతను యూదాకు చెందిన ఐదుగురు సమర్థులైన సైనిక సేనాధిపతులను ధైర్యంగా ఏర్పాటు చేశాడు. అప్పుడు యాజకులు, చిన్న రాజకుమారునికి అంగరక్షకులుగా ఉండేందుకు లేవీయులకు మరియు కొంతమంది సైనికులకు ఆయుధాలు ఇచ్చారు. అన్ని లాంఛనాలతో, కంచు బలిపీఠం పక్కన ఉన్న రాజు వేదికపై రాజు పట్టాభిషేక కార్యక్రమం జరిగింది. ప్రధాన యాజకుడైన యెహోయాదా, ఏడేళ్ల రాజైన యోవాషు తలపై కిరీటాన్ని ఉంచి, దేవుని ధర్మశాస్త్రానికి సాక్ష్యంగా “మహా పరిశుద్ధ స్థలం” నుండి ద్వితీయోపదేశకాండ గ్రంథాన్ని అతనికి ఇచ్చాడు.

ప్రధాన యాజకుని కుమారులు యోవాషుకు అభిషేకం చేస్తుండగా, దేవాలయపు బూరలు మోగాయి మరియు ఇతరులు “దేవుడు రాజును రక్షించుగాక” అని కేకలు వేశారు. అతల్యా యాదృచ్ఛికంగా అదంతా విని, వెంటనే తన మద్దతుదారులతో వారిపై దాడి చేసింది, కానీ అది వ్యర్థమైంది. ఆమె పట్టుబడి, దేవాలయం బయటకు తీసుకురాబడి చంపబడింది. అప్పుడు ప్రజలు, అతల్యా తన తండ్రి అహాబు గౌరవార్థం నిర్మించిన బయలు దేవాలయాన్ని నాశనం చేశారు. వారు బయలు యాజకుడైన మత్తానును కూడా చంపారు. దేవుని దృష్టిలో అంతా సరిగ్గానే జరిగింది మరియు దావీదు వంశ పరిపాలనను తిరిగి స్థాపించే ఈ గొప్ప కార్యానికి సర్వశక్తిమంతుడైన దేవుడు సంతోషించి ఉంటాడు. వాస్తవానికి అతల్యా అన్యజనులతో తన కుటుంబ పరిపాలనను స్థాపించాలని పథకం వేసింది. ఆమె ప్రభువును ద్వేషించింది. దావీదు వంశ పరిపాలనను అంతం చేసి, పరిశుద్ధ దేవాలయాన్ని మూసివేయాలనేది ఆమె వక్రబుద్ధి గల పథకం, మరియు అదే ఆమె పతనానికి కారణమైంది. ఆమె కుయుక్తి స్వభావానికి దేవుడు ఒక గొప్ప బహుమతిని ఇచ్చాడు - అదే మరణం మరియు బయలు దేవాలయం యొక్క సంపూర్ణ నాశనం.

ఎనిమిదవ రాజు - యోవాషు: ఇతను అహజ్యా కుమారుడు మరియు యూదాకు ఎనిమిదవ రాజు. ఇతనిని యెహోయాషు అని కూడా పిలిచేవారు. ఇతను ప్రధాన యాజకుడైన యెహోయాదా ప్రభావంతో 40 సంవత్సరాలు పరిపాలించాడు. యోవాషు దేవునితో నడిచి, యూదాలో కొన్ని సంస్కరణలు చేశాడు. అతని కాలంలో దేవాలయం శిథిలావస్థలో ఉండి, దానికి తక్షణ మరమ్మతులు అవసరమయ్యాయి. అతల్యా మరియు ఆమె కుమారులు దానిని అపవిత్రపరిచారు. వారు దేవుని మందిరాన్ని పగలగొట్టి, దానిలోని ప్రతిష్ఠిత వస్తువులను తీసివేసి, వాటిని బయలు దేవాలయంలో ఉంచారు. ఆ దురదృష్టకరమైన పరిస్థితికి యోవాషు చాలా విచారపడి, మోషే ధర్మశాస్త్రం ప్రకారం దేవాలయ వార్షిక పన్నుగా అర షెకెలు వసూలు చేయడానికి దేశమంతటా లేవీయులను పంపమని యెహోయాదాను ఆజ్ఞాపించాడు.

లేవీయులు తమ కానుకలను సమయానికి తీసుకురాలేకపోయారు. కాబట్టి, యోవాషు కొన్ని స్వేచ్ఛా కానుకల కోసం దేవాలయంలో ఒక పెట్టెను ఉంచమని ఆజ్ఞాపించాడు.

నిత్య దేవుని రాజ్యం, దేవుని ఉద్దేశ్యం, వారు పొందిన మొత్తం దేవాలయ మరమ్మతులకు మాత్రమే కాకుండా, దేవాలయం కోసం కొన్ని బంగారు మరియు వెండి పాత్రలను కొనుగోలు చేయడానికి కూడా సరిపోవడమే కాకుండా అధికంగా ఉంది. వాస్తవానికి, దావీదు వంశపాలనను పునఃస్థాపించడంలో మరియు పవిత్ర దేవాలయాన్ని పునరుద్ధరించడంలో యెహోయాదా ఒక ముఖ్యమైన పాత్ర పోషించాడు. అతను నిజానికి యోవాషుకు మామ. అతను 130 సంవత్సరాలు జీవించాడు. అతను మరణించినప్పుడు, అతనికి రాజ సమాధులలో ఖననం చేసే అత్యున్నత గౌరవం లభించింది.

ప్రధాన యాజకుడు బ్రతికినంత కాలం యోవాషు నీతిమంతునిగా ఉండి దేవుణ్ణి అనుసరించాడు. అతని మరణం తరువాత, యోవాషు తన అన్యమత భార్యల ప్రభావానికి లోనయ్యాడు. వారు తమ పూర్వీకులైన యెహోవా మందిరాన్ని విడిచిపెట్టి, అశేర వృక్షాలను, విగ్రహాలను సేవించడం ప్రారంభించారు. యెహోయాదా కుమారుడైన జెకర్యా తన తండ్రి తరువాత యాజకుడయ్యాడు. అతడు కూడా ఒక మంచి ప్రవక్త. సత్యం చెప్పినందుకు యోవాషు విశ్వాసభ్రష్టుడయ్యాడని అతడు ప్రవచించాడు. యోవాషు నిర్దాక్షిణ్యంగా జెకర్యాను, తన మరియు తన మామ యాజకుడైన యెహోయాదా యొక్క ఇతర కుమారులను చంపాడు. జెకర్యా మరణం దేవాలయ ప్రాంగణంలో రాళ్లతో కొట్టబడి జరిగింది. ఈ ఘోరమైన హత్య గురించి యేసుక్రీస్తు కూడా వ్యాఖ్యానిస్తూ, “అబేలు రక్తము మొదలుకొని బలిపీఠమునకును దేవాలయమునకును మధ్య నశించిన జెకర్యా రక్తము వరకు, ఈ తరము వారి నుండి శిక్ష విధించబడునని నేను మీతో నిశ్చయముగా చెప్పుచున్నాను” అని అన్నారు.

"మనం ఏది విత్తుతామో అదే కోస్తాము" అనే సామెత ప్రకారం, సిరియన్ల వంటి విదేశీ దురాక్రమణదారుల నుండి యోవాషుపై వెంటనే తీర్పు వచ్చింది. సిరియా సైనికుల యొక్క ఒక చిన్న దళం యెరూషలేముపై దాడి చేసి, అనేకమంది యూదా వారిని మరియు వారి నాయకులను చంపింది. యోవాషు పరిస్థితిని అర్థం చేసుకుని, తన నిస్సహాయ స్థితిలో దేవాలయంలోని సంపదలో అధిక భాగాన్ని సిరియా రాజుకు పంపాడు. ఆ తర్వాత అతను తీవ్రంగా అనారోగ్యానికి గురయ్యాడు. అతను కోలుకుంటున్న సమయంలో, అతని సొంత సేవకులే రాజభవనంలోని అతని మంచం మీదే అతన్ని చంపారు. అప్పటికి అతని వయస్సు కేవలం 47 సంవత్సరాలు. కానీ అతన్ని రాజ సమాధులలో పాతిపెట్టలేదు. ఆ సంఘటనలు మరియు విపత్తులన్నీ, ప్రవక్త మరియు యాజకుడైన జెకర్యాను యోవాషు హత్య చేసినందుకు దైవ శిక్ష ఫలితంగా సంభవించాయి.

తొమ్మిదవ రాజు - అమాజ్యా యూదాకు తొమ్మిదవ రాజు. అతను 25 సంవత్సరాల వయస్సులో సింహాసనాన్ని అధిష్టించాడు. రాజు అయిన వెంటనే అతను తీసుకున్న మొదటి చర్య, తన తండ్రి యోవాషు మరణానికి కారణమైన ప్రజలందరినీ చంపడం. అతను మునుపటి రాజుల వలె మొదట్లో నీతివంతమైన జీవన విధానాన్ని అనుసరించాడు, కానీ పూర్తి మనసుతో కాదు. అతను సైనిక బలాన్ని 3,00,000 మంది సైనికులకు పెంచాడు. దానికి తోడు, ఎదోమీయులతో యుద్ధాలలో తనకు మద్దతుగా నిలవడానికి అదనంగా 1,00,000 మంది ఇశ్రాయేలీయుల కిరాయి సైనికులను నియమించుకున్నాడు. అమాజ్యా తన సైన్యాన్ని ప్రదర్శించడానికి సిద్ధమవుతున్నప్పుడు, దేవుని ప్రవక్త ఒకరు అతని వద్దకు వచ్చారు. విగ్రహారాధకులైన ఇశ్రాయేలీయులను యుద్ధంలో ఉపయోగిస్తే రాజు ఓడిపోతాడని ఆ ప్రవక్త హెచ్చరించాడు. అతను ప్రవక్త మాటలను గౌరవించి ఇశ్రాయేలీయులను ఆపాడు, కానీ ఒప్పందపు వెలగా వెండిని ఉంచుకోవడానికి వారిని అనుమతించాడు.

దేవుని శాశ్వత రాజ్యం

అమజ్యా ఎదోమీయుల మీద అద్భుతమైన విజయం సాధించాడు. కానీ సణుగుతున్న ఇశ్రాయేలీయులు తమ స్థానాలకు తిరిగి వెళ్లేటప్పుడు, రక్షణ లేని యూదా పట్టణాలను దోచుకున్నారు, హత్యలు చేశారు, నాశనం చేశారు. తరువాత, విజయం సాధించిన తర్వాత అమజ్యా ఇతర రాజుల వలె మారిపోయాడు. తనను నిజంగా కాపాడిన దేవుని పట్ల తన కృతఘ్నతను నిరూపించుకున్నాడు. అతను విగ్రహాలను యెరూషలేముకు తిరిగి తీసుకువచ్చి పూజించడం ప్రారంభించాడు. అప్పుడు దేవుడు తన అవివేకానికి పశ్చాత్తాపపడమని ప్రవక్త ద్వారా అమజ్యాను హెచ్చరించాడు. అతను ఆ హెచ్చరికను పెడచెవిని పెట్టి తన జీవన విధానాన్ని కొనసాగించాడు. అతను దేవుణ్ణి, దేవాలయాన్ని విడిచిపెట్టాడు. సరిగ్గా అదే సమయంలో, అతను ఇశ్రాయేలుపై యుద్ధం ప్రకటించాడు, కానీ దేవుణ్ణి బహిరంగంగా నిర్లక్ష్యం చేసినందున ఘోరంగా ఓడిపోయాడు. యుద్ధం తరువాత ఇశ్రాయేలు రాజైన యెహోయాషు, యెరూషలేము ద్వారాలను తెరవమని అమజ్యాను బలవంతం చేశాడు. అతను ఆ నగరాన్ని దోచుకుని, దేవాలయంలోని బంగారం, వెండిని కొల్లగొట్టి సమరియాకు వెళ్ళాడు.

పదవ రాజు – ఉజ్జీయా: ఇతను యూదాకు పదవ రాజు. ఇతనిని అజర్యా అని కూడా పిలిచేవారు. ఇతను తన 17వ ఏట రాజు అయ్యాడు. యూదా రాజులందరిలోకెల్లా అత్యంత సుదీర్ఘ కాలం, అంటే 52 సంవత్సరాలు పరిపాలించాడు. ఇతను నీతిమంతునిగా జీవించాడు కానీ ఉన్నత పదవులను తొలగించలేదు. దేశ బలం మరియు శ్రేయస్సు కోసం, దేశ ఐక్యతకై ఇతను చిత్తశుద్ధితో పనిచేశాడు. ఇతను దేవుణ్ణి మరచిపోనంత కాలం, దేవుడు ఇతని పురోగతిని అనుమతించాడు. ఇతను తన రాజ్యంలో కొన్ని అద్భుతమైన మార్పులు తీసుకొచ్చాడు. దేశ శ్రేయస్సు కోసం అన్ని విధాలుగా సైనిక శక్తిని పెంచాడు.

కానీ అతను ఒక క్షమించరాని పాపం చేశాడు. అది దేవాలయానికి సంబంధించింది. దేశం యొక్క శ్రేయస్సును చూసి గర్వంతో విర్రవీగాడు, మరియు పండుగ రోజున తెర ఎదుట ఉన్న బంగారు బలిపీఠం వద్ద ధూపం వేయడానికి అతి పరిశుద్ధ స్థలంలోకి వెళ్ళాడు. ఆ సేవ అంతా యాజకులు మాత్రమే చేయవలసి ఉంది. అతను అలా చేస్తున్నప్పుడు, ప్రధాన యాజకుడు మరియు మరో 80 మంది యాజకులు అభ్యంతరం తెలిపి, పాపం చేయవద్దని రాజును వినయంగా వేడుకున్నారు. కానీ ఉజ్జియా మొండివాడై, వారందరినీ చంపేస్తానని బెదిరించాడు.

దేవుడు వెంటనే అతనికి తీర్పు తీర్చి, అతని నుదుటిపై కుష్ఠు వ్యాధిని కలిగించాడు. అప్పటి నుండి అతను దేవుని ఆలయంలోకి ఎన్నడూ ప్రవేశించలేదు. అతను నగరం వెలుపల ఒక ఇంట్లో నివసించాడు. అప్పుడు అతని కుమారుడైన యోతాము దేశానికి ప్రధాన అధిపతిగా పరిపాలించాడు. అతను మరణించినప్పుడు, దావీదు వంశస్థుల రాజ సమాధులలో కాకుండా, రాజభవన తోటలో అతన్ని ఖననం చేశారు. ఒలీవ కొండపై ఉన్న ఒక రష్యన్ ఆర్థడాక్స్ కాన్వెంట్‌లో 1931లో ఉజ్జియా సమాధి శాసనం కనుగొనబడింది. ఆ శిలాఫలకాన్ని మనం ఈ రోజు కూడా ఇజ్రాయెల్ మ్యూజియంలో ఈ క్రింది మాటలలో చూడవచ్చు. “ఈ స్థలంలో యూదా రాజైన ఉజ్జియా అవశేషాలు ఉంచబడ్డాయి. భంగపరచవద్దు.” యెహోషాపాతు పరిపాలన కాలంలో ఒక భారీ భూకంపం సంభవించింది, అది ఆలయానికి కూడా తీవ్ర నష్టాన్ని కలిగించి ఉండాలి. కానీ వ్యాఖ్యాతలలో ఒకరైన యోసేఫస్, ఆ భూకంపం సంభవించిన సమయాన్ని ఉజ్జియా ఆలయంలోకి ప్రవేశించిన సమయంతో ముడిపెట్టాడు. “ఒక గొప్ప భూకంపం వణికించింది.”

దేవుని నిత్య రాజ్యంలో, సూర్యుడు దాని గుండా ప్రకాశించి రాజు ముఖంపై ఎంతగా పడ్డాడంటే, వెంటనే అతని నుదుటిపై కుష్ఠు వ్యాధి వచ్చింది. మరియు నగరం ముందు 'ఎరోజ్' అనే ప్రదేశంలో, పర్వతంలో సగం విరిగి, పశ్చిమాన ఉన్న మిగిలిన భాగం నాలుగు ఫర్లాంగులు కదిలి చివరి పర్వతం వద్ద నిలిచిపోయింది (పురాతన గ్రంథాలు 9.10.14). ఉజ్జియా కాలంలోని భూకంపం ఎంత తీవ్రంగా ఉందంటే, మెస్సీయ తిరిగి వచ్చినప్పుడు ఒలీవ పర్వతాన్ని చీల్చే భవిష్యత్ భూకంపం దానికి ముడిపడి ఉంది.

ఆ సమయంలో ప్రవక్తయైన యెషయా అక్కడ ఉన్నాడు. అతను ఉజ్జియా పరిపాలన ముగింపులో తన పరిచర్యను ప్రారంభించాడు. ప్రవక్తయైన యెషయా రాజకుటుంబంలో ఒక ప్రముఖుడు కావడం వలన, ఉజ్జియా జీవిత చరిత్రను వ్రాయడానికి అతనికి అధికారం లభించింది. ఉజ్జియా మరణించిన సంవత్సరంలో, యెషయా దేవాలయంలో ఒక దర్శనం పొందాడు. ఆయన ప్రభువు తన సింహాసనంపై ఆసీనుడై, ఉన్నతమైనవాడిగా, ఘనపరచబడినవాడిగా ఉండటాన్ని చూశాడు. ఆయన చుట్టూ "పరిశుద్ధుడు, పరిశుద్ధుడు, పరిశుద్ధుడు" అని కేకలు వేస్తున్న సెరాఫీము దేవదూతలు ఉన్నారు.

పదకొండవ రాజు – యోతాము: ఇతను యెరూషలేములో పదిహేడు సంవత్సరాలు యూదాను పరిపాలించిన ఉజ్జియా కుమారుడు. అంతకు ముందు, అతని తండ్రి కుష్ఠు వ్యాధితో బాధపడుతున్నందున మరియు ప్రజల ముందుకు రావడానికి అనుమతి లేనందున, ఇతను తన తండ్రి ఉజ్జియాతో కలిసి పదమూడు సంవత్సరాలు ఉమ్మడిగా పరిపాలించాడు. పూర్తిస్థాయి రాజు అయిన తరువాత, తన తండ్రి అసంపూర్తిగా వదిలేసిన జాతీయ కోట నిర్మాణ పనిని చేపట్టాడు మరియు దేవాలయానికి సరిగ్గా దక్షిణాన ఉన్న “ఓఫెల్” ప్రాంతాన్ని రక్షించే యెరూషలేము గోడను బలపరిచాడు. దానికి అదనంగా, అతను యూదా పర్వతాలపై నగరాలను మరియు దుర్గాలు, పట్టణాలను నిర్మించాడు.

అమ్మోనీయులు తిరుగుబాటు చేసినప్పుడు అతను వారితో యుద్ధాలు చేశాడు. అతను వారిని ఓడించి, అమ్మోనును యూదా రాజ్యంలోకి తీసుకువచ్చాడు. 1941లో ఏలాట్‌లో యోతాముకు చెందిన ఒక ముద్ర ఉంగరం బయటపడింది, ఇది యోతాము పరిపాలన కాలంలో ఆ దక్షిణ తీరం ఎంత ముఖ్యమైనదో సూచిస్తుంది. తన అభివృద్ధి కార్యక్రమంలో అతను ప్రభువు మందిరానికి అత్యంత ప్రాధాన్యత ఇచ్చాడు. దాని పటిష్టమైన రక్షణ కోసం అతను అవసరమైన చర్యలు తీసుకున్నాడు. దేవాలయంలోని కేథడ్రల్ ఒడంబడిక లేదా మఠంలో భాగమైన ఆవరణల పునాదుల కోసం యోతాము ప్రత్యేక శ్రద్ధ తీసుకున్నాడని జోసెఫస్ తన 'హిస్టోరియమ్'లో చెప్పాడు (యాంటిక్విటీస్ 1.11.1).

పన్నెండవ రాజు - అహాజు: ఇతను యోతాము కుమారుడు, యూదా పన్నెండవ రాజు. ఇతను అత్యంత దుష్ట రాజుగా నిరూపించుకున్నాడు. ఇతర ఇశ్రాయేలు రాజుల వలెనే, ఇతను కూడా ఫొయెనీషియన్ అబద్ధ దేవుడైన బయలును సేవించి పాపం చేశాడు. ఈ రాజు హిమ్-నాన్ అనే లోయలో తన సొంత పిల్లలను బలి ఇచ్చాడని చెబుతారు. ఇతను బయలు, మోరాకు మరియు అనేక ఇతర విగ్రహారాధనను యూదాలో ఒక ప్రాణాంతకమైన క్యాన్సర్ లాగా వ్యాపింపజేశాడు. ఇతను యెరూషలేములో మరియు యూదాలోని అన్ని నగరాలలో అనేక అన్యమత బలిపీఠాలను నిర్మించాడు. అటువంటి పరిస్థితులలో ఇశ్రాయేలు మరియు సిరియా దేశాలు ఏకమై అస్సిరియాకు వ్యతిరేకంగా తిరుగుబాటు చేశాయి. వారు అహాజు సహకారాన్ని కూడా కోరారు, కానీ అతను వారి అభ్యర్థనను తిరస్కరించాడు. అతని ప్రతికూల సమాధానం ఇశ్రాయేలును తిరుగుబాటు ప్రకటించేలా చేసింది.

నిత్య దైవరాజ్యం యూదాపై యుద్ధం చేసింది. దావీదు వంశపాలనను తుడిచిపెట్టి, ఒక కీలుబొమ్మ ప్రభుత్వాన్ని స్థాపించడమే ఇశ్రాయేలు యొక్క ప్రధాన ప్రణాళిక. ఈ వార్త దావీదు కుటుంబాన్ని, అహాజును ఎంతగానో బాధపెట్టింది, దాంతో అతను సిరియా దేవతలను ప్రసన్నం చేసుకోవడానికి బలులు అర్పించాడు.

అటువంటి క్లిష్ట పరిస్థితిలో, ఇశ్రాయేలు మరియు సిరియా కూటమి యూదాను, యెరూషలేమును ఆక్రమించదని దేవుని నుండి ఒక సందేశాన్ని ప్రవక్త యెషయా అహాజుకు తీసుకువచ్చాడు. కానీ అహాజుకు దేవుని నుండి ఒక స్పష్టమైన హెచ్చరిక ఉంది: “మీరు హృదయపూర్వకంగా విశ్వసించకపోతే, మీరు స్థిరపడరు.” దురదృష్టవశాత్తు, అతని అహంకారం దేవుని హెచ్చరికను చూడకుండా అతన్ని అంధుడిని చేసింది. కాబట్టి రాజవంశం దేవుని వాక్యాన్ని నిర్మొహమాటంగా తిరస్కరించి, వేరొకరి నుండి ధృవీకరణ కోసం చూసింది. ఏదేమైనా, అహాజు తన అవివేకానికి మరియు మూర్ఖత్వానికి, అన్యదేవతలను మద్దతిచ్చినందుకు దేవుని నుండి సరైన తీర్పును పొందాడు. యుద్ధ ఫలితం భయంకరంగా ఉంది. అతని అధికారులలో చాలామంది చంపబడ్డారు. ముఖ్యమైన వాణిజ్య ఆదాయం మరియు ప్రాంతీయ పలుకుబడిని లాక్కున్నారు. అతని కుమారుడు, కాబోయే రాజు, అతని సైన్యాధిపతి మరియు ప్రధానమంత్రితో పాటు చంపబడ్డారు. సిరియా దక్షిణ ఓడరేవు పట్టణమైన ఏలాతును స్వాధీనం చేసుకుంది. తూర్పున ఎదోమీయులు చాలామంది యూదా ప్రజలను బందీలుగా పట్టుకుపోయారు.

పశ్చిమాన ఫిలిష్తీయులు దిగువ కొండ ప్రాంతాలను స్వాధీనం చేసుకుని, వాణిజ్య మార్గాన్ని మూసివేశారు. వారు మధ్యధరా సముద్రంలోని ఓడరేవు నగరాలను కూడా ఆక్రమించారు. యూదా యుద్ధంలో ఎదుర్కొన్న ప్రాణనష్టం అత్యంత ఆందోళనకరంగా ఉంది. ఇశ్రాయేలు ఒక్క రోజు యుద్ధంలో సుమారు 1,20,000 మంది సైనికులను చంపి, దాదాపు 2,00,000 మంది పౌరులను బందీలుగా పట్టుకుంది. ఇశ్రాయేలు మరియు సిరియా యెరూషలేమును స్వాధీనం చేసుకోవడానికి ప్రయత్నించాయి, కానీ అది దేవుని నగరం కావడంతో చివరికి దానిని స్వాధీనం చేసుకోలేకపోయాయి. ఇశ్రాయేలు వలె సిరియా కూడా చాలా మంది యూదులను బందీలుగా పట్టుకుంది.

అహాజు ఇప్పుడు దివాళా తీశాడు. అతను చిల్లర డబ్బుల కోసం వెతికే స్థాయికి దిగజారాడు. అతను నిస్సహాయంగా దేవుని ఆలయంలోని బంగారం, వెండి అంతటినీ దోచుకుని, సిరియా మరియు ఇశ్రాయేలుకు వ్యతిరేకంగా తనకు మద్దతుగా నిలవమని అస్సిరియా రాజుకు ఇచ్చాడు. అతను పవిత్ర ఆలయంలో విగ్రహారాధన బలిపీఠాన్ని ప్రవేశపెట్టి, బలులన్నీ కేవలం ఆ బలిపీఠం మీద మాత్రమే అర్పించాలని ప్రకటించాడు. అహాజు దేవునికి వ్యతిరేకంగా అన్నీ చేసి, చివరకు ఆలయ భవనాన్ని మూసివేశాడు. ఈ తొందరపాటు చర్యతో, జాతీయ ఆరాధన ఆగిపోయింది. ఆలయంలో దీపస్తంభం వెలిగించడం, రొట్టెలను ప్రదర్శించడం మరియు ధూపం వేయడం వంటివి ఆగిపోయాయి.

క్రీ.పూ. 721లో, అహాజు మరణానికి రెండు సంవత్సరాల ముందు అస్సిరియన్లు ఇశ్రాయేలును ఓడించి, జనాభాలో అధిక భాగాన్ని దేశంలోని వివిధ ప్రాంతాలకు చెరపట్టారు. ఇక అహాజు విషయానికొస్తే, అతను తన పరిపాలనంతటా దేవుణ్ణి రెచ్చగొట్టి, ఆయనకు కోపం తెప్పించాడు. అతను మరణించినప్పుడు, అతన్ని రాజ సమాధులలో పాతిపెట్టలేదు. అతను తన మరణం వరకు పశ్చాత్తాపపడలేదు, అదే అహాజు రాజు యొక్క విషాదకరమైన ముగింపు.

దేవుని శాశ్వత రాజ్యం

పదమూడవ రాజు - హిజ్కియా: అతడు యూదాకు పదమూడవ రాజు అయ్యాడు. అతనికి 24 సంవత్సరాల వయస్సు మరియు 29 సంవత్సరాలు పరిపాలించాడు. అధికారిక పత్రాల కోసం ఉపయోగించే ఒక అద్భుతమైన “మట్టి బుల్లా” లేదా ముద్ర కనుగొనబడింది, దానిపై హిజ్కియా రాజముద్రతో పాటు “అహాజు కుమారుడైన హిజ్కియా యూదా రాజు” అనే మాటలు ఉన్నాయి. అతడు దేవుణ్ణి ప్రేమించి, ఆయన చిత్తానుసారంగా జీవించాడు. అతడు “యెహోవా నా బలము” అని చెప్పేవాడు, మరియు లేఖనాలు కూడా అతని గురించి ఒక అద్భుతమైన వ్యాఖ్యానాన్ని అందించాయి. “అతడు ఇశ్రాయేలు దేవుడైన యెహోవాను నమ్ముకొనెను. అందువలన అతని తరువాత యూదా రాజులందరిలో అతని వంటివాడు మరియొకడు లేడు, ఎందుకనగా అతడు యెహోవాను హత్తుకొని ఆయనను వెంబడించుట మానలేదు.” (2 రాజులు 18: 5-6).

రాజైన హిజ్కియా చేసిన మొదటి పని, తన తండ్రి యాజకత్వంతో సహా తీసివేసిన అన్ని ఆవశ్యకతలతో దేవుని ఆలయాన్ని తిరిగి స్థాపించడం. దైవభ్రష్టుడైన అతని తండ్రి ఆలయ పవిత్రతను తీవ్రంగా దెబ్బతీశాడు. కాబట్టి రాజు ఆలయ శుద్ధీకరణ కోసం యాజకులను, లేవీయులను నియమించాడు మరియు ఆ పని సకాలంలో పూర్తయింది. తన తండ్రి ఆపివేసిన వాటన్నింటినీ అతను పునఃస్థాపించాడు, ఆ తర్వాత తన ప్రజల ఆధ్యాత్మిక స్థితి గురించి మరియు వారు తమ పూర్వీకుల దేవుణ్ణి ఎలా మరచిపోయారో అని ఆలోచించాడు.

వారు యెహోవా నివాసమునుండి తమ ముఖములను తిప్పుకొనిరి. ఆయన “పస్కా” పండుగను తిరిగి ప్రారంభించెను, అది గొప్ప పునరుజ్జీవనమును కలుగజేసింది. రాజు ఇశ్రాయేలీయులతో సహా అందరినీ ఆ కార్యక్రమానికి ఆహ్వానించెను. సొలొమోను రాజు దేవాలయాన్ని ప్రతిష్ఠించడానికి ముందు గానీ, తరువాత గానీ ఎన్నడూ చూడని ఒక ప్రత్యేకమైన వేడుక అది. వారి వినయపూర్వకమైన ప్రార్థన దేవుని పరిశుద్ధ దేవాలయంపై నెరవేరెను. హిజ్కియా అన్ని రకాల విగ్రహారాధనలను నిర్మూలించడానికి తన శాయశక్తులా కృషి చేసెను. అతడు ఫొనీషియా దేవుడైన బయలు కొరకు కట్టిన దేవాలయాలన్నింటినీ, విగ్రహాలన్నింటినీ, మరియు అఖేరా దేవత ఆరాధన కొరకు ఉపయోగించిన చెక్క స్తంభాలను ధ్వంసం చేసెను. ప్రజలందరూ ధూపంతో పూజించే మోషే యొక్క కంచు సర్పమును అతడు నాశనం చేసెను. ఉన్నత స్థలములను పూర్తిగా నాశనం చేయడమే అతని రాజ్యంలో జరిగిన గొప్ప సంస్కరణ. తన దేశ భద్రత కొరకు అతడు దేవునియందు గట్టి విశ్వాసముంచెను. కాబట్టి, “అతడు అష్షూరు రాజుకు విరోధముగా తిరుగుబాటు చేసెను, అతనికి దాసత్వము చేయలేదు.” తన దేశ భద్రత కొరకు అతడు కొన్ని నివారణ చర్యలు తీసెను. అష్షూరు నుండి ఎప్పుడైనా దాడి జరగవచ్చని ఊహించినందున, అతడు అన్ని విధాలుగా సైన్యాన్ని మెరుగుపరిచాడు. ఆయన కోట నగరాల పట్ల మరియు యూదుల రాజధాని నగరమైన జెరూసలేం పట్ల అత్యంత శ్రద్ధ వహించాడు.

హిజ్కియా చేపట్టిన రెండు అద్భుతమైన ప్రాజెక్టులను మనం యెరూషలేములో పురావస్తు శిధిలాల రూపంలో నేటికీ చూడవచ్చు. అవి విశాలమైన గోడ మరియు సొరంగం. విశాలమైన గోడ అనేది, బలమైన పశ్చిమ కొండను చుట్టుముట్టడానికి హిజ్కియా యెరూషలేముకు పశ్చిమంగా మరియు ఉత్తరంగా నిర్మించిన కొత్త నగర గోడ. ఆ గోడ పొడవు ఒక మైలు కంటే ఎక్కువగా ఉండేది మరియు అది ఆ నగరం 500% విస్తరించడానికి సహాయపడింది. లేఖనాలు కూడా దీనిని విశాలమైన గోడ అని పేర్కొన్నాయి. ఆ గోడ వెడల్పు సుమారుగా

"ఎవర్‌లాస్టింగ్ కింగ్‌డమ్ ఆఫ్ గాడ్" సొరంగం 23 అడుగుల మందంతో, 27 అడుగుల ఎత్తుతో నిర్మించబడింది, తద్వారా అది అస్సిరియన్లు లేదా ఏ శత్రువు యొక్క తీవ్రమైన బాంబు దాడులనైనా తట్టుకోగలదు. వెస్ట్ టౌన్ ప్రాంతానికి నీటి సరఫరా అతని తదుపరి ప్రధాన సమస్య. అతను "గిహాన్ సెలయేరు" నుండి సొరంగం ద్వారా నీటిని తీసుకురావడం ద్వారా దానిని కూడా పరిష్కరించాడు మరియు దానికి అతని పేరు మీద "హిజ్కియా సొరంగం" అని పేరు పెట్టారు. ఆ సెలయేటి నీటిని "సిలోయమ్ కొలను" కోసం కూడా విడుదల చేశారు. ఈ హిజ్కియా సొరంగాన్ని నేడు ప్రాచీన ప్రపంచంలోని నీటి ఇంజనీరింగ్ వ్యవస్థ యొక్క అద్భుతాలలో ఒకటిగా చూడవచ్చు. ఈ సొరంగం నిర్మాణం సుమారు 2700 సంవత్సరాల క్రితం జరిగి ఉండాలి. అది ప్రవక్త యెషయా కాలం కూడా మరియు ఆ సొరంగం నేటికీ దాదాపు మంచి స్థితిలో ఉంది.

ప్రవక్త యెషయా యెరూషలేములో నీటి సరఫరా కోసం తక్షణ సన్నాహాల గురించి మరియు ప్రాకార నిర్మాణం గురించి మాట్లాడాడు. “దావీదు పట్టణములో మీకు కలిగిన బీటలు అనేకములు కనబడినను, మీరు దిగువ కొలనులోని నీటిని సమకూర్చుకొనిరి. అయినను మీరు యెరూషలేములోని ఇండ్లనును, మీరు పగలగొట్టిన ఇండ్లనును లెక్కించిరి.

గోడను పటిష్టం చేయడానికి క్రిందికి. హిజ్కియా తన పరిపాలన యొక్క 14వ సంవత్సరంలో ఉన్నప్పుడు, అతను ఊహించినట్లే అష్షూరీయులు యూదాపైనా మరియు దాని కోటలపైనా దాడి చేశారు. యెరూషలేమును స్వాధీనం చేసుకోవడమే వారి ప్రణాళిక, కానీ అతను వెంటనే స్పందించి, ఆ పవిత్ర నగరం యొక్క విధ్వంసాన్ని నివారించడానికి ఒక సందేశంతో కొంతమంది రాయబారులను అష్షూరీకి పంపాడు. అష్షూరీ దేవుడు యూదా దేవునికన్నా గొప్పవాడు మరియు శక్తిమంతుడు అని చెప్పి అష్షూరీ రాజు హిజ్కియాను ఎగతాళి చేశాడు, కానీ హిజ్కియా అతని అవివేకపు మాటలకు నిరుత్సాహపడొద్దని తన ప్రజలను ప్రోత్సహించాడు. అతను వారిని ఓదార్చి, అష్షూరీ రాజు మనుషుల బలంపై ఆధారపడతాడని, అయితే యూదుల బలం సాక్షాత్తు దేవుడేనని, మరియు ఈ సర్వశక్తిమంతుడైన దేవుడు వారి పక్షాన ఏ యుద్ధమైనా చేస్తాడని చెప్పాడు. అప్పుడు రాజు, అష్షూరీ రాజు పంపిన లేఖను దేవుని ముందు ఉంచగా, దేవుడు ప్రవక్తయైన యెషయా ద్వారా దానికి జవాబిచ్చాడు. కాబట్టి అష్షూరీ రాజును గూర్చి యెహోవా ఇలా సెలవిస్తున్నాడు: “అతడు ఆ పట్టణమునకు రాడు, అక్కడ బాణము వేయడు, డాలుతో దాని ముంగిటకు రాడు, దానికి ఎదురుగా గట్టు వేయడు. ఎందుకంటే నేను నా నిమిత్తమును, నా సేవకుడైన దావీదు నిమిత్తమును ఈ పట్టణమును కాపాడెదను.” సాకే.

చివరికి, అస్సిరియన్ల దాడి నుండి యెరూషలేమును కాపాడింది ఆ భారీ గోడ కాదు, హిజ్కియా యొక్క వినయపూర్వకమైన ప్రార్థనే. ప్రభువు తాను వాగ్దానం చేసినట్లుగా యూదాను కాపాడి విడిపించాడు. దేవుని సంహార దూత 8,50,000 మంది శత్రు సైనికులను తెగులుతో సంహరించింది. అస్సిరియన్ సైన్యం ఆ పరిస్థితికి తీవ్రంగా భయపడి యూదా నుండి వెనుదిరిగింది. సరిగ్గా అదే సమయంలో హిజ్కియా జబ్బుపడి మరణావస్థకు చేరుకున్నాడు. అతను వినయంగా దేవునికి ప్రార్థించి, కన్నీరుమున్నీరుగా ఏడ్చాడు. దేవుడు అతని వినయపూర్వకమైన ప్రార్థనను విని, అతని జీవితాన్ని మరో 15 సంవత్సరాలు పొడిగించాడు. ఈ ఊహించలేని ఘనత మరియు దేవుని అద్భుతం దేశాల అంతటా హిజ్కియా ప్రతిష్టను పెంచాయి. బబులోను రాజు అతని అద్భుతమైన స్వస్థతకు అభినందనలు తెలుపుతూ బహుమతులతో తన రాయబారులను పంపాడు.

దేవుని శాశ్వత రాజ్యం

రాజు రాయబారులకు మంచి ఆతిథ్యం లభించింది. ఈ సమయంలో, హిజ్కియా ఒక అవివేకమైన పని చేశాడు. అతను తన సంపదను చూసి గర్వపడి, అదంతా ఆ రాయబారులకు చూపించాడు. ఈ విషయం ప్రవక్తయైన యెషయాకు తెలిసి, రాజును గద్దించాడు. ఒకనాడు బబులోను రాజు యూదాపై దండెత్తి, అతను దాచుకున్నదంతా దోచుకుంటాడని ఆయన ముందుగానే చెప్పాడు. ఏదేమైనప్పటికీ, అతని మరణానంతరం ప్రభువు రాజ సమాధులలో పాతిపెట్టి హిజ్కియాను ఘనపరిచాడు.

పద్నాలుగో రాజు – మనస్సే: ఇతను పద్నాలుగో రాజు మరియు హిజ్కియా కుమారుడు. ఇతను 45 సంవత్సరాలు పరిపాలించాడు. యూదా రాజులందరిలోకెల్లా అత్యంత నీతిబాహ్యమైన రాజు అని ఇతనిని పిలిచేవారు. తన నీతిమంతుడైన తండ్రి ప్రవేశపెట్టిన ఆధ్యాత్మిక వ్యవస్థను ఇతను పూర్తిగా తిరస్కరించాడు. యూదా రాజులందరికంటే ఇతను ఎక్కువ దుష్కార్యాలు చేశాడు. ఇతని దుష్టత్వం అన్యజనులైన కనానీయుల కంటే కూడా అధికమైనది మరియు ఇతని కార్యాలన్నీ లేఖనాలలో ప్రస్తావించబడ్డాయి. అవి ఏవనగా...

1. మనస్సే తన తండ్రిచే నాశనం చేయబడిన ఆరాధనా కేంద్రాలను పునర్నిర్మించాడు.

2. అతను బయల్ మరియు అచెరా దేవత కోసం బలిపీఠాలను నిర్మించాడు.

3. అతను సూర్యచంద్ర నక్షత్రాలను పూజించాడు. అతను వాటి కోసం రెండుచోట్ల బలిపీఠాలను నిర్మించాడు.

పవిత్ర దేవాలయం యొక్క ప్రాంగణాలు.