ఆసియా మతాల చరిత్ర

ఆ ఆర్యులు తమ పశువులతో పంజాబ్‌లోని చిన్న గ్రామాలలో స్థిరపడి, భారతదేశమంతటా విస్తరించారు. తాము ఉన్నత వంశానికి, మంచి వారసత్వానికి చెందినవారమని వారు విశ్వసించారు. అప్పటికే సింధు లోయ అని పిలువబడే ఆ ప్రాంతంలో నివసిస్తున్న నల్లని చర్మం గల ప్రజలతో వారు తమను తాము పోల్చుకున్నారు. ఆ పోలికతో ఆర్యులు ఆ ప్రజలను "దాస" అని పిలిచారు, అది తరువాత సంస్కృతంలో "బానిస"గా మారింది. ఆ తర్వాత "ద్రావిడ" అనే పదం వాడుకలోకి వచ్చింది, దీనికి కూడా "దాస" అనే అర్థమే. క్రమంగా ఆర్యులు చుట్టుపక్కల ప్రాంతాలను జయించడం ప్రారంభించి, తమను తాము ఆధిక్యులుగా, మరింత తెలివైనవారిగా ప్రకటించుకున్నారు.

ఆ కాలంలో మతానికి ఉన్న ప్రాముఖ్యత సాహిత్యంలోని మూడు వరుస దశలలో గుర్తించబడింది. అవి వేదాలు, బహమన్లు ​​మరియు ఉపనిషత్తులు. ఇక వారి దేవుళ్ళు మరియు దేవతల విషయానికి వస్తే, "ఇంద్రుడు" "శక్తి"కి అధిపతి మరియు "వరుణుడు" ధర్మానికి అధిపతి. ఆ తరువాత, ప్రజాపతి లేదా సృష్టికి అధిపతి, అదితి లేదా అనంతం, ప్రాణం లేదా జీవం, కాలం లేదా సమయం, ఋత లేదా విశ్వ క్రమం వంటి అనేక సర్వోన్నత దైవాలు ఆ కాలంలో అత్యంత ముఖ్యమైన ఆరాధ్య దైవాలుగా గుర్తించబడ్డాయి. బహమన్లు ​​యజ్ఞయాగాదులు చేసేవారని భావించబడింది. వారు కర్మకాండలతో కూడిన మతాన్ని ప్రోత్సహించారు. బహమన్లలో మినహా, ఆచారాలు నిర్వచించబడి, విస్తృతంగా వివరించబడ్డాయి.

ఉపనిషత్తులు హిందూమతంలో తృప్తి ఉద్యమానికి ప్రాతినిధ్యం వహించాయి. ఈ ఉద్యమం పురోహిత, యజ్ఞయాగాద కాలపు కార్యకలాపాలకు ప్రతిస్పందనగా కొన్ని ప్రాంతాలలో వృద్ధి చెందింది. అవి హిందూమతంలోని అన్ని తాత్విక ఆలోచనలకు పునాది వేశాయి. ఉపనిషత్తులు తరువాతి హిందూమతానికి అనేక ప్రాథమిక భావనలను అందించాయి. అవి: బ్రహ్మం (పరమ సత్యం), ఆత్మ (ఆత్మ), మోక్షం (పరిమిత అస్తిత్వ బంధం నుండి విముక్తి), సంసారం (భౌతిక అస్తిత్వ ప్రపంచం), కర్మ (కారణత్వపు నైతిక నియమాలు) మరియు జ్ఞానం (మోక్షదాయక జ్ఞానం). హిందూమతంలో ఉపనిషత్తుల రాకతో దేవుళ్ళు మరియు యజ్ఞాలు రెండూ ప్రాధాన్యతను కోల్పోయాయి.

క్రీ.పూ. 500కి కొద్దికాలం ముందు, పర్షియా రాజు డారియస్ భారతదేశంలోని నైరుతి భాగాన్ని ఆక్రమించాడు, అక్కడ హిందూ మతం అత్యంత బలంగా ఉండేది. క్రీ.పూ. 326లో అలెగ్జాండర్ మహారాజు పంజాబ్‌పై దండెత్తాడు. సుమారు క్రీ.పూ. 232లో చంద్రగుప్తుడు మౌర్య రాజవంశాన్ని స్థాపించాడు. ఆ తర్వాత, బౌద్ధుడైన అశోక చక్రవర్తి భారతదేశంలో బౌద్ధమతాన్ని ప్రధాన మతంగా మార్చాడు. చివరకు క్రీ.పూ. 185లో మౌర్య సామ్రాజ్యం అంతమైంది. ఆ రాజవంశం తర్వాత, ఉత్తర భారతదేశంపై గ్రీకులు, శకులు, పార్థియన్లు మరియు కుషానులు విజయవంతంగా దండెత్తారు. ఈ కుషానులు ఇరానిక్ తెగకు చెందినవారు మరియు వారిలో అత్యంత ప్రసిద్ధుడు క్రీ.శ. రెండవ శతాబ్దంలో జీవించిన కొంగ కనిష్కుడు. ఆ తర్వాత పశ్చిమాన శక్తివంతమైన సస్సానియన్ సామ్రాజ్యం మనకు కనిపిస్తుంది. భారతదేశంలో దీనిని గుప్త రాజవంశం అని పిలిచేవారు. క్రీ.శ. 185లో మౌర్య సామ్రాజ్యం పతనం నుండి సుమారు క్రీ.శ. 300లో కుషాన సామ్రాజ్యం పతనం వరకు ఉన్న కాలాన్ని సాంప్రదాయకంగా ఒక ఇతిహాస కాలంగా పిలుస్తారు. భారత చరిత్రలో ఈ కాలానికి ప్రత్యేక స్థానం ఉంది, ఎందుకంటే ఈ కాలంలోనే హిందూ మతం పునరుద్ధరించబడింది.

ఆ తర్వాత రామాయణం, మహాభారతం, భగవద్గీత వంటి గొప్ప భారతీయ ఇతిహాసాలు రచించబడి, సాహిత్యాన్ని అత్యంత శక్తివంతంగా ప్రభావితం చేశాయి. ఈ మూడు గొప్ప గ్రంథాలతో పాటు, హిందూ మతంలో మూడు శాఖలు కూడా ఉనికిలోకి వచ్చాయి. అవి: వైష్ణవం (విష్ణువును లేదా అతని అవతారాలలో ఒకదానిని ఆరాధించడం), శైవం (శివుడిని ఆరాధించడం), మరియు శాక్తేయం (శివుని భార్యలను ఆరాధించడం). ఈ విప్లవాత్మక మార్పు కారణంగా, హిందూ మతం భారతదేశం అంతటా మాత్రమే కాకుండా సుమత్రా, జావా, బోర్మియో, మలయా మరియు ఇండో-చైనా వంటి కొన్ని ఆసియా దేశాలకు కూడా వ్యాపించింది. వాస్తవానికి గుప్తుల కాలంలో హిందూ మతం ఎంతో ప్రాభవాన్ని సంతరించుకుంది. దానికి తోడు, దేవతలు మరియు వీరుల గురించిన పురాణాలు, గాథలు వంటి సాహిత్యం కూడా రచించబడింది.

గుప్తుల పాలనలో, కొంతమంది అంకితభావం గల విద్యార్థుల కృషి వల్ల హిందూమతం స్వర్ణయుగానికి చేరుకుందని చెబుతారు. ఆ తర్వాత ఎనిమిది, పద్నాలుగో శతాబ్దాల మధ్య భారతీయ సమాజాలు, హిందూమతం రాజకీయంగా ముప్పును ఎదుర్కొన్నాయి. భారతదేశం, భారతీయ విజేత శక్తులు మరియు ఇస్లాం అనుచరుల మధ్య విభజించబడింది. భారతదేశాన్ని పాలించిన వారి పాలకులలో గజినీ మహమ్మద్ మరియు మహమ్మద్ బిన్ తుగ్లక్ ఉన్నారు. కాలక్రమేణా, ముఖ్యంగా ఉత్తర భారతదేశంలో హిందూమతం క్షీణించడం ప్రారంభమైంది, కానీ అదే హిందూమతం దక్షిణ భారతదేశంలో బాగా వర్ధిల్లింది. ప్రముఖ తత్వవేత్త శంకరాచార్యులు ఉత్తర ట్రావెన్‌కోర్‌లోని ఒక బ్రాహ్మణ కుటుంబంలో జన్మించారు. ఆయన ఈ ప్రపంచంలోని అన్నింటినీ త్యజించారు. ఆ తర్వాత ఒక మత నాయకుడిగా, ఆయన భారతదేశమంతటా పర్యటించి నాలుగు మఠాలను స్థాపించారు, అవి నేటికీ ఉనికిలో ఉన్నాయి.

శంకరాచార్యుల తత్వాన్ని "అద్వైతం" అని అంటారు. ఇది పూర్తిగా భగవద్గీత, ఉపనిషత్తులు మరియు ఇతర సాంప్రదాయ గ్రంథాలపై ఆధారపడి ఉంది. "సాంఖ్య" యోగం, మీమానస, వేదాంతం వంటి బౌద్ధ తత్వశాస్త్రాలను మరియు వ్యవస్థలను శంకరాచార్యులు అంగీకరించలేదు. కానీ ఆయన నిజంగా సనాతనమైన వేద విశ్వాసం కోసం గట్టిగా నిలబడ్డారు. శైవ, శాక్తేయ మతాల వికర్షణీయమైన వ్యక్తీకరణల ప్రభావాన్ని తగ్గించడంలో ఆయన కీలక పాత్ర పోషించారు. 1526లో మార్షల్ రాజవంశం ఆవిర్భావంతో, దాని ప్రముఖ స్థాపకుడు బాబర్ ద్వారా ఇది జరిగింది. అతను తైమూర్ లంగ్ మరియు చెంగిజ్ ఖాన్ ఇద్దరి వంశస్థుడు. మొఘల్ పాలకులలో అత్యంత ప్రజాదరణ పొందిన రాజు అక్బర్, ఒక ప్రఖ్యాత రాజు. అతని కాలంలో, ఇస్లాం అత్యంత విస్తృత భౌగోళిక వ్యాప్తిని సాధించింది. ఒక గొప్ప పాలకుడిగా అక్బర్ వివిధ రాజ్యాలను, జాతులను మరియు మతాలను సాపేక్షంగా సామరస్యపూర్వకమైన మొత్తంగా ఏకం చేయడంలో విజయం సాధించాడు. అన్నింటికంటే మించి, అతను విశ్వానికి గొప్ప గురువు. అతను అన్ని మతాలను “దీన్-ఇ-ల్లాహి” అనే ఒకే మతంలోకి ఏకం చేయడానికి తన వంతు కృషి చేశాడు.

ఆధునిక హిందూమతానికి తమ వంతు కృషి చేసిన మరికొంతమంది తత్వవేత్తలు ఉన్నారు. అటువంటి మహనీయులలో మొదటివారు రాజా రామ్ మోహన్ రాయ్. ఆయన జాతీయ గీతం ఆధారంగా బ్రహ్మ సమాజాన్ని స్థాపించారు. తన జీవితాంతం ఆయన కేవలం హిందూమతాన్ని మాత్రమే ప్రచారం చేస్తూ, ఒక నిజమైన హిందువుగా నిలిచారు. ఆయన మరణానంతరం, ఈ బ్రహ్మ సమాజ్ బాధ్యతలను దేవేంద్రనాథ్ టాగోర్ స్వీకరించారు. రాజా రామ్ మోహన్ రాయ్ తర్వాత, స్వామి దయానంద అనే మరో తత్వవేత్త వెలుగులోకి వచ్చారు. ఆయన "ఆర్య సమాజ్"ను స్థాపించారు. ఈ సమాజ్ ప్రజలకు హిందూమత మౌలిక సూత్రాలను బోధించింది. ఆ తర్వాతి ప్రముఖ నాయకుడు శ్రీ రామకృష్ణ. మతం పట్ల ఆయన దృక్పథం ఎంతో సార్వత్రికమైనది. అన్ని మతాలు దైవ స్వరూపాలేనని, అటువంటి సందర్భంలో ఒక సజీవ సమన్వయం అవసరమని ఆయన నొక్కి చెప్పగలిగారు. శ్రీ రామకృష్ణుల జీవితం మరియు బోధనలు, వారి నమ్మకమైన శిష్యుడైన స్వామి వివేకానంద తరచుగా పర్యటించడం వల్ల అమెరికా మరియు యూరప్‌లలో బాగా ప్రసిద్ధి చెందాయి. వివేకానంద తన మేధో సామర్థ్యంతో రామకృష్ణుల బోధనలను హిందూ మతంలోని మతపరమైన సంప్రదాయాలకు మాత్రమే కాకుండా, సామాజిక సంక్షేమానికి కూడా అన్వయించారు.

స్వామి వివేకానంద తన నాయకత్వం మరియు ప్రభావంతో ప్రపంచవ్యాప్తంగా రామకృష్ణ మిషన్ పేరుతో వందకు పైగా కేంద్రాలను స్థాపించారు. ఇటీవలి కాలంలో ప్రజల నుండి, సభ్యుల నుండి మరికొందరు నాయకులు ముందుకు వచ్చారు, వారిలో ఒకరు "శ్రీ హురోబిందీ ఘోష్". ఆయన ప్రకారం, మానవ ఉనికిని బంధించే పరిమితుల నుండి మనిషిని విముక్తుడిని చేయడమే హిందూమతం యొక్క ప్రధాన కర్తవ్యం. ఆయన బోధనలు మరియు అభ్యాసాల ద్వారా ప్రయోజనం పొందడానికి భారతదేశం వెలుపల నుండి కూడా చాలా మంది ప్రజలు వచ్చారు. ఆయన తన ప్రత్యేకమైన యోగా విధానాన్ని కూడా బోధించారు.

రవీంద్రనాథ్ టాగోర్‌ను ఆధునిక భారతదేశపు గొప్ప కవులలో ఒకరిగా పిలుస్తారు. ఆయన బలమైన జాతీయవాదాన్ని, అన్ని మానవ భావాలను గ్రహించే శక్తిని కలిగి ఉండేవారు. టాగోర్ తన అభిప్రాయాలకు ప్రధాన ఆధారాన్ని ప్రాచీన హిందూమతంలో కనుగొన్నారు. గొప్ప కవిగా, ఆయన తన ప్రసిద్ధ కావ్యం "గీతాంజలి"తో చాలా ప్రాచుర్యం పొందారు. ఆయన హిందూమతంలోని కొన్ని ప్రాచీన సాహిత్యాన్ని ఆధునిక కాలానికి అనుగుణంగా వ్యాఖ్యానించారు. ఇక జాతిపిత మహాత్మా గాంధీ విషయానికి వస్తే, ఆయనను గొప్ప ఆధునిక హిందువుగా పిలుస్తారు. ఆయన అహింసా మార్గాన్ని అనుసరించారు, దీనిని హిందువులు ఒక సద్గుణంగా అంగీకరించారు. ఈ మార్గం ద్వారానే ఆయన భారతదేశానికి స్వాతంత్ర్యం తీసుకువచ్చారు. బౌద్ధమతం:

భారత ఉపఖండంలో ఉద్భవించి, తదనంతరం ప్రపంచ మతంగా మారిన ఏకైక మతం బౌద్ధమతం. క్రైస్తవ, ఇస్లాం మతాల వలెనే ఇది కూడా అంతర్జాతీయ మతంగా గుర్తింపు పొందింది. ఇది ఏసుక్రీస్తు తర్వాత అర్ధ సహస్రాబ్ది పాటు ఉనికిలో ఉండి, మొట్టమొదటి అంతర్జాతీయ మిషనరీ మతంగా అవతరించింది. బుద్ధుడు స్వయంగా ఒక చురుకైన మిషనరీ. బుద్ధుడే తన శిష్యులకు రెండు బాధ్యతలను అప్పగించారు. బౌద్ధమతం గురించి ఎవరికీ తెలియదు, దానికి అనుమతి లేదు, అందువల్ల అది క్రైస్తవ, ఇస్లాం వంటి విశ్వ మతాల మధ్య ప్రత్యేకంగా నిలిచింది.

తమ చరిత్రలో, క్రైస్తవ మరియు ఇస్లాం మతాలు ప్రజలను తమ తమ మతాలలోకి మార్చడానికి బలప్రయోగం చేశాయి. బౌద్ధమతాన్ని స్వీకరించిన గొప్ప రాజులలో క్రీస్తుపూర్వం మూడవ శతాబ్దంలో భారతదేశాన్ని పాలించిన అశోక చక్రవర్తి ఒకరు. ఈ మతం యొక్క పరిధి నిస్సందేహంగా అపారమైనది. దీని అభివృద్ధికి సుమారు ఇరవై నాలుగు వందల సంవత్సరాలు పట్టినట్లు కనిపిస్తుంది. ఇది ఒక సంక్లిష్టమైన మతం. ఇందులో ఆధ్యాత్మికత, మాయాజాలం, యోగా యొక్క కర్మకాండలు, ఒక వివరణాత్మక మనస్తత్వశాస్త్రం మరియు ఇతర అంశాలు ఉన్నాయి. ఉదాహరణకు, చైనాలో టాంగ్ రాజవంశం యొక్క కళ ప్రపంచంలోనే అత్యుత్తమమైన వాటిలో ఒకటిగా తరచుగా వర్ణించబడుతుంది. అవి బౌద్ధులకు చెందినవని నమ్ముతారు.

బౌద్ధమతం ఇతర మతాల పట్ల నూటికి నూరు శాతం సహనాన్ని కలిగి ఉంటుంది. ఈ రెండు మతాలు ఒకదానికొకటి ప్రత్యక్ష సంబంధం కలిగి ఉన్న బౌద్ధ వేడుకలలో హిందూ విధులను చూడటం వింతగా ఉంటుంది. ఈ మతంలో యుద్ధోత్సాహాన్ని పూర్తిగా నిరుత్సాహపరుస్తారు. బుషిడో మరియు జెన్ బౌద్ధం అని పిలువబడే ప్రవర్తనా నియమావళి సమురాయ్‌లను నియంత్రిస్తుంది.

ఈ మతం గతంలో మరియు ప్రస్తుతం ఆసియా దేశాల పాలక రాజవంశాలలో మరియు థాయిలాండ్, లావోస్, కంబోడియా మొదలైన ఇతర దేశాలలో ఆదరణ పొందింది. జైనమతం వలె బౌద్ధమతం కూడా క్రీస్తుపూర్వం ఆరవ శతాబ్దంలో ఆవిర్భవించింది. మహావీరుడి వలె బుద్ధుడు కూడా తన కాలంలోని హిందూమత సూత్రాలకు ప్రతిస్పందించాడు. ఆయన తన మతం పట్ల అత్యంత వ్యక్తిగత నిబద్ధత కలిగి ఉండేవాడు. బుద్ధుడు అంటే జ్ఞానోదయం పొందినవాడు అని అర్థం. చారిత్రక లెక్కల ప్రకారం, బౌద్ధమతం నేడు ప్రపంచంలోని అతిపెద్ద మతాలలో ఒకటి. బౌద్ధమతాన్ని నిజంగా విశ్వసించే అనుచరులు సుమారు 100 నుండి 440 మిలియన్ల మంది ఉన్నారని చెబుతారు. చైనా, జపాన్, లావోస్, కంబోడియా, సిలోన్, కొరియా, నేపాల్ మరియు థాయిలాండ్ వంటి దేశాల నుండి ఇది నిజంగా అత్యంత ముఖ్యమైన శక్తిగా ఉంది. ఈ దేశాల నుండి, చైనా ఒక సుమారు అంచనాను సిద్ధం చేయడానికి చొరవ తీసుకుంది మరియు ఆ సంఖ్య 150 మిలియన్లకు చేరింది. బౌద్ధమతం దాని ప్రారంభంలో ఉన్నట్లుగా నేడు లేదు. కాబట్టి, గతాన్ని పరిశీలించి, ఆపై దానిని వర్తమానంతో పోల్చి చూడాలి. బౌద్ధమత స్థాపకుడు:

బౌద్ధమతం అనేది "జ్ఞానోదయం పొందినవాడు" అని అర్థం వచ్చే ఒక బిరుదు. ఈ మత స్థాపకుడి ఆధ్యాత్మిక పరిపూర్ణతను గుర్తించిన ప్రజలు ఆయనకు ఈ బిరుదును ప్రదానం చేశారు. ఆయన గౌతమ కుటుంబంలో జన్మించారు. ఆయనకు సిద్ధార్థ అనే పేరు పెట్టారు. ఆయన శాక్య వంశానికి చెందిన క్షత్రియ కులానికి చెందిన ఆర్యుడు. ఈ వంశం నేపాల్‌కు దక్షిణాన హిమాలయాల సరిహద్దు ప్రాంతంలో నివసించేది. ఆయన తండ్రి శుద్ధోధనుడు. ఆయన రాజ్యాలకు, సంపదకు అధిపతి. ఆయనను శాక్య వంశానికి రాజు అని కూడా పిలవవచ్చు. ప్రతీకాత్మకతతో నిండిన పేరు గల ఆయన తల్లి మహా, తల్లిదండ్రులు ప్రయాణంలో ఉన్నప్పుడు నేపాల్ సమీపంలోని లుంబినీ గార్డెన్స్ అనే సారవంతమైన భూమిలో బుద్ధునికి జన్మనిచ్చింది. బుద్ధుని సరైన జనన, మరణ తేదీలను కనుగొనడం పండితులకు కష్టమైంది. అయినప్పటికీ వారు సంభావ్య తేదీలను క్రీ.పూ. 560 మరియు 480 గా పేర్కొన్నారు. ఆయన కపిలవస్తు పట్టణంలో జన్మించారు. అది బెనారస్ నుండి సుమారు వంద మైళ్ల దూరంలో ఉంది. బుద్ధునికి పంతొమ్మిదేళ్ల వయసులో యశోధరతో వివాహం జరిగింది. కుమారుడు పుట్టిన తరువాత, ఆయన అన్నింటినీ తృణీకరించి, జీవితంలో ఏదైనా సాధించాలనే దృఢ నిశ్చయంతో రాజభవనాన్ని విడిచిపెట్టాడు. ఆయన ఐదుగురు శిష్యులతో సన్యాసిగా మారి తన ప్రచార యాత్రను ప్రారంభించాడు. ఆయన శిష్యులు ఆయనను అన్ని విషయాలలో పరిపూర్ణుడిగా భావించారు. ఆయన సౌమ్యత, మంచితనం ఈ ప్రపంచంలో మార్పులేనివని వారు నమ్మారు. వారు ఆయనను విశ్వరాజులకు రాజుగా ప్రకటించారు.

సంప్రదాయాల ప్రకారం, ఆయన తన ఇష్టానుసారం ప్రత్యక్షమవగలడు, అదృశ్యమవగలడు. ఆయన ఎన్నో అద్భుతాలు చేశాడు. పుట్టుకతో అంధులైన వారికి చూపునిచ్చాడు. పుట్టుకతో చెవిటివారిని స్వస్థపరిచాడు. కుంటివారు కూడా స్వస్థత పొందారు. చరిత్ర పొడవునా బౌద్ధులు ఒక విషయంలో విభేదిస్తూ వస్తున్నారు. అది బుద్ధునికి ఇవ్వవలసిన గౌరవం అనే విషయం. ఆయన మరణించే సమయానికి, ఆయన శిష్యులు రెండు వర్గాలుగా విడిపోయారు. వారిలో కొందరు ఆయనను దైవంగా పూజించగా, మరికొందరు అలా పూజించలేదు. నిజానికి, ప్రపంచంలో ఏ ఇతర దేవతా విగ్రహాల కన్నా బుద్ధుని విగ్రహాలే ఎక్కువగా ఉన్నాయి.

బుద్ధుని చరిత్ర చాలా సంక్లిష్టంగా మారింది. ఆయన మరణానంతరం రాజగృహంలో ఒక మహాసభ జరిగింది. దానికి వృద్ధుడైన కాశప్ప అధ్యక్షత వహించగా, ఆయన ప్రముఖ శిష్యుడైన ఉపాలి ఆ సంఘం యొక్క క్రమశిక్షణా నియమాలను పునరుద్ఘాటించాడు. వారు ఆ నియమాలను "వినాయకపీఠకం" అని పిలిచారు. ఆనందుడు ప్రబోధాల సమాహారం అని పిలువబడే దానిని పఠించాడు. వీటన్నిటితో పాటు, సంస్కృతంలో బుద్ధుని పవిత్ర గ్రంథం కూడా ఉంది. దానిని "త్రిపీఠకం" అని పిలుస్తారు. ఆ పుస్తకం నియమాలు, ప్రబోధాలు మరియు బోధనలు అనే మూడు భాగాలుగా సౌకర్యవంతంగా విభజించబడింది.

చక్రవర్తి ఈ మతాన్ని చాలా తీవ్రంగా అనుసరించాడు. అతను ప్రజల మనిషి మరియు చుట్టుపక్కల ప్రాంతాల ప్రజలు బౌద్ధమతాన్ని స్వీకరించేలా చేశాడు. అతని ప్రకారం, అది ఒక గొప్ప వరం. అతను ఆ మతంలో ఎంతగానో లీనమై, బౌద్ధ జీవన విధానంలోని ధర్మం లేదా బోధనల గురించి స్వయంగా బహిరంగంగా బోధించడం ప్రారంభించాడు. అతను బుద్ధుని జీవన విధానాన్ని అనుసరించి ఇతరులకు ఆదర్శంగా నిలిచాడు. అతను ఆసుపత్రులను నిర్మించాడు, బావులను తవ్వాడు. బుద్ధుని జీవిత జ్ఞాపకార్థం అతను వరుసగా స్థూపాలను నిర్మించాడు. తరువాత అతను స్వయంగా సన్యాసిగా దీక్ష తీసుకున్నాడు, కానీ ఆ విధంగా తన రాజ్యాన్ని, పరిపాలనను నడపలేకపోయాడు. అశోకుడు వేదాంతి లేదా తత్వవేత్త కాదు. అతను తన మిషనరీ ఉద్యమాన్ని బలంగా విశ్వసించేవాడు మాత్రమే. కానీ, అశోకుని మరణం తరువాత, భారతదేశంలో బౌద్ధమతం క్షీణించడం ప్రారంభమైంది.

కొన్ని అంతర్గత సమస్యల కారణంగా, పాక్షికంగా ముస్లింల దండయాత్ర వల్ల కూడా బౌద్ధమతం క్షీణించడం ప్రారంభమైంది. వారు అన్ని మఠాలను, పాఠశాలలను మరియు పుణ్యక్షేత్రాలను ధ్వంసం చేశారు. మతపరమైన ఉత్సాహం ఉన్న సన్యాసులను కూడా వారు చంపారు. యుద్ధానికి తోడు, బౌద్ధమతం అప్పటికే రెండు శాఖలుగా విడిపోయింది. ఈ విషయాలన్నీ ప్రజలు ఆ మతాన్ని సరిగ్గా అర్థం చేసుకోలేకపోవడానికి కారణమయ్యాయి. ఆ రెండు శాఖలు - "థేరవాద" మరియు "మహాయాన". ఈ థేరవాద శాఖ ప్రధానంగా సిలోన్, బర్మా, థాయ్‌లాండ్, కంబోడియా మరియు లావోస్‌లో కనిపించగా, మహాయాన శాఖ చైనా, టిబెట్ మరియు జపాన్‌లలో తనదైన ప్రభావాన్ని కలిగి ఉంది.

ఈ రెండు విశ్వాస శాఖల మధ్య ఉన్న సిద్ధాంతపరమైన భేదాలపై చర్చ అవసరం. మహాయాన బౌద్ధం ఒక తాత్విక వ్యవస్థగా అభివృద్ధి చెందింది, కానీ థేరవాద శాఖ అమూర్త ఆలోచనలతో సంబంధం కలిగి ఉండదు. మహాయాన బోధనలు సంస్కృత భాషలో కొనసాగగా, థేరవాద బోధనలు "పాలి" లిపిలో ఉన్నాయి. ఈ మత పవిత్ర గ్రంథాలు బుద్ధుని బోధనలపై ఆధారపడి ఉన్నాయి. వాటిని "త్రిపీటకం" లేదా సంపూర్ణత యొక్క మూడు బుట్టలు అని పిలుస్తారు. మొదటి దానిని "క్రమశిక్షణ" బుట్ట (వినయపీటకం) అని అంటారు. రెండవ దానిని "ప్రసంగాల బుట్ట" (సూత్రపీటకం) అని అంటారు. మూడవది అంతిమ విషయాల బుట్ట (అభిధమ్మ). ఈ త్రిపీటకం ఆంగ్లంలోకి అనువదించబడింది మరియు ఇది డజనుకు పైగా పుస్తకాలలో అందుబాటులో ఉంది.

క్రమశిక్షణల గంపలోని మొదటి త్రిపీఠకం, సన్యాసులు మరియు సన్యాసినుల సత్ప్రవర్తన కొరకు ఉన్న నియమ నిబంధనలను క్లుప్తంగా కలిగి ఉంటుంది. రెండవ పీఠకం, ప్రబోధాల గంప, స్వయంగా బుద్ధుడు ఇచ్చిన ప్రసంగాలతో కూడి ఉంటుంది. ఇది వివిధ విషయాలకు సంబంధించిన ఐదు సంకలనాలతో రూపొందించబడింది. మూడవ దానిని పండితుల పత్రాలు అని పిలుస్తారు. ఇది నిర్వాణం యొక్క ప్రాథమిక విలువపై కేంద్రీకృతమైన ఆసక్తితో, అస్తిత్వం యొక్క తాత్విక ఆధారాన్ని చిత్రిస్తుంది. మహాయాన బౌద్ధం అనేక విలక్షణమైన శాఖలచే వర్గీకరించబడింది. మరియు ఈ శాఖలు తాత్విక మరియు శాస్త్రీయమైన విభిన్న ఆచారాల అభివృద్ధిని ప్రతిబింబిస్తాయి. తక్కువ ప్రాముఖ్యత కలిగిన వందలాది విభాగాలు బౌద్ధాన్ని అత్యంత విచ్ఛిన్నమైన మతంగా మార్చాయి.

మహాయాన బౌద్ధంలోని యోగకార శాఖను క్రీ.శ. 400 ప్రాంతంలో వాయువ్య ప్రాంతానికి చెందిన వ్యాపారులైన అసంగ మరియు వసుబంధ అనే ఇద్దరు సోదరులు స్థాపించారు. కానీ ఇది క్రీ.శ. 400లో భారతదేశం నుండి కనుమరుగైనప్పటికీ, చైనా, జపాన్ మరియు టిబెట్ వంటి దేశాలలో ఇప్పటికీ క్రియాశీలంగా ఉంది. ఆ మూడు దేశాలలో చాలా మంది ప్రజలు ఆ శాఖ పట్ల ఆకర్షితులయ్యారు. మహాయాన బౌద్ధం యొక్క మరొక రూపం టిబెట్‌లో ఉనికిలో ఉండేది. ఈ శాఖను "లామనిజం" అని పిలుస్తారు, దీని అర్థం "శ్రేష్ఠమైనది".

బౌద్ధమతం యొక్క నిజ స్వరూపం అత్యంత వైవిధ్యమైనది. దేవుని గురించిన దాని బోధనల గురించి సమగ్రంగా వివరించడం అసాధ్యం కావచ్చు. వాస్తవానికి, అసలైన బౌద్ధమతం మరియు దాని తర్వాతి శాఖలు సాంప్రదాయ అర్థంలో దేవుడు లేడని బోధిస్తాయి. వారి తత్వశాస్త్రం ప్రకారం, బౌద్ధమతం అంటే నాస్తికత్వం తప్ప మరేమీ కాదు. బుద్ధుడు దేవుని గురించి ఏమీ బోధించలేదు మరియు అతని తక్షణ అనుచరులు కూడా అదే పద్ధతిని కొనసాగించారు. దాని ఫలితంగా, వారు సృష్టి సిద్ధాంతం గురించి మరియు దానితో పాటు అంతిమ మూలం లేదనే దాని గురించి ఎప్పుడూ ఆలోచించలేదు. వారు ముప్పై ఏడు గ్రహాలు ఉన్నాయని అర్థం చేసుకున్నారు. వాటిలో దుఃఖ స్థితులుగా పిలువబడే నాలుగు నిమ్న స్థితులు ఉన్నాయి మరియు వాటికి పైన మానవులు నివసించే ఏడు సుఖ స్థితులు ఉన్నాయి. మళ్ళీ, నిమ్న దేవతలు అని పిలువబడే ఆరు గ్రహాలు ఉన్నాయి. ఆ తర్వాత కోరికపై ఆధారపడిన పదిహేడు గ్రహాలు మరియు వాటికి పైన ఉన్నత దేవతలు అని పిలువబడే ఇరవై గ్రహాలు ఉన్నాయి.

బౌద్ధమతం పునర్జన్మపై నమ్మకాన్ని కూడా బోధిస్తుంది. మరణం అన్నింటికీ అంతం కాదని వారు అంటారు. మరణం యొక్క ఫలితం తక్షణ పునర్జన్మ. వారి అవగాహన ప్రకారం, శరీరం యొక్క భౌతిక రూపం మరింత సారాంశమైన ఉనికికి కేవలం ఒక పైపొర మాత్రమే. అప్పుడు వారి బోధనల ప్రకారం నిర్వాణం అనేది అహం యొక్క వ్యామోహం కాదు. అది ఒక ధన్యమైన స్థితి, అందులో ఒక వ్యక్తిలోని అన్ని రకాల ప్రాపంచిక కోరికల దాహం తొలగిపోతుంది. ప్రజలు అన్నింటినీ తృణీకరించి, దేవునిపై ఎక్కువగా దృష్టి పెడతారు. పాలి భాషలో నిర్వాణం అంటే "కోరిక లేకపోవడం". సంస్కృతంలో దీని అర్థం "కోరిక అనే జ్వాల నుండి ఆర్పివేయబడిన దానిని ఆర్పివేయడం". నిర్వాణం అనేది తార్కికంగా అవ్యక్తమైన భావన. బౌద్ధమతం యొక్క సుదీర్ఘ చరిత్ర అహం (అనోత్త) సూత్రంపై ఆధారపడి ఉంది. వ్యక్తిగత అహం ఒక భ్రమ అని నూయెజ్ సిద్ధాంతం సూచిస్తుంది.

బౌద్ధమతం పూర్తిగా వ్యక్తుల కోసం ఉద్దేశించిన మతం. సమాజానికి అవసరమైన క్రమబద్ధమైన బోధనలు ఇందులో ఉండవు. అటువంటి పరిస్థితులలో, నిర్వాణం కోసం చేసే అన్వేషణలో సమాజం వ్యక్తికి మద్దతు ఇవ్వదు. వాస్తవానికి, బౌద్ధమతంలో సన్యాస జీవితం హోదాలోనూ, ఆచారాలలోనూ శ్రేష్ఠమైనదిగా పరిగణించబడుతుంది. ఈ మతం, ఐదు ముఖ్యమైన నిషేధాలు కలిగిన కొన్ని ప్రవర్తనా నియమాలతో సామాన్యులను కూడా బౌద్ధులుగా మారడానికి అనుమతిస్తుంది. అవి:-

1) దొంగతనం చేయవద్దు.

2) చంపవద్దు,

3) వ్యభిచారం చేయవద్దు

4) అబద్ధాలు చెప్పవద్దు

5) మత్తు వచ్చేలా తాగకూడదు.

ఈ మతం వ్యక్తిగత మోక్షం గురించి కూడా బోధిస్తుంది. బౌద్ధమతం భారతదేశంలోని కులతత్వాన్ని వ్యతిరేకించింది. ఆ కారణంగా హిందూమతం, ముఖ్యంగా భారతదేశంలో బౌద్ధమత వ్యాప్తిని బహిరంగంగా నిరుత్సాహపరిచింది, కానీ కొన్ని ఆసియా దేశాలలో కులాలు లేనందున అక్కడ మంచి ప్రోత్సాహం లభించింది.

ఈ మతం చేసిన మరో మంచి పని ఏమిటంటే, అది సామాజిక సమావేశాలను లేదా సామాజిక రూపాలను ప్రోత్సహించింది. ప్రజలు ఒకచోట చేరి, తమలో ఏమైనా సామాజిక హోదా లేదా ప్రాచ్య సంస్కృతిని మరచిపోయారు. వారు సంఘ బౌద్ధంలో ఆనందంగా గడిపారు. బౌద్ధానికి ఎన్నడూ అధికారిక వ్యవస్థ లేదు. వాటికన్ ప్రజల (రోమన్ కాథలిక్ క్రైస్తవ మతానికి పోప్) వలె సర్వోన్నత మతాధికారిగా ఉన్న వ్యక్తి కూడా ఎవరూ లేరు, కానీ ఇది ఒక ప్రధాన మతంగా అభివృద్ధి చెందింది. ఆసియాలో దీనికి చాలా మంది భక్తులు ఉన్నారు. బౌద్ధమతం నిస్సందేహంగా ప్రపంచానికి భారతదేశం అందించిన కానుక. అధ్యాయం : 13