అప్పుడు 10వ అధ్యాయం, 2వ వచనంలో దానియేలు ఇలా అన్నాడు, “నేను, దానియేలు, మూడు వారాలు దుఃఖించాను. వారాల తరబడి దుఃఖించడానికి అతన్ని ఏది ప్రేరేపించి ఉండాలి? అతనికి కలగబోయే దర్శనం కలవరం కలిగించిందని మనం ఊహించుకోవచ్చు. అటువంటి దయనీయమైన పరిస్థితి ఇశ్రాయేలీయుల ప్రజలకు సంతోషకరమైన వార్త కాదు. ఆ సమాచారంతో దానియేలు కూడా చాలా నిరుత్సాహపడ్డాడు. ఆ మూడు వారాలలో అతను సరిగ్గా తినలేకపోయాడు, త్రాగలేకపోయాడు. అతను ఎదుర్కోబోయే భయంకరమైన దర్శనం అతని మనస్సును పూర్తిగా కలవరపరిచి ఉండాలి. మరియు ఆ ప్రవక్త దర్శనానికి మూడు వారాల ముందు కాలానికి వెళ్ళాడు. అప్పుడు మొదటి నెల ఇరవై నాలుగవ రోజున దానియేలు నది ఒడ్డుకు వెళ్లి నిలబడ్డాడు. ఆ నదిని ‘హిద్దెకెలు’ అని పిలిచేవారు, ఇది ‘టైగ్రిస్’ నది యొక్క మరొక ప్రాచీన నామం.
జెరూసలేం దృశ్యాలు
ఈ సమయంలో మరో అత్యంత ఆసక్తికరమైన విషయం ఏమిటంటే, రాజు సైరస్ దయవల్ల అతని ప్రజలందరూ యెరూషలేముకు తిరిగి వచ్చినప్పటికీ, దానియేలు ఇంకా బబులోనులోనే ఉన్నాడు. అతడు అలా ఉండటానికి కారణం ఏమిటి? దీనికి రెండు కారణాలు ఉన్నాయి. మొదటి కారణం, ఆ సమయానికి దానియేలు అప్పటికే బబులోను సామ్రాజ్యానికి ప్రధానమంత్రిగా నియమించబడ్డాడు. అటువంటి పరిస్థితులలో, మరికొన్ని ఏర్పాట్లు జరిగే వరకు అంత త్వరగా ఆ స్థలాన్ని విడిచి వెళ్లడం సాధ్యం కాదని అతను భావించి ఉండవచ్చు.
రెండవ కారణం ఏమిటంటే, అప్పటికే అతనికి 85 సంవత్సరాల వయస్సు నిండిపోయి ఉండాలి. ఆ వృద్ధాప్యం కారణంగానే అతను బబులోను నుండి యెరూషలేము వరకు ఉన్న 800 మైళ్ళ సుదీర్ఘ దూరాన్ని ప్రయాణించకుండా ఉండిపోయి ఉండాలి. కాబట్టి దానియేలు టైగ్రిస్ నది ఒడ్డున నిలబడి ఉండగా, అతను ఒక అద్భుతమైన దృశ్యాన్ని చూశాడు, దానిని అతను ఈ క్రింది పంక్తులలో వివరించాడు - “అప్పుడు నేను కన్నులెత్తి చూచినప్పుడు, ఇదిగో, నారబట్టలు ధరించి, నడుమునకు మేలిమి బంగారపు పట్టీ కట్టుకొనియున్న ఒక మనుష్యుడు కనబడెను. అతని దేహము బెరిల్ రత్నమువలెను, అతని ముఖము మెరుపువలెను, అతని కన్నులు అగ్నిదీపములవలెను, అతని బాహువులును పాదములును మెరుగుపెట్టిన ఇత్తడివలెను, అతని మాటల స్వరము జనసమూహము యొక్క స్వరమువలెను ఉండెను.” (దానియేలు 10:5-6)
పైన పేర్కొన్న వాక్యభాగం, ప్రవక్తయైన దానియేలు ప్రభువైన యేసు క్రీస్తు మహిమ యొక్క అసాధారణమైన ప్రత్యక్షతను చూశాడని సూచిస్తుంది. 5వ మరియు 6వ వచనాలు, పాత నిబంధనలోని "ప్రభువు దూత"గా చెప్పబడిన క్రీస్తు యొక్క "థియోఫనీ" (ఆయన మాంసం మరియు రక్తం ధరించక ముందు) ప్రత్యక్షతను సూచిస్తున్నట్లుగా కనిపిస్తుంది. అయినప్పటికీ, 10వ అధ్యాయం చివరి భాగంలో, ఆ దూత ఒక పతితదూతచే ఇరవై ఒక్క రోజులు బంధించబడ్డాడు, మరియు అతన్ని రక్షించడానికి ప్రధానదూత అయిన మైఖేల్ సహాయం అవసరమైంది. ఈ ప్రధానదూత మైఖేల్కు ఇశ్రాయేలుతో ఒక ప్రత్యేక సంబంధం ఉంది. ఆ సంబంధం ఫలితంగా, దానియేలు గ్రంథం 12వ అధ్యాయంలో అతను చాలా కీలక పాత్ర పోషించాల్సి వచ్చింది. కానీ, ఈ దూత మరెవరో కాదు, స్వయంగా ప్రభువైన యేసు క్రీస్తే అనడంలో రవ్వంత కూడా సత్యం లేదు.
ఇక్కడ, 7వ వచనం నిజంగా మరింత ఆసక్తికరంగా ఉంది. దానియేలు ఇలా అన్నాడు, “ఆ దర్శనమును నేను, అనగా దానియేలు ఒక్కడినే చూచితిని; నాతోనున్న మనుష్యులు ఆ దర్శనమును చూడలేదు గాని, వారిమీద గొప్ప ప్రకంపన కలుగుట వలన వారందరును దాగుకొనుటకు పారిపోయిరి”. దానియేలు ఆ దర్శనమును చూసెనని, అతనితోనున్న మనుష్యులు చూడలేదని స్పష్టమవుతోంది. అయినప్పటికీ, వారు ఏదో ప్రమాదం రాబోతోందని ఊహించి దాగుకొనుటకు పారిపోయారు. ఏదో ఒక ఆత్మ స్వరూపం ఆ మనుషుల జీవితాల్లోకి ప్రవేశించి, ఆ పరిస్థితి గురించి వారికి తీవ్ర భయాన్ని కలిగించి, చివరికి అంతటి ఆసక్తికరమైన సంఘటన నుండి దాగుకొనుటకు పారిపోయేలా చేసిందని కూడా మనం ఊహించవచ్చు. అయితే దానియేలు ఆ ప్రదేశం నుండి పారిపోలేకపోయాడు, బహుశా అతని వయస్సు కారణంగా ఇతరుల వలె పరుగెత్తడానికి అతనికి తగినంత బలం లేకపోవచ్చు. ఈ వాస్తవాన్ని దృష్టిలో ఉంచుకుని, 8వ వచనంలో ఇలా చెప్పబడింది, “కాబట్టి, నేను ఒంటరిగా మిగిలి ఈ గొప్ప దర్శనమును చూచితిని గాని అక్కడ ఎవరూ మిగలలేదు.”
"నాలో ఉన్న యెరూషలేము బలాన్ని కోల్పోయాడు". అంటే, ఆ క్షణంలో అతను ఇంకొక్క అడుగు కూడా ముందుకు వేయడానికి తన బలం, శక్తి మొత్తాన్ని కోల్పోయాడు. మరి 9, 10 వచనాలలో అతను ఏమి మాట్లాడాడు? “అయినను నేను ఆయన మాటల స్వరము వింటిని. ఆయన మాటల స్వరము విని, నేను నేలమీద సాగిలపడి గాఢనిద్రలో ఉన్నాను. ఇదిగో, ఒక చేయి నన్ను తాకి, నా మోకాళ్లమీద అరచేతులమీద నన్ను లేపింది.”
ఈ పంక్తులలో డానియేలు ముఖం నేలమీద పడి ఉందని చెప్పబడింది. దీని అర్థం, అతను స్పృహ కోల్పోయి ఉండవచ్చు లేదా సమాధి స్థితిలో ఉండి ఉండవచ్చు. డానియేలును తాకిన దేవదూత, అసలు అతను స్పృహ కోల్పోవడానికి కారణమైన దేవదూతేనా, లేక మనం దీనిని అత్యంత అద్భుతమైన దృశ్యంగా భావించేలా చేసిన మరేదైనా ఇతర జీవి కారణమా అనే విషయంపై మనం తొందరపడి ఒక నిర్ధారణకు రాలేము. వీటన్నిటిలో కీలకమైన వ్యక్తి ప్రవక్తయైన డానియేలు, 85 ఏళ్ల వయస్సు గలవాడు, ధైర్యంగా నిలబడటానికి కూడా అతనికి తగినంత బలం లేదు. ఆ క్లిష్ట సమయంలో అతను చేయగలిగిన ఉత్తమమైన పని, మోకాళ్లపై, చేతులపై వంగి నమస్కరించడమే.
11వ వచనం ప్రకారం, దానియేలు తన పాదాలను నిలదొక్కుకోవడానికి సహాయం చేసిన దేవదూత, అతడు బహు ప్రియమైనవాడని చెప్పింది. ఆ దేవదూత దానియేలుతో పలికిన మాటలను అతడు అర్థం చేసుకోగలిగాడు. దేవదూత ఈ మాటలు చెప్పినప్పుడు, దానియేలు వణుకుతూ నిటారుగా నిలబడ్డాడు. దానియేలు సువార్త 9:23లో, గాబ్రియేలు దేవదూత దానియేలును ఉద్దేశించి పలికిన "నీవు బహు ప్రియమైనవాడవు" అనే అద్భుతమైన పదబంధాన్ని మనం పరిశీలిద్దాం. ఇది నిజంగా ఆకాశ భూముల సృష్టికర్త దానియేలును గూర్చి పలికిన ఒక అసాధారణమైన ప్రశంస. బైబిల్లో మరే ఇతర వ్యక్తి కూడా సర్వశక్తిమంతుడైన దేవుని నుండి ఇంతటి అద్భుతమైన ప్రశంసను పొందలేదని నేను నమ్ముతున్నాను. విశ్వాసి జీవితంపై దానియేలు వలె ఇంత గొప్ప వ్యాఖ్యానం మరొకటి లేదని మనమందరం కూడా నమ్మాలి. పైన చెప్పిన ప్రశంసా వాక్యాలు దానియేలును తన చేతులు, మోకాళ్లపై లేచి నిటారుగా నిలబడటానికి బలపరిచినట్లు కనిపిస్తున్నాయి. అప్పుడు కూడా, అతడు రక్షకుని యందు గొప్ప భయభక్తులతో, వినయంతో అలా చేశాడు.
ఆ దూత తన ప్రసంగాన్ని కొనసాగించాడు. అతడు దానియేలుతో ఇలా అన్నాడు, “దానియేలు, భయపడకుము; ఎందుకంటే మొదటి రోజు నుండి నీ దేవుని ఎదుట నిన్ను నీవే శిక్షించుకొనుటకు మరియు గ్రహించుటకు నీ హృదయాన్ని నిలపలేదు, నీ మాటలు వినబడ్డాయి, మరియు నీ మాటల కొరకే నేను వచ్చాను.” మరో మాటలో చెప్పాలంటే, దానియేలు ప్రార్థించడం ప్రారంభించినప్పటి నుండి అతని మాటలు పరలోకంలో వినబడ్డాయి మరియు దేవుడు దానియేలుకు ఒక సందేశాన్ని అందించడానికి వెంటనే భూమికి ఒక దూతను పంపాడు. అయినప్పటికీ, ఆ దూత ద్వారా దేవుని సందేశాన్ని అందించడంలో ఆలస్యం అనే సమస్య ఏర్పడింది. తన ఆలస్యానికి గల కారణాన్ని అతడు 13వ వచనంలో వివరించాడు. “అయితే పర్షియా రాజ్యపు అధిపతి ఇరవై ఒక్క రోజులు నన్ను ఎదిరించాడు, కానీ ప్రధాన అధిపతులలో ఒకడైన మీకేలు నాకు సహాయం చేయడానికి రాలేదు, మరియు నేను పర్షియా రాజులతో అక్కడే ఉండిపోయాను”.
జెరూసలేం దృశ్యాలు
"పర్షియా రాజ్యపు అధిపతి" అనే పదబంధం, పర్షియా రాజ్యంలో ప్రభావం కలిగిన ఒక పతనమైన దేవదూతను సూచిస్తుంది. అదే దేవదూత, దానియేలుకు దేవుని సందేశాన్ని తెలియజేయకుండా అడ్డుకోవడానికి ప్రయత్నించింది. ఈ ప్రత్యేక దృశ్యం విశ్వాసులందరికీ అదృశ్య ఆధ్యాత్మిక ప్రపంచం గురించి గొప్ప అవగాహనను ఇస్తుంది మరియు అపొస్తలుడైన పౌలు యొక్క విలువైన మాటలను అందరికీ గుర్తు చేస్తుంది. "ఎందుకంటే మనము పోరాడునది రక్తమాంసములతో కాదు, ప్రధానులతోను, అధికారములతోను, ఈ లోక అంధకార అధిపతులతోను, ఆకాశమండలములలోని దుష్టశక్తులతోను." (ఎఫెసీయులకు 6:12) ఈ వాక్యభాగం ఎఫెసీయులకు వ్రాసిన లేఖ రూపంలో ఉంది. ఇది దేవదూతల మరియు దయ్యాల కార్యకలాపాల పరిధి గురించి మాట్లాడుతుంది. కొన్ని దేశాలను మరియు ప్రభుత్వాలను నియంత్రించడానికి నియమించబడిన కొందరు దేవదూతలు మరియు దయ్యాలు ఉన్నాయనేది వాస్తవం. చరిత్ర పొడవునా నిరంతర సంఘర్షణ జరుగుతూనే ఉంది, మరియు ఈ సందర్భంలో మనం దానిని క్లుప్తంగా పరిశీలిస్తున్నాము.
పర్షియాలో కొన్ని దుష్టశక్తుల వల్ల దానియేలుకు దేవుని సందేశాన్ని అందించలేకపోయిన దేవదూత, ఆ దుష్టశక్తులను ఓడించడానికి తనకు తగినంత బలం మరియు శక్తి లేనందున, తనకంటే మరింత శక్తిమంతుడైన ప్రధాన దేవదూత మైఖేలు వచ్చి తనను రక్షించవలసి వచ్చిందని చెప్పాడు. వాస్తవానికి, ఆ దుష్టశక్తులు అతని కార్యానికి అనవసరంగా ఆటంకం కలిగిస్తున్నాయి. చివరకు, మూడు వారాల తర్వాత మైఖేలు మరియు ఆ దూత దేవదూత "పర్షియా రాజ్యపు అధిపతి"పై పైచేయి సాధించగలిగారు. చివరికి ఆ దూత దేవదూత దానియేలును చేరుకొని, అతనికి దర్శన సందేశాన్ని తెలియజేయడానికి విడుదల పొందాడు. అప్పుడు ఆ దేవదూత దానియేలుతో, “అంత్యదినములలో నీ ప్రజలకు ఏమి సంభవిస్తుందో నీకు తెలియజేయడానికి నేను ఇప్పుడు వచ్చాను, ఎందుకంటే ఈ దర్శనం ఇంకా చాలా రోజుల వరకు నిలిచి ఉంది” అని చెప్పాడు. (దానియేలు 10:14)
వాస్తవానికి, దేవదూత తన ప్రజలైన ఇశ్రాయేలీయుల భవిష్యత్తుకు సంబంధించిన సందేశాన్ని దానియేలుకు అందించడానికి వచ్చాడు. అయితే దేవుడు పంపిన సందేశంలోని విషయాలు ఏమై ఉండాలి? ఇశ్రాయేలీయుల "భవిష్యత్తు" గురించి మనం దానియేలు గ్రంథం 11వ అధ్యాయంలో చూడవచ్చు. ఆ సందేశం సమీప భవిష్యత్తు గురించి, అంటే రాబోయే కొన్ని వందల సంవత్సరాల గురించి చెబుతుంది. ఇందులో ఐగుప్తు, సిరియా మరియు దుష్ట పాలకుడైన ఆంటియోకస్ ఎపిఫానెస్ల పాలన, చాలా సుదూర భవిష్యత్తు మరియు చివరకు అంత్యకాలపు పరిణామాలు కూడా ఉన్నాయి. ఆ సమయంలో దానియేలు అన్యజనుల పాలకుల గురించి వ్రాస్తున్నాడు. అతను 2వ అధ్యాయంలో ప్రస్తావించబడిన బబులోను సామ్రాజ్యంతో ప్రారంభించాడు. ఆ ప్రాచీన బబులోను సామ్రాజ్యాన్ని ఇప్పుడు ఆధునిక ఇరాక్ అని పిలుస్తారు. ఆ మొత్తం పాలనను మేడో-పర్షియన్లు కొనసాగించారు, దీనిని ఆధునిక ఇరాన్ అని పిలుస్తారు. తదుపరి రాజ్యం గ్రీకు సామ్రాజ్యం, దీనిని తరువాత సిరియా అని పిలిచారు, మరియు నాల్గవది రోమన్ సామ్రాజ్యం, దీనిని తరువాత ఆధునిక టర్కీ అని పిలిచారు. వాస్తవానికి దీనిని రోమన్ సామ్రాజ్యం యొక్క తూర్పు భాగం అని పిలిచేవారు మరియు కాన్స్టాంటైన్ చక్రవర్తిగా ఉండేవాడు. అతను కాన్స్టాంటినోపుల్ను తన రాజధానిగా చేసుకున్నాడు, అది తరువాత...
యెరూషలేము చిగుళ్ళు అనేది మృగ సామ్రాజ్యానికి ముగింపు. ఇశ్రాయేలు దృష్టిలో, క్రీస్తు విరోధి రాజ్యం, చేతులు లేకుండా చెక్కబడిన రాయికి (యేసు క్రీస్తుకు) దారి ఇచ్చినప్పుడు, ఈ మృగ సామ్రాజ్యాలు నిర్మూలించబడతాయి. ఆ రాయి, ఇనుము మరియు మట్టితో చేయబడిన ఆ విగ్రహాన్ని దాని పాదాల మీద కొట్టి, లెక్కలేనన్ని ముక్కలుగా విరగ్గొట్టింది. అన్యజనుల పరిపాలన మరియు కాలాలు అంతిమంగా యేసు క్రీస్తు యొక్క సహస్రాబ్దపు రాజ్యానికి దారి ఇస్తాయి, దానిని ఆయన వెయ్యి సంవత్సరాలు పరిపాలిస్తారు.
దేవదూత మాట్లాడకముందు, దానియేలు ఈ విధంగా మాట్లాడాడు. అతను ఇలా అన్నాడు, “అతడు నాతో ఆ మాటలు పలికినప్పుడు, నేను నేలమీద సాష్టాంగపడి మూగవాడనయ్యాను.” (దానియేలు 10:15). మానవులు దేవదూతలను ఎదుర్కొన్నప్పుడు, ఇది నిజంగా మరొక భయంకరమైన సంఘటన. కానీ దానియేలు తనకున్న జ్ఞాన వరంతో, తన కారణంగా జరిగిన ఆధ్యాత్మిక యుద్ధం గురించి తెలుసుకోవడంలో విజయం సాధించగలిగాడు. ఈ సందర్భంలో మనం ఈ క్రింది పంక్తులను అధ్యయనం చేద్దాం: “ఇదిగో, మనుష్యకుమారుల పోలికగల ఒకడు నా పెదవులను తాకగా, నేను నోరు తెరిచి మాట్లాడి, నా ఎదుట నిలుచువానితో ఇట్లంటిని: ఓ నా ప్రభూ, ఈ దర్శనము వలన నా దుఃఖములు నా మీదికి వచ్చినవి, నాలో ఏ బలమూ మిగలలేదు. నా ప్రభువు యొక్క సేవకుడు ఆయనతో ఎలా మాట్లాడగలడు? నా విషయానికొస్తే, వెంటనే నాలో ఏ బలమూ మిగలలేదు, నాలో ప్రాణమూ లేదు.”
ఈసారి, ఆ దేవదూత 5వ మరియు 6వ వచనాలలో ఇప్పటికే కనిపించిన అత్యంత అద్భుతమైన జీవియేనా లేక అదేనా అనే సందేహం కలిగింది. ఏది ఏమైనప్పటికీ, దేవుని నుండి సందేశం తెచ్చిన దేవదూతతో నిలబడి మాట్లాడటానికి తనలో బలం లేదని చెప్పడానికి మాత్రమే దానియేలు పెదవులు స్పృశించబడ్డాయి. ఈ దశలో, మనం దానియేలు యొక్క శారీరక రూపాన్ని మరియు అతని వయస్సును గుర్తుంచుకోవాలి. “అప్పుడు మనుష్యరూపముగల ఒకడు మరల వచ్చి నన్ను తాకి బలపరచెను.” (దానియేలు 10:15). ఈసారి కనిపించిన దేవదూత 5వ మరియు 6వ వచనాలలోని దేవదూత తప్ప మరెవరూ కాదు.
ఈ సందేశం యొక్క ప్రాముఖ్యత ఏమిటి? దేవదూత దానియేలుకు ఓదార్పు మాటలు చెబుతూ తన సందేశాన్ని ప్రారంభించాడు. “ఓ మనిషీ, దేవునికి మిక్కిలి ప్రియమైనవాడా, భయపడకుము, నీకు సమాధానము కలుగును గాక, బలముగా ఉండుము, అవును, బలముగా ఉండుము. ఆయన నాతో మాట్లాడినప్పుడు నేను బలపడి, ‘నా ప్రభువు మాట్లాడనిమ్ము, ఎందుకంటే నీవే నన్ను బలపరిచావు’ అని అన్నాను.” (దానియేలు 10:19). దేవుడు తనను ఎంతగా ప్రేమిస్తున్నాడో దానియేలుకు మళ్ళీ గుర్తు చేయబడింది మరియు భయపడవద్దని కూడా చెప్పబడింది. ఆ దేవదూత చూడటానికి భయంకరంగా ఉన్నప్పటికీ, దానియేలును ఎంతగానో గౌరవించి, తాను ఒక మంచి ఉద్దేశంతోనే వచ్చానని చెప్పాడు. దేవదూత యొక్క ఈ మాటలు దానియేలును ఎంతగానో ఓదార్చాయి మరియు తాను ఆ సందేశాన్ని వినడానికి సిద్ధంగా ఉన్నానని అతడు బదులిచ్చాడు. అప్పుడు దేవదూత ఇలా అన్నాడు – “నేను నీ యొద్దకు ఎందుకు వచ్చానో నీకు తెలుసా? ఇప్పుడు నేను వారితో పోరాడటానికి తిరిగి వెళ్తాను.”
యెరూషలేము నుండి వచ్చిన బాణములు, పర్షియా అధిపతి, నేను వెళ్ళిపోయినప్పుడు గ్రీసు అధిపతి వస్తాడు; కానీ సత్య లేఖనములో వ్రాయబడిన దానిని నేను నీకు చూపిస్తాను, మరియు ఈ విషయాలలో నీ అధిపతియైన మిఖాయేలు తప్ప మరెవరూ నాతో నిలబడరు.” (దానియేలు 10:20-21)
ఈ మాటల ప్రకారం, పర్షియా రాజ్యపు అధిపతితో పోరాడే బాధ్యతను మైఖేల్ తీసుకున్నట్లు అనిపించింది. కానీ అతను ఆ అధిపతిని ఓడించలేదు. దానికి కారణం, అతను సందేశ దూత తిరిగి రావడం కోసం వేచి ఉండటమే. ఆ దూత దానియేలుకు సందేశాన్ని అందించిన తర్వాత మాత్రమే రాగలడు. ఆ దూత తిరిగి వచ్చిన తర్వాతే యుద్ధం కొనసాగుతుంది. మేదో-పర్షియా రాజ్యం ఓడిపోయి, దాని స్థానంలో గ్రీకు సామ్రాజ్యం వస్తుందని, అది కూడా "గ్రీషియా అధిపతి" వలె దయ్యపు శక్తికి చిహ్నంగా ఉందని ఆ దూత దానియేలుకు చెప్పాడు. ఆ దూత "సత్య గ్రంథం" గురించి కూడా ప్రస్తావించాడు (దానియేలు 10:21). దీనిని సౌకర్యవంతంగా "సత్య గ్రంథం" అని అనువదించవచ్చు.
అయితే ఆ సత్య గ్రంథం అంటే ఏమిటి? జాన్ ఎఫ్. వాల్వోర్డ్ అనే ఒక వేదాంతి, దానియేలు గ్రంథంపై తన వ్యాఖ్యానం; “ప్రవచనాత్మక విప్లవానికి కీలకం”లో ఈ గ్రంథాన్ని సాధారణంగా దేవుని సత్యపు రికార్డు అని, మరియు బైబిల్ సత్యానికి ఒక వ్యక్తీకరణ అని పేర్కొన్నాడు. ఇంతలో, ఆ దేవదూత ప్రధాన దేవదూత అయిన మైఖాయేలు వద్దకు తిరిగి వెళ్లి పర్షియా రాజ్యపు అధిపతితో పోరాడాడు. ఆ దేవదూత మైఖాయేలును “మీ అధిపతి” అని కూడా సంబోధించాడు. ఇక్కడ “మీ” అనే ప్రస్తావనకు అర్థం ఏమిటంటే, దానియేలు కూడా ఒక ఇశ్రాయేలీయుడు మరియు మైఖాయేలుకు ఇశ్రాయేలుతో ఒక ప్రత్యేక సంబంధం ఉంది. దానియేలు గ్రంథం 11వ అధ్యాయం, 1వ వచనం ప్రారంభంతో మొదలైన ఆత్మీయ యుద్ధ సమయంలో, దూత అయిన దేవదూత మరియు ప్రధాన దేవదూత అయిన మైఖాయేలు ఒకరికొకరు మద్దతు ఇచ్చుకున్నారని ఈ కథ 11వ అధ్యాయం, 1వ వచనంలో కొనసాగింది. దీనిని అంతర నిబంధన కాలం అని పిలిచారు. ఇది మలాకీ ప్రవక్త మరియు మత్తయి అపొస్తలుని గ్రంథాల మధ్య సుమారు 400 సంవత్సరాల కాలం, మరియు ఆ కాలంలోని రెండు అత్యంత ముఖ్యమైన శక్తులు పర్షియన్ మరియు గ్రీకు సామ్రాజ్యాలు.
మరియు 11వ అధ్యాయం గ్రీకు సామ్రాజ్యంలో సిరియా మరియు ఈజిప్టు ప్రాంతాల మధ్య జరిగిన సంఘర్షణ యొక్క పూర్తి వివరాలను మరియు ఇశ్రాయేలుపై దాని ప్రభావాన్ని తెలియజేస్తుంది. రెండవ వచనం పర్షియాలో మరో ముగ్గురు రాజుల గురించి సూచించింది మరియు నాల్గవవాడు అందరికంటే ధనవంతుడు, మరియు తన బలం మరియు సంపదతో అతను గ్రీస్ పాలనకు వ్యతిరేకంగా ఇతరులను రెచ్చగొట్టగలిగాడు. దానియేలు యొక్క అధికారిక గ్రంథంలో పేర్కొన్న నలుగురు పర్షియా రాజులు, క్రీ.పూ. 530 నుండి 522 వరకు పాలించిన సైరస్ కుమారుడైన కంబైసెస్, కేవలం ఒక సంవత్సరం పాలించిన సూడో-స్మెర్డిస్, క్రీ.పూ. 521 మరియు 485 మధ్య పాలించిన దారియస్ 1 హిస్టోస్పెస్, మరియు జెర్క్సెస్ (ఎస్తేరు భర్త). జెర్క్సెస్ పాలనా కాలంలో పాలక శక్తిగా ఉన్న గ్రీస్కు వ్యతిరేకంగా అతను అనేక యుద్ధాలు చేశాడు. చరిత్రలో పేర్కొన్నట్లుగా, కుమారుడు
జెరూసలేం దృశ్యాలు: పేరు జెర్క్సెస్ అయిన అర్టాక్సెస్ కూడా క్రీ.పూ. 465 మరియు 424 మధ్య పరిపాలించాడు; దానియేలు అతనికి అంతగా ప్రాముఖ్యత ఇవ్వలేదు, కానీ గ్రీకు సామ్రాజ్యంపై ఎక్కువగా దృష్టి పెట్టాడు.
దానియేలు, గొప్ప సామ్రాజ్యం కలిగి అనేక దేశాలను జయించిన శక్తివంతమైన రాజు అయిన అలెగ్జాండర్ మహారాజు గురించి మాట్లాడాడు. కానీ అతని ఆకస్మిక మరణం కారణంగా అతని రాజ్యం నాలుగు భాగాలుగా విడిపోయింది. ఈ రాజు పర్షియన్ సామ్రాజ్యాన్ని జయించడానికి సుమారు 11 సంవత్సరాలు తీసుకున్నాడు. తన విశాలమైన రాజ్యానికి చట్టబద్ధమైన వారసుడు లేకుండా, అతను కేవలం 32 లేదా 33 సంవత్సరాల వయస్సులోనే ఆకస్మికంగా మరణించాడు. అప్పుడు ఆ గొప్ప సామ్రాజ్యం నలుగురు సేనాధిపతుల మధ్య విభజించబడింది మరియు దానిని ఉత్తర, దక్షిణ భాగాలుగా పిలిచారు. అప్పుడు "దక్షిణం" అని సూచించబడినవన్నీ ఈజిప్టును మరియు "ఉత్తరం" అని సూచించబడినవన్నీ సిరియాను సూచిస్తాయి. మరియు ఈ 11వ అధ్యాయంలో చాలా భాగం ఈజిప్టులోని టోలెమీలకు (దక్షిణం) మరియు సిరియాలోని సెల్యూసిడ్లకు (ఉత్తరం) మధ్య జరిగిన సంఘర్షణ గురించి వివరిస్తుంది. టోలెమీస్ 1 సోయిస్ ఈజిప్టు రాజు.
ఈజిప్టు రాజు క్రీ.పూ. 285లో మరణించాడు మరియు అతని కుమారుడు టోలెమీస్ II ఫెలాడెల్ఫస్ క్రీ.పూ. 285 నుండి 246 వరకు పాలించాడు. సిరియాలో, మొదటి సెల్యూసిడ్ రాజు క్రీ.పూ. 281లో హత్య చేయబడ్డాడు మరియు అతని కుమారుడు ఆంటియోకస్ II సోటర్ అతని వారసుడయ్యాడు. అతని తరువాత సెల్యూసిడ్ మనవడైన ఆంటియోకస్ II, క్రీ.పూ. 246 వరకు పాలించాడు. మనం ఇప్పటివరకు చూసినట్లుగా, టోలెమీ II మరియు ఆంటియోకస్ II బద్ధ శత్రువులు. అయినప్పటికీ, వారు క్రీ.పూ. 250లో ఒక కూటమిని ఏర్పాటు చేసుకున్నారు. టోలెమీ II తన కుమార్తె బెరెనిస్ను ఆంటియోకస్ IIకి ఇచ్చి వివాహం చేసినప్పుడు ఈ కూటమి ధృవీకరించబడింది. కానీ ఈ వివాహం ఎక్కువ కాలం కొనసాగలేదు, ఎందుకంటే ఆంటియోకస్ II భార్య అయిన లావోడిస్ క్రూరంగా మారి బెరెనిస్ను చంపేసింది. ఆమె ఆంటియోకస్ IIకి విషమిచ్చి కూడా చంపేసింది. అతని మరణం తర్వాత, ఆమె క్రీ.పూ. 246లో తన కుమారుడైన సెల్యూకస్ కాలినెకస్ను రాజుగా చేసింది మరియు అతను క్రీ.పూ. 227 వరకు పరిపాలించాడు.
రెండు దేశాల (ఈజిప్టు మరియు సిరియా) మధ్య ఉన్న అధికార దాహం ఇశ్రాయేలుపై కొన్ని ద్రోహపూరిత కార్యకలాపాలకు కారణమైంది. దానియేలు గ్రంథంలోని 11వ అధ్యాయంలోని విషయాలు నిజంగా ఆసక్తికరంగా ఉన్నాయి. కానీ ఉదారవాద బైబిల్ విమర్శకులు, భవిష్యత్తులో ఏమి జరగబోతుందో అనే విషయంలో అతనికి అంత లోతైన ప్రవచన జ్ఞానం లేదని భావించి, దానియేలు యొక్క స్ఫూర్తిదాయకమైన మాటలను అంగీకరించలేదు. కాబట్టి వారు అతని గ్రంథ రచయితగా క్రీస్తుపూర్వం రెండవ శతాబ్దానికి చెందిన మరొకరిని పేర్కొన్నారు. అప్పటికే ఆకాశ భూముల సృష్టికర్తకు భవిష్యత్తు తెలుసు మరియు ఆయన తన ప్రియమైన ప్రవక్తయైన దానియేలుకు దానిలో కొంత భాగాన్ని బయలుపరిచాడు. సిరియా పాలకులలో, ఆంటియోకస్ ఎపిఫానెస్ అత్యంత ముఖ్యమైనవాడిగా పరిగణించబడ్డాడు. అతను క్రీస్తుపూర్వం 223 నుండి క్రీస్తుపూర్వం 187 వరకు పాలించాడు. ఆ తర్వాత అతని కుమారుడు సెల్యూకస్ II ఫిలోపాటర్ 187 నుండి 175 వరకు పాలించాడు. అతను మరిన్ని పన్నులు విధించాడు మరియు ధనవంతులు రోమ్కు కప్పం చెల్లించాలని కూడా డిమాండ్ చేశాడు. ఆశ్చర్యకరంగా, అతని కోశాధికారి హెల్లోడోరస్ చేత అతను విషప్రయోగం చేయబడి చంపబడ్డాడు.
జెరూసలేం దృశ్యాలు
21 మరియు 22 వచనాలు గొప్పవాడైన మూడవ ఆంటియోకస్ కుమారుడైన నాలుగవ ఆంటియోకస్ ఎపిఫానెస్ను స్పష్టంగా వర్ణించాయి. అతను కేవలం పన్నెండు సంవత్సరాలు మాత్రమే పరిపాలించాడు, అయినప్పటికీ అతనికి ముందున్న వారిలో అతనికే అగ్ర ప్రాధాన్యత ఇవ్వబడింది మరియు లేఖనాలలో అతని గురించి ఎక్కువగా వ్రాయబడింది. ఆంటియోకస్ ఎపిఫానెస్ ముఖస్తుతి లేదా కుట్రల ద్వారా సింహాసనాన్ని అధిష్టించాడని చెప్పబడింది. అతను చేసిన మరో పని ఏమిటంటే, అతను ప్రధాన యాజకుడైన మూడవ ఒమియాస్ను పదవీచ్యుతుడిని చేశాడు. 23వ వచనంలో, అతనితో ఒప్పందం కుదిరిన తర్వాత, తనను తాను బలవంతుడిగా నిలబెట్టుకోవడానికి అతను మోసపూరితంగా పనిచేశాడని చెప్పబడింది. 24 నుండి 27 వచనాలలో ఆంటియోకస్ చేసిన దాడులు స్పష్టంగా సూచించబడ్డాయి మరియు ఐగుప్తుపై చేసిన దాడుల ద్వారా అతను మరింత సంపదను సంపాదించాడు. ఈ విషయంలో ప్రవక్తయైన దానియేలు ఇలా అన్నాడు – “అవును, అతని ఆహార భాగమును తినువారు అతనిని నాశనము చేయుదురు, అతని సైన్యము పొంగిపొర్లి అనేకులు హతమై పడిపోవుదురు; మరియు ఈ ఇద్దరు రాజుల హృదయములు కీడు చేయుటకే మొగ్గుచూపును, వారు ఒకే బల్లయొద్ద అబద్ధములు పలుకుదురు గాని అది వర్ధిల్లదు, ఎందుకనగా నిర్ణీత కాలమందు అంతము వచ్చును.”
గెలిచినవారు, ఓడిపోయినవారు అనే రెండు పక్షాలు శాంతి చర్చల కోసం కలిసి కూర్చున్నారు, కానీ రాజీకి రాలేకపోయారు. ఆంటియోకస్, టోలెమీ అనే ఇద్దరు రాజులు భోజన బల్ల వద్ద కేవలం అబద్ధాలే మాట్లాడారు. ఈజిప్టుపై అద్భుతమైన విజయం సాధించిన తరువాత ఆంటియోకస్ సిరియాకు తిరిగి వెళ్తూ, యాదృచ్ఛికంగా ఇశ్రాయేలు గుండా ప్రయాణించాడు. “అప్పుడు అతడు గొప్ప సంపదలతో తన దేశానికి తిరిగి వస్తాడు, అతని హృదయం పవిత్ర నిబంధనకు వ్యతిరేకంగా ఉంటుంది, అతడు కృత్యాలు చేసి తన స్వదేశానికి తిరిగి వస్తాడు” (దానియేలు).
11.28)”. క్రీ.పూ. 175లో ఆంటియోకస్ ఎపిఫేన్స్ అధికారంలోకి వచ్చిన తర్వాత క్రీ.పూ. 171వ సంవత్సరంలో ఇదే జరిగింది. అతను వాస్తవానికి ఇశ్రాయేలుతో చాలా స్నేహపూర్వకంగా ఉండేవాడు, కానీ తన నాలుగు సంవత్సరాల పాలన తర్వాత ఇశ్రాయేలుతో తన స్నేహాన్ని తెంచుకోవడం అవసరమని భావించాడు. అతను ఈజిప్టుపై విజయం సాధించినప్పటికీ, దానిని నియంత్రించడం వాస్తవానికి చాలా దూరంగా ఉంది. అతను మరింత సంపదను పొందాడు, కానీ దక్షిణాన ఉన్న తన ప్రత్యర్థులపై అతనికి ఎటువంటి రాజకీయ నియంత్రణ లేదు.
క్రీ.పూ. 168లో ఆంటియోకస్ మళ్ళీ ఈజిప్టుపై యుద్ధం ప్రకటించి ఇశ్రాయేలు గుండా వెళ్ళాడు. కానీ ఈసారి అతను యుద్ధంలో గెలవలేకపోయాడు, ఎందుకంటే చిత్తిమ్ నౌకలు అతనికి వ్యతిరేకంగా యుద్ధరంగంలోకి ప్రవేశించాయి. మరో మాటలో చెప్పాలంటే, ఆంటియోకస్ శక్తిని తెలుసుకున్న రోమన్లు, అతను ఈజిప్టుపై ఖచ్చితంగా విజయం సాధిస్తాడని గ్రహించి, అతనికి వ్యతిరేకంగా తమ సైన్యాన్ని ఈజిప్టుకు పంపారు. అందువల్ల ఆంటియోకస్కు యుద్ధంలో గెలవడం అసాధ్యమైంది. అతను నిరాశ చెంది, రోమ్ యొక్క డిమాండ్లకు లొంగి, ఇశ్రాయేలు గుండా తన స్థానానికి తిరిగి వెళ్ళాడు. బహుశా మార్గమధ్యంలో, యెరూషలేములోని దేవుని ఆలయ బలిపీఠం వద్ద ఒక పందిని వధించి, తన అన్యదేవుడైన జ్యూస్ విగ్రహంతో పాటు ఆలయంలోకి ఊరేగించారు; ఆ విగ్రహానికి అతని పోలికతో ఉన్న తల ఉండేది. అతను ఆలయాన్ని పాడుచేసి, హేయమైనదిగా చేసి, అపవిత్రం చేశాడు. అంతేకాకుండా, ఏ విశ్వాసపాత్రుడైన యూదుడూ ఆలయంలోకి ప్రవేశించకూడదని ప్రకటించాడు.
జెరూసలేం దృశ్యాలు
కాబట్టి, మోషే ధర్మశాస్త్రంలోని బలి అర్పణల వ్యవస్థ మరియు ఆచారాలు నిలిపివేయబడ్డాయి, దేవాలయం పాడుబడిపోయింది. ఇశ్రాయేలును తన గుప్పిట్లో ఉంచుకోవడానికి మరియు ఈజిప్ట్, సిరియాల మధ్య అవసరమైనప్పుడు ఒక రక్షణ కవచాన్ని ఏర్పాటు చేసుకోవడానికి ఆంటియోకస్ ఉద్దేశపూర్వకంగా ఇలా చేశాడు. ఆంటియోకస్ తీసుకున్న చర్యలు నిజంగా రాక్షసమైనవి మరియు హేయమైనవి. అతను చాకచక్యంగా శాంతిని నెలకొల్పే నెపంతో తన సైనిక సేనాపతి అపోలోనియస్ను 22,000 మంది సైనికులతో యెరూషలేములోకి పంపాడు. ఆ తర్వాత విశ్రాంతి దినాన, ఆ సేనాపతి ఏమీ ఎరుగని యెరూషలేము ప్రజలపై దాడి చేశాడు. వారు చాలా మంది పురుషులను చంపి, అనేక మంది స్త్రీలను, పిల్లలను బానిసలుగా సిరియాకు తీసుకువెళ్లారు. దానికి తోడు, ఆ సైనికులు నగరాన్ని దోచుకుని, తగలబెట్టారు.
ఏదేమైనా, ఆంటియోకస్ దేవుని పవిత్ర ఆలయాన్ని అసహ్యించుకోవడం ద్వారా ఈ పద్ధతిని అనుసరించాడు. మరియు అతను యూదులను మతపరమైన ఆచారాలను పాటించకుండా కూడా నిరోధించాడు. ఈ మతపరమైన ఆచారాలలో సున్నతి చేయించుకోవడం, పండుగలు మరియు ఉత్సవాలను పాటించడం వంటివి ఉన్నాయి. అయితే 32వ వచనంలో ఏమి చెప్పబడింది? “నిబంధనకు విరోధముగా దుష్కార్యములు చేయువారిని అతడు ముఖస్తుతిచేత చెదరించును; తమ దేవుణ్ణి ఎరిగిన జనులు బలవంతులై మహాకార్యములు చేయుదురు”. ఈ వాక్యంలోని మొదటి భాగం, తమ మతాల పట్ల ప్రత్యేక శ్రద్ధ చూపకుండా, హెలెనిస్టిక్ తత్వాన్ని స్వీకరించే యూదుల గురించి చెబుతోంది, వారి జీవనశైలి పూర్తిగా అన్యమతపరమైనదిగా ఉండేది. అటువంటి ప్రజలు సహజంగానే ఆంటియోకస్కు మరియు గ్రీకు జీవన విధానానికి మద్దతు ఇస్తారు. కానీ తమ దేవుడు చాలా శక్తిమంతుడని ఎరిగిన వారిని ఆచారాలను పాటించే యూదులు అని పిలిచేవారు. వారు నిశ్చయంగా తమ దేవుణ్ణి ప్రేమిస్తారు మరియు ఆయన వాక్యానికి విధేయులవుతారు.
మరి ఈ సందర్భంలో పరాక్రమవంతులుగా పిలువబడిన వారు ఎవరు? వారిని మక్కబీయులు అని పిలుస్తారు, వీరు సిరియన్లకు వ్యతిరేకంగా గెరిల్లా తరహా యుద్ధం చేసి, క్రీ.పూ. 168 మరియు 165 మధ్య మూడు సంవత్సరాల పాటు ధైర్యంగా పోరాడారు. వారు ఆంటియోకస్ మరియు అతని ప్రజలను పవిత్ర భూమి నుండి తరిమికొట్టే వరకు విశ్రమించలేదు. వారు ఆ భూమిని మరియు దేవాలయాన్ని అన్యజనుల ఉనికి నుండి శుభ్రపరిచి, పవిత్రపరిచారు. చివరకు, మోషే ధర్మశాస్త్ర ఆచరణకు అనుగుణంగా దేవాలయం తిరిగి ప్రతిష్ఠించబడింది. ఈ కార్యం హనుక్కా పండుగగా జరుపుకోబడింది, దీనిని క్రొత్త నిబంధనలో ప్రతిష్ఠాపన పండుగగా పేర్కొన్నారు. మరి 33వ వచనంలో మనం ఏమి చూస్తాము? “ప్రజలలో గ్రహించువారు అనేకులకు బోధించినను, వారు ఖడ్గమువలనను, అగ్నివలనను, చెరవలనను, దోపుకొనలనను అనేకదినములు కూలిపోవుదురు”.
మక్కబీయుల వీరత్వం ఉన్నప్పటికీ, ఆంటియోకస్ యొక్క హేయమైన కృత్యానికి వ్యతిరేకంగా హృదయపూర్వకంగా నిలబడిన అనేకమంది యూదులు నిర్దాక్షిణ్యంగా మరణశిక్షకు గురయ్యారు. విధేయులైన యూదులను చంపడానికి ఆంటియోకస్ అనేక పద్ధతులను అనుసరించాడు. వారిలో కొందరిని కత్తితో చంపాడు. కొందరిని కాల్చి చంపాడు. మరికొందరిని బందీలుగా పట్టుకున్నాడు మరియు చాలా మంది తమ సొంతమని భావించిన సర్వస్వాన్ని కోల్పోయారు. దేవుని ప్రజలపై ఆంటియోకస్ తీర్చుకున్న ప్రతీకారం చాలా వేగంగా మరియు అత్యంత ఘోరంగా ఉంది.
జెరూసలేం కాల్పులు హింసాత్మకంగా ఉన్నాయి. అన్యమతస్థుడైన ఆంటియోకస్ విశ్వాసపాత్రులైన యూదులను క్రూరంగా హింసించినప్పటికీ, వారు చాలామందిని దేవునిపై తమ విశ్వాసంలో స్థిరంగా ఉండమని సలహా ఇచ్చారు. ఆంటియోకస్ తమ ప్రాణాలకు ఎంత ముప్పు తెచ్చినా వారు చలించలేదు. దేశంలోని చాలామందికి ప్రోత్సాహంగా వారి భక్తి మరింత బలంగా కొనసాగింది. అన్యమతస్థుడైన ఆంటియోకస్కు లొంగిపోవడం కంటే తమ యెహోవాను ఆరాధించడమే ఎంతో శ్రేష్ఠమని వారు ఒక సూత్రంగా చేసుకున్నారు. ఆ నీతియుక్తమైన కార్యం కోసం చనిపోవడానికైనా వారు నిశ్చయించుకున్నారు.
చివరగా, 34 మరియు 35 వచనాలు ఆంటియోకస్ ఎపిఫానెస్ వివరించిన డానియేలు దర్శనం యొక్క ముగింపు గురించిన సమాచారాన్ని మనకు అందించాయి. “ఇప్పుడు వారు పడిపోయినప్పుడు, వారికి కొద్దిపాటి సహాయం లభిస్తుంది, కానీ అనేకులు ముఖస్తుతితో వారిని హత్తుకుంటారు. మరియు వారిలో వివేకులు కొందరు వారిని పరీక్షించడానికి, శుద్ధి చేయడానికి మరియు అంత్యకాలం వరకు వారిని కాపాడటానికి పడిపోతారు, ఎందుకంటే అది ఇంకా నియమించబడిన సమయం వరకు ఉంది.”
ముఖస్తుతికి "అంటిపెట్టుకుని" ఉండేవారిని అవిశ్వాసులు, ధర్మవిధానం పాటించని యూదులు అని పిలుస్తారని, మిగిలినవారు విశ్వాసులు కాబట్టి వారు అమరవీరులవుతారని చెప్పబడింది. అప్పుడు, బ్రతికి బయటపడిన వారి విశ్వాసాన్ని పరీక్షించడం ద్వారా వారిని పవిత్రులుగా చేస్తారు. దుష్ట శక్తుల ఒత్తిడిలో, శోధన సమయంలో వారు శుద్ధి చేయబడతారు. ఈ కాలాన్ని హింసల కాలంగా పరిగణించాలి. నిస్సందేహంగా అది బాధాకరమైనదే అయినా, స్వల్పకాలికమైనది. ఇది మక్కబీయులచే సిరియన్లు జయించబడటం లాంటిది. చివరకు క్రీ.పూ. 164లో ఆంటియోకస్ అకస్మాత్తుగా, ఊహించని మరియు నయంకాని వ్యాధితో మరణించాడు.
ఆంటియోకస్ ఎపిఫేనస్ స్పష్టంగా క్రీస్తు విరోధికి ముందుగా వచ్చేవాడిగా చిత్రీకరించబడ్డాడు. ఆంటియోకస్ తన కాలంలో యూదులపై యుద్ధం ప్రకటించినట్లే, మానవ చరిత్ర యొక్క ఈ యుగం చివరిలో క్రీస్తు విరోధి కూడా యూదు ప్రజలపై యుద్ధం చేస్తాడు. ఆంటియోకస్ యెరూషలేములోని దేవాలయాన్ని హేయమైన మరియు పాడుచేసిన కార్యాలతో అపవిత్రపరిచినట్లే, క్రీస్తు విరోధి కూడా ఆంటియోకస్ అడుగుజాడలలో నడుస్తూ, ఈ యుగం చివరిలో యెరూషలేములో నిర్మించబడబోయే దేవాలయాన్ని నాశనం చేస్తాడు. అన్యదేవతల ఆరాధనను మరియు ఇతర సేవా షరతులను అంగీకరించని అనేకమంది యూదులను ఆంటియోకస్ చంపినట్లే, క్రీస్తు విరోధి కూడా వాటిని అమలు చేయడానికి వారిని అనుసరిస్తాడు. ఆంటియోకస్ తనను తాను విశ్వ దేవునితో పోల్చుకొని మహిమపరచుకోవడానికి ప్రయత్నించాడు. అందుకే అతను తనను తాను "ఎపిఫేనస్" అని పిలుచుకున్నాడు, దీని అర్థం "దేవుని ప్రత్యక్షత". అదే విధంగా క్రీస్తు విరోధి కూడా తనను తాను హెచ్చించుకొని, దేవతలందరి కంటే తనను తాను గొప్పగా చెప్పుకుంటాడు మరియు దేవతల దేవుని గురించి వింత విషయాలు మాట్లాడతాడు. (దానియేలు 11:36)
షూట్స్ ఆఫ్ జెరూసలేం అధ్యాయం - 13